Tỉnh rộng nhất Việt Nam sắp có khu dự trữ thiên nhiên quy mô hơn 8.000ha trải dài 2 xã

Sáng 19/8, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên chủ trì cuộc họp thẩm định phương án thành lập Khu dự trữ thiên nhiên Tà Kóu.

Theo phương án, Khu dự trữ thiên nhiên Tà Kóu được nghiên cứu thành lập tại xã Hàm Thuận Nam và xã Tân Thành, với diện tích 8.408 ha, trong đó rừng tự nhiên hơn 7.342 ha. Khu dự trữ gồm 3 phân khu chức năng: bảo vệ nghiêm ngặt, phục hồi sinh thái và dịch vụ - hành chính; vùng đệm rộng khoảng 9.290 ha.

Việc thành lập khu dự trữ nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, đồng thời xác lập rõ ranh giới, diện tích, phân khu chức năng và mô hình tổ chức quản lý rừng đặc dụng. Trọng tâm là bảo tồn hệ sinh thái rừng, đa dạng sinh học, các loài nguy cấp, quý, hiếm và phục hồi những diện tích rừng suy thoái.

Tại cuộc họp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lê Trọng Yên yêu cầu tiếp tục làm rõ sự phù hợp của phương án với Quy hoạch tỉnh và các quy hoạch quốc gia đã được phê duyệt. Việc rà soát phải gắn với hiện trạng quản lý, sử dụng đất, hoạt động dân sinh, hành lang an toàn đường bộ và quy hoạch chung cấp xã.

Lãnh đạo tỉnh cũng yêu cầu bổ sung, làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn của phương án, nhất là các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, bảo tồn đa dạng sinh học và hệ sinh thái rừng đặc dụng; đồng thời xây dựng, cập nhật thường xuyên cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ quản lý.

Các nội dung liên quan đến khu dịch vụ, quy chế quản lý rừng đặc dụng và tác động đến đời sống người dân cũng phải được đánh giá đầy đủ. Cùng với đó là hoàn thiện phương án tổ chức bộ máy, nhân lực và nguồn lực thực hiện, bảo đảm phù hợp quy định về đơn vị sự nghiệp công lập, biên chế được giao và chủ trương quản lý biên chế của tỉnh.

Theo phương án, công tác bảo vệ rừng sẽ gắn với phục hồi rừng suy thoái, tăng cường tuần tra, phòng cháy, chữa cháy rừng và huy động cộng đồng tham gia bảo vệ rừng. Khu vực cũng được định hướng phát triển nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường và du lịch sinh thái theo quy định.

Các chính sách hỗ trợ sinh kế vùng đệm được lồng ghép nhằm giảm áp lực lên tài nguyên rừng và tăng sự tham gia của người dân trong công tác bảo tồn. Giai đoạn 2026 - 2030, phương án dự kiến cần hơn 75,86 tỷ đồng từ ngân sách và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Nằm cách Phan Thiết khoảng 35 km, Tà Kóu gây chú ý bởi vẫn duy trì được hơn 7.300 ha rừng tự nhiên dù nằm giữa khu vực có dân cư sinh sống khá đông đúc. Đây là hệ sinh thái chuyển tiếp từ rừng thường xanh nhiệt đới sang rừng rụng lá họ dầu, tạo nên giá trị đa dạng sinh học đặc trưng.

Theo tài liệu, Tà Kóu là khu vực ưu tiên số một trong chương trình Bảo tồn dãy Trường Sơn và nằm trong danh sách 221 vùng sinh thái quan trọng trên thế giới. Khu vực có 64 loài thú và 1.021 loài thực vật bậc cao, trong đó gần 70% là cây thuốc quý. Nhiều loài động, thực vật tại đây được ghi nhận trong Danh lục đỏ thế giới của IUCN năm 2019.

Không chỉ có giá trị về tự nhiên, Tà Kóu còn gắn với hệ thống di tích, không gian văn hóa và tâm linh, nổi bật là tượng Phật Thích Ca nhập Niết bàn dài 49 m cùng các quần thể chùa như Linh Sơn Trường Thọ và Long Đoàn. Những giá trị này tạo nên sự kết hợp giữa bảo tồn thiên nhiên, văn hóa và phát triển du lịch sinh thái.

Việc nghiên cứu chuyển Tà Kóu từ khu bảo tồn thiên nhiên thành khu dự trữ thiên nhiên quốc gia, sau 30 năm thành lập, được xem là bước đi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo tồn tài nguyên rừng và đa dạng sinh học, đồng thời tạo cơ sở để phát triển các hoạt động nghiên cứu, giáo dục môi trường và du lịch sinh thái phù hợp.

Trên cơ sở các ý kiến tại cuộc họp, phương án sẽ tiếp tục được hoàn thiện về pháp lý, đất đai, ranh giới, phân khu chức năng, vùng đệm và giải pháp tổ chức thực hiện trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.