Quốc gia lớn nhất thế giới sắp tiếp tục mở rộng diện tích?
Hai quần đảo ở Bắc Cực thuộc Nga có thể mở rộng diện tích khi các sông băng rút lui, để lộ những phần đất trước đây chưa từng được ghi nhận.
Nhà nghiên cứu Andrey Leonov cho biết Novaya Zemlya, nằm về phía Đông Bắc thành phố Arkhangelsk, và Franz Josef Land, cách đó khoảng 350km về phía Bắc, là 2 khu vực được các nhà thủy văn đặc biệt quan tâm vì có khả năng xuất hiện thêm các đảo mới.
“Đây là những nơi chúng tôi kỳ vọng các đảo mới có thể được ‘sinh ra’, dù không thể khẳng định chắc chắn 100%”, ông Leonov nói với hãng RIA Novosti.
Ông Leonov hiện phụ trách nghiên cứu Bắc Cực tại Đại học Hàng hải và Đường thủy Nội địa Đô đốc Makarov ở St. Petersburg.
Khả năng xuất hiện các đảo mới chủ yếu liên quan đến quá trình sông băng rút đi. Khi lớp băng từng che phủ địa hình biến mất, các phần đất tách biệt có thể lộ ra và được xác định là đảo mới.
Tuy nhiên, những thực thể địa lý này không nhất thiết tồn tại lâu dài.
Leonov cho biết từng có trường hợp một hòn đảo hình thành sau khi phần rìa sông băng rút lui. Nhưng chỉ vài năm sau, một dải cát nổi lên nối đảo với đất liền, khiến nơi này biến thành bán đảo.
Một ví dụ khác là cấu trúc tại Franz Josef Land từng được gọi là mũi Mesyatsev trong thập niên 1990 và sau đó đổi tên thành đảo Mesyatsev. Đến năm 2024, cấu trúc này biến mất hoàn toàn.
Việc phát hiện các đảo mới không phải điều chưa từng xảy ra ở Bắc Cực thuộc Nga. Tuy vậy, nếu có thêm các đảo xuất hiện gần Novaya Zemlya và Franz Josef Land, tác động tới quy mô lãnh thổ của Nga được cho là không đáng kể.
Theo Leonov, phần đất tưởng là đảo thực chất là một khối băng lớn, cuối cùng tan chảy và biến mất.
Câu chuyện này diễn ra trong bối cảnh Bắc Cực ngày càng dễ tiếp cận hơn do biến đổi khí hậu.
Moscow xem khu vực này là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế dài hạn. Tuyến đường biển phía Bắc chạy dọc bờ biển Nga được kỳ vọng ngày càng có giá trị chiến lược khi các tuyến vận tải truyền thống đối mặt với nhiều nguy cơ gián đoạn hơn.
Nga cũng đang tiếp tục mở rộng đội tàu phá băng, hiện đã lớn nhất thế giới, nhằm cải thiện khả năng đi lại trên Tuyến đường biển phía Bắc và kéo dài mùa vận tải.
Về dài hạn, việc khai thác khoáng sản ở Bắc Cực cũng có thể trở nên khả thi hơn về mặt thương mại. Song song với đó, Nga tiếp tục xác định phạm vi các yêu sách lãnh thổ của mình tại khu vực.
Khu vực này cũng có ý nghĩa quân sự do nằm gần các tuyến đường bay tiềm năng của tên lửa đạn đạo xuyên lục địa Mỹ và Nga trong kịch bản xung đột hạt nhân.
