Thu nhập bình quân đầu người Việt Nam từng chỉ 170 USD, xếp thứ 172/178 thế giới, nay đã thay đổi ngoạn mục ra sao?

Bước sang năm 2026, Việt Nam đã ghi nhận những bước tiến mạnh mẽ về phát triển kinh tế, từ một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới vươn lên tiệm cận nhóm nước có thu nhập trung bình cao với thu nhập bình quân đầu người ước đạt 5,12 nghìn USD.

Sự tăng trưởng liên tục của quy mô nền kinh tế, thu nhập quốc dân và mức sống người dân đang phản ánh rõ nét quá trình chuyển mình của đất nước trong nhiều thập kỷ qua.

Nhiều năm qua, Ngân hàng Thế giới (WB) luôn đánh giá Việt Nam là một trong những câu chuyện phát triển thành công tiêu biểu trên thế giới. Theo WB, những cải cách kinh tế được triển khai từ năm 1986 cùng với xu hướng hội nhập và toàn cầu hóa đã giúp Việt Nam nhanh chóng chuyển mình từ một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới trở thành nước có thu nhập trung bình và đang tiếp tục tiến gần hơn tới các nấc thang phát triển cao hơn.

Sự thay đổi này được phản ánh rõ nét qua quy mô nền kinh tế. Theo số liệu của Cục Thống kê, năm 1990 GDP của Việt Nam mới đạt 41.955 tỷ đồng. Chỉ hai năm sau, quy mô GDP đã vượt mốc 100.000 tỷ đồng, đạt 110.532 tỷ đồng. Đến năm 2006, GDP lần đầu tiên vượt mốc 1 triệu tỷ đồng.

Dù trải qua nhiều biến động của kinh tế thế giới, các cuộc khủng hoảng tài chính và đặc biệt là đại dịch Covid-19, nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì được đà tăng trưởng trong dài hạn. Đến năm 2023, GDP của Việt Nam lần đầu tiên đạt 10,32 triệu tỷ đồng. Như vậy, chỉ sau 33 năm, quy mô nền kinh tế đã tăng gần 246 lần so với năm 1990.

Cùng với GDP, mức sống của người dân cũng được cải thiện đáng kể. Theo dữ liệu của WB, năm 1993 thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam chỉ đạt khoảng 170 USD, đứng thứ 172 trong tổng số 178 quốc gia và vùng lãnh thổ được thống kê. Sau ba thập kỷ, con số này đã tăng lên khoảng 4.150 USD vào năm 2023, đưa Việt Nam lên vị trí thứ 116 thế giới.

Cũng theo số liệu từ WB, đến năm 2024, thu nhập bình quân đầu người tiếp tục tăng lên khoảng 4.490 USD, xếp thứ 112 toàn cầu. So với năm 1993, thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng hơn 26 lần và thứ hạng tăng tới 60 bậc trên bảng xếp hạng thế giới.

Theo phân loại của WB áp dụng cho giai đoạn từ ngày 1/7/2023 đến 1/7/2024, các quốc gia có thu nhập bình quân đầu người từ 4.466 USD đến 13.845 USD được xếp vào nhóm thu nhập trung bình cao. Với mức thu nhập bình quân đầu người tăng lên 5.026 USD trong năm 2025, Việt Nam đã chính thức bước vào nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình cao.

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 diễn ra vào tháng 11/2025, Việt Nam đã hoàn thành và vượt toàn bộ 15/15 chỉ tiêu chủ yếu. Quy mô nền kinh tế đạt khoảng 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới; GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.026 USD, hoàn thành một trong những mục tiêu quan trọng mà Đại hội XIII của Đảng đề ra.

Bước sang năm 2026, mục tiêu được đặt ra là đưa thu nhập bình quân đầu người lên mức 5.500 USD. Xa hơn, Việt Nam phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10% mỗi năm trở lên; nâng GDP bình quân đầu người lên khoảng 8.500 USD vào năm 2030.

Trong các chỉ số kinh tế vĩ mô, GDP phản ánh quy mô của nền kinh tế, còn GDP bình quân đầu người được xem là thước đo quan trọng hơn đối với mức sống và mức độ thịnh vượng của người dân.

Theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2026 sẽ đạt khoảng 5,12 nghìn USD, đứng thứ năm trong nhóm ASEAN-6, tương đương Indonesia với 5,08 nghìn USD và cao hơn Philippines với 4,27 nghìn USD.

Ở chiều ngược lại, khoảng cách với các nền kinh tế phát triển hơn trong khu vực vẫn còn khá lớn. IMF dự báo GDP bình quân đầu người của Singapore năm 2026 đạt 99,37 nghìn USD, Malaysia đạt 13,95 nghìn USD và Thái Lan khoảng 8,06 nghìn USD.

Triển vọng đến năm 2030 cho thấy xu hướng cải thiện tiếp tục được duy trì. Theo dự báo của IMF, GDP bình quân đầu người của Việt Nam có thể đạt khoảng 6,32 nghìn USD, tiếp tục đứng thứ năm trong ASEAN-6. Trong khi đó, Singapore được dự báo đạt 124,76 nghìn USD, Malaysia khoảng 18,86 nghìn USD, Thái Lan 9,09 nghìn USD, Indonesia 7 nghìn USD và Philippines khoảng 5,95 nghìn USD.

Những con số trên cho thấy Việt Nam đã trải qua một hành trình phát triển mạnh mẽ, từ vị trí gần cuối bảng xếp hạng thu nhập toàn cầu trở thành quốc gia thuộc nhóm thu nhập trung bình cao. Tuy nhiên, bên cạnh việc tiếp tục mở rộng quy mô nền kinh tế, thách thức trong giai đoạn tới sẽ là nâng cao hơn nữa thu nhập bình quân đầu người, cải thiện năng suất lao động và củng cố các động lực tăng trưởng bền vững, qua đó từng bước nâng cao chất lượng sống của người dân.