Sự cố cháy nổ phơi bày loạt vấn đề tại dự án thép gần 13 tỷ USD ở Việt Nam

Theo Báo Công an Nhân dân, ngày 4/9, trong lúc vận hành cấp gió nóng, lò gió nóng số 3 thuộc lò cao số 1 tại nhà máy lò cao của Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (FHS Hà Tĩnh) xảy ra sự cố, dẫn đến nổ và cháy cục bộ ở khu vực xung quanh thiết bị.

Vụ cháy khiến một nhân viên bị mảnh vật liệu chịu lửa văng vào mắt cá chân phải, làm đứt gân. Người này sau đó được đưa đi cấp cứu và điều trị tại một bệnh viện ở Hà Nội.

Sau khi sự cố xảy ra, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh đã tiến hành chương trình giám sát công tác bảo vệ môi trường đối với FHS Hà Tĩnh.

Ngày 17/9/2026, Tổ giám sát bảo vệ môi trường đối với Công ty FHS của tỉnh Hà Tĩnh chủ trì, phối hợp với Phòng An ninh Kinh tế Công an tỉnh Hà Tĩnh và UBND phường Hoành Sơn tiến hành kiểm tra, giám sát trực tiếp một số công trình thu gom, xử lý bụi, khí thải cùng các nội dung liên quan đến công tác phòng ngừa sự cố trong mùa mưa bão.

Qua kiểm tra, đoàn ghi nhận một số tồn tại, bất cập liên quan đến việc bảo đảm môi trường tại Công ty FHS.

Cụ thể, kiểm tra thực tế tại các xưởng luyện cốc, xưởng lò cao, xưởng thiêu kết và xưởng luyện thép cho thấy bãi chứa bùn lò cao còn nhiều vị trí chưa được che chắn bằng bạt. Đoạn tường rào bên phải phía trước, tính từ ngoài vào, có dấu hiệu nứt, tiềm ẩn nguy cơ nước rò rỉ ra bên ngoài bãi chứa.

Các rãnh thu nước phía trước cổng vào bãi chứa xỉ thép bị bồi lắng, trong khi lượng nước tại các kênh phía Nam đều ở mức cao, gần tràn qua xả.

Tại xưởng thiêu kết, một số nguyên liệu rơi từ băng tải xuống vẫn chưa được thu gom. Trong thời điểm đoàn kiểm tra, khu vực lưu giữ quặng sắt và đá vôi thuộc xưởng nguyên liệu xuất hiện tình trạng trên bề mặt sân, đường có một lượng nước mưa màu cam.

Theo báo cáo của công ty, nước mưa chảy qua khu vực này không được xả vào hệ thống thu gom nước mưa. Nguyên nhân là nước mưa bị tù đọng cục bộ tại một số vị trí và có chứa bụi sắt nhưng chưa được thu gom triệt để về hệ thống xử lý.

Tại khu vực thu gom bụi từ điểm trung chuyển nguyên liệu từ lò cốc thuộc xưởng nguyên liệu, đoàn kiểm tra phát hiện một số vị trí có bụi rơi vãi, rải rác.

Liên quan đến sự cố tại lò gió nóng số 3, Công ty FHS đã mời đơn vị thiết kế ban đầu của lò gió nóng cùng đơn vị chuyên môn về vật liệu chịu lửa đến nhà máy để kiểm tra và xác định nguyên nhân thực tế.

Tuy nhiên, đến nay quá trình kiểm tra vẫn chưa hoàn tất nên nguyên nhân thực tế của sự cố chưa được xác định. Vì vậy, Công ty FHS chưa có báo cáo bổ sung gửi các cơ quan liên quan.

Về công tác quan trắc, giám sát môi trường, Công ty FHS đã lắp đặt 26 trạm quan trắc khí thải tự động, liên tục. Tuy nhiên, tại các trạm này hiện vẫn còn một số sự cố. Cụ thể, tại lò cốc số 2 thuộc xưởng luyện cốc, tín hiệu kết nối truyền về Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hà Tĩnh và Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã bị mất từ tháng 1/2026.

Theo giải trình của công ty, việc mua sắm và thay thế thiết bị mới cần nhiều thời gian nên đến nay sự cố vẫn chưa được khắc phục.

Tại ống khói số 1 của xưởng luyện cốc, máy phân tích đa thể khí đang hiển thị cảnh báo lỗi thiết bị. Nguyên nhân được xác định là thiết bị đã bị lão hóa và cần thay thế, nhưng đến nay Công ty vẫn chưa thực hiện. Trong khi đó, từ ngày 1/4/2026 đến nay, máy phân tích Oxy tại ống thải khí của hệ thống dập cốc khô số 1 bị hư hỏng và hoạt động không ổn định.

Từ trước đến nay, FHS Hà Tĩnh ủy thác Viện Khoa học công nghệ Năng lượng và Môi trường thực hiện quan trắc định kỳ đối với 24 ống khói/ống thải của toàn nhà máy.

Tuy nhiên, ngày 16/9/2026, Viện Khoa học công nghệ Năng lượng và Môi trường thông báo không thể tiếp tục thực hiện một số hợp đồng phân tích, đo đạc, thử nghiệm và quan trắc tại FHS.

Hiện FHS Hà Tĩnh đang chủ động ký hợp đồng với đơn vị có chức năng để tiếp tục thực hiện các nội dung quan trắc định kỳ theo quy định.