Tỉnh hẹp nhất Việt Nam sẽ tiến hành quy hoạch lại sân bay do Pháp xây dựng nhằm phục vụ mục tiêu kinh tế, quốc phòng

Mới đây, Bộ Xây dựng đã phê duyệt nhiệm vụ lập Quy hoạch Cảng hàng không Đồng Hới thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo đó, phạm vi nghiên cứu quy hoạch khoảng hơn 233ha, bao gồm diện tích đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định 648/QĐ-TTg ngày 7/6/2023 và khu vực lân cận.

Nếu như trước đây, Đồng Hới chủ yếu được xem là sân bay nội địa quy mô nhỏ, phục vụ nhu cầu đi lại cơ bản của địa phương, thì lần lập quy hoạch này đặt ra yêu cầu cao hơn: Tổ chức lại không gian sân bay theo hướng linh hoạt, hiệu quả và đủ dư địa cho tăng trưởng dài hạn.

Quan điểm xuyên suốt của nhiệm vụ lập quy hoạch là tận dụng tối đa kết cấu hạ tầng hiện hữu, thay vì phát triển dàn trải. Quy hoạch phải bảo đảm đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không trong giai đoạn tới, nhưng vẫn giữ tính "mở" để điều chỉnh theo diễn biến thị trường, đồng thời hài hòa với yêu cầu quốc phòng - an ninh và an toàn khai thác.

Cách tiếp cận này cho thấy tư duy quy hoạch đã thay đổi: Sân bay không chỉ là nơi cất - hạ cánh, mà là một không gian kinh tế - kỹ thuật cần được sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, đúng vai trò.

Việc tối ưu quỹ đất hàng không dân dụng, bố trí hợp lý khu bay và khu mặt đất được xem là yếu tố then chốt để nâng công suất khai thác mà không tạo áp lực quá lớn về đầu tư.

Mục tiêu của quy hoạch không dừng ở việc thiết kế lại mặt bằng sân bay, mà hướng đến việc trả lời câu hỏi lớn hơn: Đồng Hới cần một sân bay như thế nào để phục vụ chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và vùng Bắc Trung Bộ.

Theo đó, nhiệm vụ quy hoạch tập trung vào việc đánh giá toàn diện hiện trạng hạ tầng, công suất khai thác, dự báo nhu cầu vận chuyển hàng không trong dài hạn. Trên cơ sở đó, các phương án quy hoạch sẽ được đề xuất theo lộ trình đầu tư phù hợp, tránh tình trạng đầu tư dồn dập nhưng thiếu hiệu quả.

Việc tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật về quy hoạch, hàng không dân dụng, tiêu chuẩn quốc gia và khuyến cáo của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) được đặt ra như một yêu cầu bắt buộc, nhằm bảo đảm tính khả thi và an toàn của quy hoạch.

Bộ Xây dựng giao Cục Hàng không Việt Nam là cơ quan lập quy hoạch, chịu trách nhiệm tiếp thu ý kiến thẩm định của Vụ Kế hoạch - Tài chính để hoàn thiện nhiệm vụ quy hoạch.

Thời hạn lập quy hoạch được ấn định trong quý II/2026, chưa bao gồm thời gian thẩm định và phê duyệt theo quy định.

Đáng chú ý, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam là đơn vị tài trợ sản phẩm quy hoạch, với trách nhiệm bảo đảm tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc pháp lý và kỹ thuật. Ngoài ra, Cục Hàng không Việt Nam cũng được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan, từ quá trình lập quy hoạch đến việc cắm mốc giới, quản lý ranh giới sân bay sau khi quy hoạch được phê duyệt.

Sân bay Đồng Hới được Thực dân Pháp xây dựng vào thập niên 1930, sau năm 1975 ít sử dụng và chính thức được khai thác dân sự vào năm 2008.

Hiện nay, Sân bay Đồng Hới là cảng hàng không nội địa cấp 3C, diện tích khoảng 173ha, phục vụ chủ yếu các đường bay trong nước. Giai đoạn 2024-2026, sân bay đang được nâng cấp, mở rộng nhà ga hành khách và kéo dài đường băng để nâng công suất từ 500.000 lên khoảng 1 triệu lượt khách mỗi năm.

Sân bay Đồng Hới được xem là đầu mối hàng không quan trọng kết nối khu vực Bắc Trung Bộ với các trung tâm kinh tế lớn, đặc biệt trong bối cảnh du lịch Quảng Bình phát triển mạnh.

Trước đó vào tháng 4/2025, UBND tỉnh Quảng Bình cũ (trước khi sắp xếp đơn vị hành chính) đã cho ACV thuê gần 30.000m2 đất để triển khai dự án xây dựng nhà ga T2 và mở rộng sân đỗ máy bay.

Nhìn tổng thể, nhiệm vụ lập quy hoạch Cảng hàng không Đồng Hới không chỉ nhằm giải quyết nhu cầu trước mắt, mà đóng vai trò như một bước đệm chiến lược để sân bay này từng bước vượt khỏi giới hạn của một hạ tầng địa phương.

Nếu được tổ chức không gian hợp lý và đầu tư theo lộ trình rõ ràng, Đồng Hới có thể trở thành mắt xích quan trọng hơn trong mạng lưới hàng không khu vực, qua đó tạo lực đẩy mới cho phát triển kinh tế - xã hội của cả vùng.

Ở góc độ này, quy hoạch sân bay không đơn thuần là câu chuyện kỹ thuật mà được xem là một lựa chọn phát triển dài hạn, nơi mỗi mét vuông đất hàng không được tính toán để phục vụ cho tương lai, chứ không chỉ cho hiện tại.