Tòa án Mỹ tuyên ông Trump không có quyền sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook
Quyết định được xem là thắng lợi quan trọng đối với tính độc lập của Fed trước áp lực chính trị từ Nhà Trắng.
Tòa án Tối cao Mỹ ngày 29/6 đã ra phán quyết rằng Tổng thống Donald Trump hiện không có thẩm quyền sa thải Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Lisa Cook.
Tuy nhiên, ý kiến của tòa cũng để ngỏ khả năng bà có thể bị bãi nhiệm trong tương lai.
Tòa không đưa ra kết luận cuối cùng về việc liệu ông Trump có quyền cách chức bà Cook hay bất kỳ thành viên nào khác trong Hội đồng Thống đốc Fed hay không.
Thay vào đó, với tỷ lệ biểu quyết 5-4, các thẩm phán bác bỏ đề nghị của ông Trump nhằm dỡ bỏ phán quyết từ tòa cấp dưới, vốn ngăn cản Nhà Trắng sa thải bà Cook trong khi vụ kiện liên quan đến quyết định này vẫn đang được xét xử.
Sau phán quyết, ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng Tòa án Tối cao đã trả hồ sơ về cấp dưới "thuần túy vì lý do thủ tục" và cam kết sẽ tiếp tục có hành động nhằm vào bà Cook.
"Chúng tôi sẽ ngay lập tức thực hiện các bước cần thiết để bảo đảm rằng một người bị cáo buộc có hành vi sai trái sẽ không tham gia đưa ra những quyết định quan trọng liên quan đến phúc lợi của nước Mỹ", ông Trump viết.
Tòa nhấn mạnh tính độc lập của Fed
Trong ý kiến đa số, Chánh án John Roberts tuyên bố tòa không thấy "lý do gì để khiến công chúng rơi vào tình trạng bất định hoặc gieo rắc nghi ngờ về vị thế của một trong những thể chế tài chính quan trọng nhất của nước Mỹ và thế giới".
Ông Roberts nhấn mạnh Quốc hội Mỹ đã thiết kế Fed như một cơ quan hoạt động độc lập với Tổng thống, và bất kỳ thay đổi nào đối với cấu trúc đó đều phải do cơ quan lập pháp quyết định.
"Mọi thay đổi đối với cơ chế này phải xuất phát từ Quốc hội, chứ không phải từ các tòa án", ông viết. "Đó là lý do chúng tôi không thể chấp nhận lập luận của Chính phủ trong vụ việc này. Nếu làm như vậy, Tổng thống sẽ có thể cách chức một thành viên Fed bất cứ lúc nào, vì bất kỳ lý do gì, mà không cần thông báo trước và cũng không chịu bất kỳ sự giám sát tư pháp nào sau đó".
Phán quyết được đưa ra gần 9 tháng sau khi ông Trump tuyên bố sa thải bà Cook, trong bối cảnh một quan chức do chính ông bổ nhiệm cáo buộc bà đã thực hiện hành vi gian lận thế chấp trước khi trở thành Thống đốc Fed.
Dù ông Trump khẳng định việc sa thải xuất phát từ các cáo buộc gian lận thế chấp, bà Cook cùng nhiều người khác cho rằng động cơ thực sự là việc bà không ủng hộ các đợt cắt giảm lãi suất mà Tổng thống liên tục gây sức ép yêu cầu Fed thực hiện trong 9 tháng đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông.
Theo Đạo luật Dự trữ Liên bang, Tổng thống chỉ có thể bãi nhiệm một Thống đốc Fed khi có "lý do chính đáng".
Bà Cook là phụ nữ da màu đầu tiên giữ vị trí Thống đốc Fed. Được cựu Tổng thống Joe Biden đề cử, bà nhiều lần bác bỏ các cáo buộc gian lận thế chấp do Giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang (FHFA) Bill Pulte đưa ra vào mùa hè năm ngoái.
