Rau quả Việt lập kỷ lục mới, lần đầu xuất khẩu hơn 1 tỷ USD trong một tháng

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xuất khẩu rau quả trong tháng 7 đạt 1,12 tỷ USD, chính thức vượt mốc 1 tỷ USD trong một tháng và thiết lập kỷ lục mới của ngành.

Đáng chú ý, cơ cấu xuất khẩu đang có sự chuyển dịch khi nhóm hàng chế biến ngày càng đóng vai trò quan trọng. Xu hướng này thể hiện rõ tại thị trường EU, nơi sản phẩm chế biến chiếm tỷ trọng cao hơn đáng kể so với mức bình quân của toàn ngành.

Số liệu của Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) cho thấy, trong 6 tháng đầu năm, xuất khẩu rau quả sang EU đạt khoảng 214,4 triệu USD, tăng 31,8% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 6, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này tăng 37,9%.

Nếu sản phẩm chế biến hiện chiếm khoảng 30,85% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam, tỷ lệ này tại EU đã lên tới gần 2/3.

Theo các doanh nghiệp, việc đẩy mạnh chế biến sâu giúp nâng giá trị nông sản, kéo dài thời gian bảo quản và giảm áp lực logistics khi xuất khẩu tới những thị trường ở xa Việt Nam. Các sản phẩm như rau quả đông lạnh, sấy khô, nghiền, puree và nước ép vì thế ngày càng có dư địa tăng trưởng.

Một số mặt hàng chế biến đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng đáng kể. Xuất khẩu chanh leo chế biến đạt 123,19 triệu USD, tăng 37,5%; khoai tây tăng 100,7%, trong khi thanh long chế biến tăng 50,1% so với cùng kỳ.

Tại Đức, giá trị nhập khẩu rau quả chế biến từ Việt Nam trong 5 tháng đầu năm đạt 28,24 triệu euro, tăng tới 126%. Diễn biến này cho thấy dư địa mở rộng thị trường vẫn còn lớn nếu doanh nghiệp đáp ứng được các tiêu chuẩn kỹ thuật và chất lượng của châu Âu.

Theo Vinafruit, chế biến sâu cũng là một trong những hướng đi giúp ngành rau quả giảm tổn thất sau thu hoạch. Tỷ lệ tổn thất rau quả tại Việt Nam hiện vẫn ở mức 30-40%, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 10-15% tại Thái Lan.

Sầu riêng tiếp tục là động lực lớn

Bên cạnh sự gia tăng của nhóm hàng chế biến, sự phục hồi của xuất khẩu sầu riêng tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng chung của ngành rau quả.

Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhất của rau quả Việt Nam. Chỉ riêng tháng 6/2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang thị trường này đạt 621,2 triệu USD, tăng 56,1% so với tháng trước và tăng 18,1% so với cùng kỳ năm ngoái.

Lũy kế 6 tháng, xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc đạt khoảng 2 tỷ USD, tăng 24,7% và chiếm khoảng 55% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành.

Theo các chuyên gia, nhu cầu ổn định đối với sầu riêng, chuối, thanh long, dừa tươi và xoài tiếp tục hỗ trợ xuất khẩu sang Trung Quốc. Bên cạnh đó, việc thông quan tại các cửa khẩu được cải thiện cùng với sự chủ động của doanh nghiệp trong đáp ứng yêu cầu về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và truy xuất nguồn gốc cũng góp phần nâng hiệu quả xuất khẩu.

Ngoài Trung Quốc, Mỹ và Hàn Quốc tiếp tục là những thị trường quan trọng của rau quả Việt Nam.

Trong 6 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Mỹ đạt 292,1 triệu USD, tăng 11,7% so với cùng kỳ năm trước, chiếm 7,9% tổng kim ngạch toàn ngành. Xuất khẩu sang Hàn Quốc đạt 170,4 triệu USD, tăng 8,1%, chiếm 4,6%.

Việc mở rộng thị trường sang các quốc gia có yêu cầu cao không chỉ giúp nâng giá trị xuất khẩu mà còn góp phần giảm mức độ phụ thuộc vào một thị trường, đồng thời tạo áp lực để doanh nghiệp nâng chất lượng, hoàn thiện quy trình sản xuất và tăng sức cạnh tranh.

Chế biến sâu là “chìa khóa” tăng giá trị

Dù kim ngạch xuất khẩu đang tăng mạnh, ngành rau quả vẫn phải đối mặt với nhiều yêu cầu khắt khe liên quan đến tiêu chuẩn kỹ thuật, mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, kiểm soát dư lượng và kim loại nặng.

Đây sẽ là những yếu tố quyết định khả năng mở rộng thị phần của rau quả Việt Nam tại các thị trường lớn.

Trong bối cảnh xuất khẩu lần đầu vượt mốc 1 tỷ USD trong một tháng, việc đẩy mạnh chế biến sâu được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng giúp ngành rau quả nâng giá trị gia tăng, giảm phụ thuộc vào sản phẩm tươi và tận dụng hiệu quả hơn nguồn nguyên liệu trong nước.

Nếu duy trì được đà tăng trưởng cùng với việc nâng tỷ trọng sản phẩm chế biến, ngành rau quả Việt Nam có cơ hội không chỉ lập thêm các kỷ lục về kim ngạch mà còn cải thiện đáng kể giá trị thu được trên mỗi đơn vị nông sản xuất khẩu.