TCBS: Tăng vốn không tác động đáng kể tới giá cổ phiếu ngân hàng

TCBS Research mới đây đã công bố báo cáo “Tác động của tăng vốn tới giá cổ phiếu ngân hàng”, cho thấy các đợt tăng vốn nhìn chung không tạo ra tác động đáng kể và bền vững tới giá cổ phiếu ngân hàng.

Nghiên cứu được TCBS thực hiện trên 20 ngân hàng niêm yết trên HoSE và HNX trong giai đoạn 2021-2026, với 83 đợt chốt quyền nhận cổ phiếu được đưa vào mẫu. TCBS theo dõi diễn biến giá từ 20 phiên trước đến 60 phiên sau các mốc liên quan đến quá trình tăng vốn.

Từ kết quả nghiên cứu, TCBS cho rằng, nhà đầu tư không nên mua cổ phiếu ngân hàng chỉ dựa trên thông tin tăng vốn, mà cần xem xét đồng thời kết quả kinh doanh, chất lượng tài sản và định giá hiện tại của từng ngân hàng.

Giá cổ phiếu phản ứng mạnh nhất tại ngày GDKHQ

Theo kết quả thống kê, ngày giao dịch không hưởng quyền (GDKHQ) là thời điểm giá cổ phiếu ngân hàng ghi nhận phản ứng rõ nhất. Giá tăng trung bình 1,58%, trong đó 81,9% số đợt có lợi nhuận cổ phiếu dương. Lợi nhuận vượt ngành đạt 1,8%, cho thấy mức tăng chủ yếu đến từ chính cổ phiếu thay vì diễn biến chung của nhóm ngân hàng.

Trước ngày GDKHQ, giá cổ phiếu cũng có xu hướng tăng. Tính trung bình, giá tăng 4,08% trong 20 phiên trước GDKHQ. Tuy nhiên, hiệu ứng này nhanh chóng phai dần sau ngày giao dịch không hưởng quyền. Trong 5 phiên tiếp theo, giá gần như đi ngang, giảm trung bình 0,24% và kém ngành 1,18%. Đến 20 phiên sau, diễn biến giá không còn có ý nghĩa thống kê.

Đáng chú ý, tại thời điểm cổ phiếu mới về tài khoản, giá giảm trung bình 0,50%, chỉ 35,9% số đợt ghi nhận lợi nhuận cổ phiếu dương. Theo TCBS, diễn biến này nhiều khả năng đến từ áp lực bán của các cổ đông vừa nhận cổ phiếu.

Phần lớn vốn điều lệ tăng thêm không tạo dòng vốn mới

Theo TCBS, một nguyên nhân khiến tác động của việc tăng vốn lên giá cổ phiếu không lớn là tăng vốn điều lệ không đồng nghĩa với việc ngân hàng có thêm nguồn vốn mới.

Trong tổng số 499.000 tỷ đồng vốn điều lệ tăng thêm của 20 ngân hàng giai đoạn 2021-2025, có tới 88,7% đến từ việc chuyển lợi nhuận giữ lại và các quỹ sang vốn điều lệ. Chỉ 10,6%, tương đương khoảng 52.700 tỷ đồng là vốn góp mới.

Cụ thể, cổ tức bằng cổ phiếu chiếm 64,4%, tương đương 321.600 tỷ đồng; cổ phiếu thưởng chiếm 24,3%, tương đương 121.300 tỷ đồng. Trong khi đó, phát hành riêng lẻ mang về 30.000 tỷ đồng, quyền mua cổ đông 18.400 tỷ đồng và phát hành cho người lao động 4.300 tỷ đồng.

Theo TCBS, việc chia cổ tức bằng cổ phiếu hoặc phát hành cổ phiếu thưởng chủ yếu là chuyển lợi nhuận giữ lại và các quỹ sang vốn điều lệ, không tạo dòng tiền mới. Do đó, vốn chủ sở hữu và vốn tự có không thay đổi, đồng nghĩa năng lực cho vay cũng không được cải thiện tương ứng.

Phản ứng giá có xu hướng nhạt dần

Ngoài ngày GDKHQ, một số mốc khác cũng ghi nhận phản ứng tích cực của cổ phiếu.

Sau thông tin NHNN chấp thuận tăng vốn, giá cổ phiếu tăng trung bình 3,85% sau 20 phiên. Tuy nhiên, TCBS lưu ý một phần mức tăng này đến từ diễn biến chung của ngành. Trong khi đó, khi ngân hàng công bố ngày đăng ký cuối cùng (ĐKCC), giá tăng trung bình 2,52% sau 10 phiên.

Dữ liệu của TCBS cũng cho thấy hiệu ứng tại ngày GDKHQ đang yếu dần theo thời gian. Lợi nhuận vượt ngành trong phiên này giảm từ 2,56% năm 2021 xuống còn 0,63% năm 2026.

Xét theo quy mô phát hành, những đợt có tỷ lệ phát hành trên 25% ghi nhận mức tăng trung bình 2,06% trong ngày GDKHQ, cao hơn mức 1,29% của các đợt dưới 12%. Tuy nhiên, TCBS cho biết tỷ lệ phát hành, quy mô ngân hàng hay loại hình phát hành không dự báo được diễn biến giá sau đó.