Sau 10 năm, Trung Quốc trở lại top 100 trên một bảng xếp hạng toàn cầu, vẫn xếp sau Việt Nam 12 bậc

Theo Báo cáo Khoảng cách giới toàn cầu 2026 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, Trung Quốc đứng thứ 96 trong 145 nền kinh tế được đánh giá, tăng 7 bậc so với năm trước. Nước này đã thu hẹp được 69,9% khoảng cách giới, cải thiện 1,3 điểm % so với báo cáo trước. Đây là lần đầu Trung Quốc lọt trở lại top 100 kể từ năm 2016, khi đứng thứ 99.

Trong khu vực, Trung Quốc xếp trên Hàn Quốc, đứng thứ 101, Nhật Bản thứ 117 và Ấn Độ thứ 131. Tuy nhiên, nước này vẫn đứng sau Singapore ở vị trí 31, Bangladesh 79 và Việt Nam 84.

Việt Nam đạt mức thu hẹp khoảng cách giới 70,7%, cao hơn Trung Quốc 0,8 điểm phần trăm. Dù vậy, thứ hạng của Việt Nam đã giảm 10 bậc so với năm trước, còn điểm số giảm 0,6 điểm phần trăm. So với lần đầu được đưa vào chỉ số năm 2007, Việt Nam vẫn cải thiện khoảng 1,8 điểm phần trăm.

WEF đánh giá các nền kinh tế dựa trên 4 nhóm tiêu chí gồm tham gia và cơ hội kinh tế, trình độ giáo dục, sức khỏe và khả năng sống sót, cùng mức độ trao quyền chính trị. Trên toàn cầu, 69,2% khoảng cách giới đã được thu hẹp. Nếu duy trì tốc độ hiện tại, thế giới vẫn cần khoảng 120 năm nữa để đạt cân bằng hoàn toàn.

Cơ hội kinh tế kéo thứ hạng Trung Quốc đi lên

Động lực lớn nhất giúp Trung Quốc cải thiện thứ hạng đến từ lĩnh vực kinh tế.

Ở tiêu chí tham gia và cơ hội kinh tế, Trung Quốc đạt mức bình đẳng 72,3%, đứng thứ 57 thế giới. So với năm 2006, điểm số ở hạng mục này đã tăng 10,3 điểm phần trăm. Các tiêu chí được xem xét gồm tỷ lệ tham gia lực lượng lao động và thu nhập ước tính của nam và nữ.

Giáo dục cũng ghi nhận bước tiến rõ rệt. Trung Quốc đạt mức bình đẳng 98,8%, tăng 5,3 điểm % so với kỳ báo cáo trước.

Nước này đã đạt cân bằng giới trong tuyển sinh đại học từ năm 2009. Tỷ lệ biết chữ ở người trưởng thành cũng tăng từ 91% năm 2006 lên 96,6% trong năm 2026.

Những cải thiện này phản ánh xu hướng chung trên toàn cầu. WEF cho biết gần như mọi nền kinh tế được theo dõi liên tục từ năm 2006 đều đạt tiến bộ về bình đẳng giới, nhưng với tốc độ hiện nay, thế giới vẫn cần khoảng 120 năm nữa để khép hoàn toàn khoảng cách.

Tuy nhiên, kết quả ở lĩnh vực sức khỏe lại nằm gần cuối bảng. Trung Quốc đạt 94,8%, đứng thứ 144 trong số 145 nền kinh tế.

Một trong những nguyên nhân là tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn kéo dài. Tỷ lệ hiện tương đương khoảng 91 bé gái trên 100 bé trai, thấp hơn mức tham chiếu khoảng 94 bé gái trên 100 bé trai mà WEF sử dụng.

Phụ nữ vẫn ít hiện diện ở những vị trí quyền lực nhất

Trao quyền chính trị cũng là lĩnh vực ít thay đổi của Trung Quốc trong khoảng 2 thập niên qua. Nước này đạt 13,5%, đứng thứ 111. Các tiêu chí bao gồm tỷ lệ phụ nữ trong cơ quan lập pháp, vị trí bộ trưởng và thời gian một quốc gia có nữ nguyên thủ.

Từ năm 2022, Bộ Chính trị Trung Quốc không có thành viên nữ, lần đầu xảy ra tình trạng này trong khoảng 20 năm và hiện chưa thay đổi.

Theo WEF, đây cũng là vấn đề mang tính toàn cầu. Phụ nữ đã xuất hiện nhiều hơn trong ban lãnh đạo doanh nghiệp và chính phủ so với 20 năm trước, nhưng vẫn ít hiện diện tại những vị trí có ảnh hưởng kinh tế và chính trị lớn nhất.

Hiện khoảng cách toàn cầu lớn nhất nằm ở trao quyền chính trị, khi mới 22,1% khoảng cách giới trong lĩnh vực này được thu hẹp.

Việt Nam nổi bật ở cơ hội kinh tế

Với vị trí 84, Việt Nam tiếp tục xếp trên Trung Quốc trong bảng xếp hạng năm nay.

Điểm mạnh nhất của Việt Nam là tham gia và cơ hội kinh tế, với 75,2% khoảng cách giới được thu hẹp, đưa Việt Nam vào top 50 thế giới ở tiêu chí này.

Tỷ lệ cân bằng giới trong tham gia lực lượng lao động đạt 88,3%. Đáng chú ý, Việt Nam duy trì mức cân bằng hoàn toàn ở nhóm lao động chuyên môn và kỹ thuật kể từ khi lần đầu được đưa vào bảng xếp hạng. Tuy vậy, khoảng cách trong tỷ lệ tham gia lực lượng lao động đã nới rộng so với năm 2007.

Đối với Trung Quốc, Jia Wang, trợ lý giáo sư tại Đại học Bách khoa Hồng Kông, cho biết tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của phụ nữ vẫn thấp hơn nam giới khoảng 14 điểm phần trăm, trong khi thu nhập ước tính của phụ nữ chỉ bằng khoảng 63% nam giới. Phụ nữ cũng thực hiện lượng công việc chăm sóc không được trả lương nhiều gấp khoảng 2,6 lần nam giới.

Các chuyên gia cho rằng để thu hẹp khoảng cách này, Trung Quốc cần cải thiện chính sách nghỉ chăm con giữa cha và mẹ, mở rộng dịch vụ giữ trẻ với chi phí hợp lý, tăng thực thi quy định chống phân biệt đối xử và tạo thêm cơ hội để phụ nữ bước vào các vị trí lãnh đạo.

Báo cáo của WEF cho thấy sau 20 năm, thế giới đã đạt tiến bộ đáng kể về giáo dục và sức khỏe, nhưng khoảng cách giới vẫn lớn nhất ở kinh tế và đặc biệt là quyền lực chính trị. Với tốc độ hiện tại, quá trình thu hẹp hoàn toàn khoảng cách này vẫn còn kéo dài hơn một thế kỷ.