Thành phố sụt lún nhanh gấp 2 lần nước biển dâng của Việt Nam chi gần 8.000 tỷ triển khai dự án chống ngập đi qua 8 phường
Theo kế hoạch, dự án này sẽ hoàn thành vào năm 2029.
UBND TP.HCM vừa phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án cải thiện hệ thống thoát nước, xử lý nước thải và thích ứng với biến đổi khí hậu tại lưu vực Tây Sài Gòn (CRUS2), với tổng mức đầu tư hơn 7.688,3 tỷ đồng, tương đương 304,57 triệu USD.
Dự án thuộc nhóm A, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM làm chủ đầu tư, dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2024-2029.
Theo phương án được phê duyệt, dự án được triển khai trên địa bàn 8 phường gồm Đông Hưng Thuận, Trung Mỹ Tây, Tân Thới Hiệp, An Hội Tây, Tân Sơn, Tây Thạnh, Tân Sơn Nhì và Bình Hưng Hòa. Tổng diện tích sử dụng đất khoảng 52,8ha, tương đương 528.000m². Dự án không thực hiện thu hồi đất theo phương án trình phê duyệt.
Trong tổng nguồn vốn hơn 7.688,3 tỷ đồng, vốn vay từ Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) là 200,29 triệu USD, tương đương hơn 5.055,8 tỷ đồng. Phần vốn đối ứng hơn 2.632,5 tỷ đồng, tương đương 104,28 triệu USD.
Dự án CRUS2 trước đó đã được HĐND TP.HCM thông qua chủ trương đầu tư vào tháng 7/2022.
Theo UBND TP.HCM, mục tiêu chính của dự án là cải thiện hệ thống thoát nước và xử lý nước thải tại lưu vực Tây Sài Gòn, qua đó góp phần giảm ô nhiễm môi trường, hạn chế tình trạng ngập nước và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.
Cùng với đó, dự án hướng tới xây dựng khu vực đô thị có khả năng thích ứng tốt hơn trước tác động của biến đổi khí hậu, giảm thiểu rủi ro do các hiện tượng thời tiết cực đoan, đồng thời tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Việc đầu tư hệ thống thoát nước và xử lý nước thải được kỳ vọng góp phần hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật tại khu vực phía Tây TP.HCM, nhất là trong bối cảnh đô thị hóa và nhu cầu phát triển hạ tầng ngày càng tăng.
UBND TP.HCM giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị tổ chức triển khai dự án theo đúng quy định pháp luật, đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật và Chủ tịch UBND TP.HCM về quá trình quản lý, thực hiện dự án.
Đáng chú ý, chủ đầu tư được yêu cầu khẩn trương lập và trình thẩm định hồ sơ điều chỉnh cục bộ các đồ án quy hoạch phân khu có liên quan đến dự án CRUS2, nhằm bảo đảm sự đồng bộ giữa dự án hạ tầng và định hướng quy hoạch tại khu vực.
Không thu hồi đất theo phương án được duyệt
Về đất đai, hồ sơ được phê duyệt xác định dự án không thực hiện thu hồi đất theo phương án trình phê duyệt. Tuy nhiên, chủ đầu tư có trách nhiệm tiếp tục rà soát, xác định đầy đủ nhu cầu sử dụng đất và xử lý các phát sinh, nếu có, theo đúng quy định.
UBND TP.HCM cũng lưu ý trường hợp dự án phải kéo dài sau năm 2029 do nguyên nhân khách quan và được cấp có thẩm quyền chấp thuận điều chỉnh thời gian thực hiện, chủ đầu tư phải thực hiện thủ tục trình bổ sung chi phí quản lý dự án. Khi đó, Sở Xây dựng sẽ xem xét, thẩm định việc điều chỉnh theo quy định.
Với tổng vốn đầu tư hơn 7.688 tỷ đồng và nguồn vốn vay ADB chiếm phần đáng kể, CRUS2 được kỳ vọng bổ sung năng lực thoát nước, xử lý nước thải cho lưu vực Tây Sài Gòn, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng của khu vực trước những tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu.
Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM hiện có 159 điểm thường xuyên ngập nước, gồm 76 điểm tại TP.HCM (cũ), 52 điểm ở Bình Dương (cũ) và 31 điểm tại Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ). Từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố ghi nhận 26 tuyến đường ngập do mưa với độ sâu phổ biến từ 10-30 cm và 8 tuyến đường thường xuyên chịu ảnh hưởng của triều cường.Không chỉ đối mặt với ngập úng, TP.HCM còn chịu áp lực ngày càng lớn từ tình trạng sụt lún nền đất.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thành phố đang nằm trong nhóm đô thị có tốc độ sụt lún nhanh nhất thế giới, đe dọa trực tiếp đến hạ tầng và khả năng chống ngập.Khảo sát của Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) cho thấy nền đất TP.HCM đã lún tích lũy khoảng 100 cm kể từ năm 1990, với tốc độ trung bình 2-5 cm/năm, thậm chí lên tới 7-8 cm/năm tại một số khu vực đô thị hóa cao, cao gấp nhiều lần tốc độ nước biển dâng. Trước thực trạng này, TP.HCM đang xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung cùng trung tâm nghiên cứu mô phỏng, dự báo phát triển đô thị và môi trường nhằm nâng cao năng lực giám sát, cảnh báo và ứng phó với nguy cơ ngập lụt, sụt lún trong tương lai.
