Quốc gia bí ẩn 'mắc kẹt' ở thập niên 1990: Người dân liên lạc với nhau bằng thư tay, dùng Internet phải mua theo giờ, sở hữu nghĩa địa xe tăng đặc biệt

Trong bối cảnh Internet trở thành hạ tầng thiết yếu tại nhiều quốc gia, Eritrea - quốc gia nằm ở Đông Phi vẫn duy trì một nhịp sống khác biệt khi phần lớn người dân trao đổi thông tin bằng thư tay và các hình thức truyền thống. Theo dữ liệu của DataPortal, đến đầu năm 2025, tỷ lệ người dân có thể tiếp cận Internet tại Eritrea mới đạt khoảng 20% dân số.

Người dân vẫn viết thư tay, muốn lên mạng phải mua theo giờ

Đối với phần lớn người dân Eritrea, thư tay vẫn là phương thức liên lạc quen thuộc thay cho các ứng dụng nhắn tin miễn phí. Những thông báo về lễ tang, đám cưới hay các hoạt động cộng đồng được in thành áp phích và dán tại những vị trí công cộng để mọi người theo dõi.

Điện thoại di động đã xuất hiện tại Eritrea nhưng chủ yếu được sử dụng để gọi thoại. Các tiện ích trực tuyến vốn phổ biến ở nhiều quốc gia gần như chưa hiện diện trong đời sống thường ngày.

Theo chính sách quản lý viễn thông hiện nay, Chính phủ Eritrea chỉ cấp phép một hệ thống wifi với phạm vi hạn chế và chưa cho phép các nhà cung cấp dịch vụ di động triển khai Internet trên điện thoại.

Người dân muốn truy cập Internet phải tìm đến các điểm Internet công cộng và mua gói sử dụng theo giờ. Tại thủ đô Asmara hiện có khoảng 42 điểm cung cấp dịch vụ này. Tuy nhiên, tốc độ kết nối được đánh giá khá chậm, đồng thời nhiều nền tảng mạng xã hội quốc tế bị hạn chế truy cập.

Chính điều đó khiến nhiều du khách có cảm giác như quay trở lại những năm 1990 khi đặt chân tới Eritrea.

Vlogger Jordan Joe HaTTab từng có dịp trải nghiệm cuộc sống tại Eritrea, anh cho biết điều ấn tượng nhất không phải là việc thiếu Internet mà là cách người dân duy trì các mối quan hệ.

Theo chia sẻ của anh, thay vì gửi tin nhắn qua WhatsApp để hẹn gặp, nhiều người Eritrea sẽ bước vào một quán cà phê, chủ động bắt chuyện với người lạ, mời họ một tách cà phê rồi bắt đầu cuộc trò chuyện. Đây cũng là cách nhiều mối quan hệ mới được hình thành trong cộng đồng.

Sau chuyến đi, Jordan Joe HaTTab chia sẻ: "Hãy rời xa Internet và tới đây".

Quốc gia khép kín với nhiều dấu ấn lịch sử

Ít ai biết rằng, Eritrea từng được xem là một trong những vùng lãnh thổ phát triển của châu Phi trong thời kỳ thuộc địa của Italy và giai đoạn do Anh quản lý sau đó. Quốc gia này từng sở hữu hệ thống viễn thông có dây cùng hạ tầng giao thông được đánh giá hiện đại trong khu vực.

Sau khi Anh rút đi, Eritrea bị sáp nhập vào Ethiopia năm 1962. Cuộc đấu tranh giành độc lập kéo dài hơn 30 năm kết thúc khi lực lượng Mặt trận Nhân dân Giải phóng Eritrea tiến vào thủ đô Asmara năm 1991.

Từ ngày 23 đến 25/4/1993, Eritrea tổ chức trưng cầu dân ý dưới sự bảo trợ của Liên Hợp Quốc. Kết quả có 99,8% cử tri ủng hộ độc lập và ngày 24/5/1993, quốc gia này chính thức tuyên bố tách khỏi Ethiopia.

Sau khi giành độc lập, Eritrea theo đuổi mô hình kinh tế tập trung, trong đó Nhà nước kiểm soát chặt nhiều lĩnh vực then chốt, bao gồm viễn thông. Chính sách này góp phần tạo nên bức tranh số hóa rất khác so với phần lớn các quốc gia trên thế giới hiện nay.

Theo Cổng TTĐT Bộ Ngoại giao Việt Nam, Eritrea có diện tích 121.320km², dân số khoảng 3,67 triệu người vào năm 2025. Thủ đô là Asmara. Quốc gia này nằm ở Đông Phi, phía Bắc giáp Biển Đỏ, phía Tây giáp Sudan, phía Nam giáp Ethiopia và phía Đông Nam giáp Djibouti.

Nền kinh tế Eritrea có quy mô khoảng 2,42 tỷ USD, GDP bình quân đầu người đạt khoảng 660 USD năm 2025. Mô hình phát triển của Eritrea đặt trọng tâm vào tự lực, tự cường và hạn chế vay nợ từ các tổ chức tài chính quốc tế. Hơn 70% dân số tham gia sản xuất nông nghiệp theo hình thức tự cung, tự cấp.

Bên cạnh những khác biệt về đời sống số, Eritrea còn được biết đến là một trong những quốc gia bí ẩn nhất châu Phi với nhiều công trình và địa danh mang dấu ấn lịch sử.

Tại thủ đô Asmara, nghĩa địa xe tăng lưu giữ hàng trăm xe tăng và xe bọc thép bị phá hủy sau cuộc chiến kéo dài hơn 30 năm giữa lực lượng Eritrea và quân đội Derg của Ethiopia.

Asmara cũng nổi tiếng với hệ thống kiến trúc thời thuộc địa Italy còn được bảo tồn khá nguyên vẹn. Khách sạn Hamasien là một trong những công trình tiêu biểu, phản ánh phong cách kiến trúc châu Âu đầu thế kỷ XX. Trong nhiều thập kỷ, người dân địa phương đã nỗ lực gìn giữ diện mạo kiến trúc của thành phố.

Một biểu tượng khác là tòa nhà Fiat Tagliero, hoàn thành năm 1938 theo phong cách Futurist do kiến trúc sư người Italy Giuseppe Pettazzi thiết kế.

Ngoài ra, những ngôi nhà bằng đá với tường dày xuất hiện phổ biến tại nhiều khu dân cư nhằm giảm tác động của khí hậu nắng nóng. Không ít ngôi nhà được trang trí bằng các bức tranh tường mang phong cách đường phố.

Một điểm đến đặc biệt khác là chợ Cross Medeber - nơi tập trung hoạt động tái chế máy móc, kim loại cũ để phục vụ nhu cầu sản xuất và sinh hoạt. Đây được xem là biểu tượng cho tinh thần tận dụng nguồn lực và tự lực của người dân Eritrea.

Với vị trí địa lý nằm ở độ cao 2.300m so với mực nước biển, quốc gia này hầu hết là núi non với những thửa ruộng bậc thang cao phủ các sườn núi. Người dân tại đây sử dụng nhiều phương pháp nông nghiệp để canh tác trên những mảnh đất khô cằn.

Trong đời sống văn hóa, nghi thức pha cà phê vẫn được duy trì như một truyền thống lâu đời. Theo phong tục địa phương, phụ nữ đảm nhiệm việc rang hạt cà phê, pha bằng chiếc bình nhỏ gọi là "fumello" trước khi mời khách.