‘Thành phố dưới lòng đất’ duy nhất Việt Nam trải dài hơn 200km được trang du lịch lớn nhất thế giới vinh danh điểm tham quan hàng đầu châu Á

Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, địa đạo Củ Chi vừa góp mặt ở vị trí thứ 19 trong danh sách Travelers’ Choice Awards Best of the Best do Tripadvisor - website du lịch lớn bậc nhất thế giới công bố. Đây là giải thưởng thường niên nhằm vinh danh những điểm đến nhận được đánh giá xuất sắc từ cộng đồng du khách trên toàn cầu trong thời gian 12 tháng.

Nằm cách trung tâm TP. Hồ Chí Minh khoảng 70km, địa đạo Củ Chi thuộc địa bàn xã An Nhơn Tây, nổi tiếng với hệ thống đường hầm kiên cố dài hơn 200km, được ví như một “thành phố dưới lòng đất”. Từ một công trình quân sự hình thành trong thời kỳ kháng chiến, nơi đây ngày nay đã trở thành một trong những điểm tham quan đặc biệt của TP. Hồ Chí Minh, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế.

Cuối năm 2015, địa đạo Củ Chi được công nhận là Khu Di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt. Trước đó, công trình này cũng nhiều lần được các tổ chức và truyền thông quốc tế nhắc đến. Địa đạo từng được vinh danh trong danh sách 7 điểm đến kỳ lạ nhất khu vực Đông Nam Á và 6 công trình nhân tạo đặc biệt nhất thế giới.

Tháng 7/2023, kênh CNN của Mỹ đưa địa đạo Củ Chi vào danh sách “Những đường hầm kỳ thú nhất thế giới”. Đến năm 2024, địa danh này tiếp tục góp mặt trong top “Điểm đến hàng đầu châu Á”.

Sức hút của địa đạo Củ Chi không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở cách hệ thống đường hầm được hình thành và tổ chức trong lòng đất. Công trình bắt đầu được xây dựng từ năm 1948 tại hai xã Tân Phú Trung và Phước Vĩnh An, sau đó mở rộng ra nhiều khu vực khác của huyện Củ Chi cũ.

Trong giai đoạn 1961-1967, người dân và lực lượng quân dân địa phương tiếp tục nối các hầm riêng lẻ thành một trục chính, đồng thời đào thêm nhiều nhánh để tạo nên hệ thống liên hoàn. Với những dụng cụ thô sơ như cuốc và ki xúc đất bằng tre, người dân đã từng bước tạo ra khoảng trên 200km đường hầm dọc ngang dưới lòng đất, kết nối các xã, ấp với nhau, hình thành một “làng ngầm” đặc biệt.

Điều khiến địa đạo Củ Chi trở thành một công trình đặc biệt là hệ thống này được tổ chức gần như một đô thị thu nhỏ dưới lòng đất. Bên trong các đường hầm từng có bệnh xá, bếp ăn, giếng nước, kho chứa vũ khí và lương thực, khu hội họp, khu trú ẩn, thậm chí cả khu chiếu phim.

Các tầng hầm được bố trí ở nhiều độ sâu khác nhau, từ khoảng 3-10m, có nơi sâu tới 8-12m, tạo thành hệ thống nhiều tầng có khả năng chống chịu trước bom đạn. Không gian dưới lòng đất được thiết kế với nhiều lối đi, cửa hầm và nhánh kết nối, vừa phục vụ sinh hoạt, vừa đáp ứng yêu cầu chiến đấu trong điều kiện đặc biệt.

Trong thời kỳ kháng chiến, địa đạo Củ Chi không chỉ đóng vai trò là nơi trú ẩn mà còn là căn cứ phòng thủ, nơi tập kết lực lượng và hậu cần phục vụ chiến đấu. Hệ thống đường hầm trở thành một phần quan trọng trong hoạt động của quân và dân Củ Chi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Sau chiến tranh, giá trị lịch sử của công trình được bảo tồn và phát huy thông qua hoạt động tham quan, trải nghiệm. Hiện hai khu vực Bến Dược và Bến Đình là những phần chính của địa đạo được bảo tồn, phục vụ khách du lịch.

Ngày nay, địa đạo Củ Chi không chỉ thu hút du khách bởi câu chuyện lịch sử mà còn bởi những trải nghiệm trực tiếp trong không gian từng gắn với đời sống thời chiến. Du khách có thể chui xuống một đoạn hầm ngắn, tìm hiểu hệ thống đường ngầm, trải nghiệm bắn súng thể thao quốc phòng, bắn súng đạn phun sơn hoặc tham gia tour đêm “Trăng chiến khu”.

Những trải nghiệm này giúp du khách hình dung rõ hơn về điều kiện sinh hoạt, chiến đấu và cuộc sống của quân dân Củ Chi trong những năm tháng chiến tranh. Đặc biệt, việc trực tiếp di chuyển trong những đường hầm chật hẹp khiến câu chuyện lịch sử trở nên gần gũi và sống động hơn thay vì chỉ được tiếp cận qua tư liệu hay hiện vật.

Từ một hệ thống công sự được đào thủ công dưới lòng đất, địa đạo Củ Chi đã trở thành một di tích lịch sử đặc biệt và một sản phẩm du lịch trải nghiệm giàu giá trị. Sự kết hợp giữa quy mô công trình, kỹ thuật xây dựng độc đáo, giá trị lịch sử và những trải nghiệm thực tế tiếp tục giúp nơi đây giữ vị trí nổi bật trên bản đồ du lịch TP. Hồ Chí Minh cũng như thu hút sự quan tâm của du khách quốc tế.

“Ngôi làng trong lòng đất” này vì thế không chỉ lưu giữ dấu tích của một giai đoạn lịch sử, mà còn trở thành nơi để du khách trực tiếp cảm nhận phần nào cuộc sống và ý chí của con người trong những năm tháng chiến tranh.