TP lớn nhất vùng ĐBSCL dự kiến thành lập khu công nghệ cao 5.000 tỷ, quy mô 300ha

TP. Cần Thơ đang đặt nền móng cho một không gian công nghệ mới tại phường Ô Môn, với quy mô 300ha và tổng vốn đầu tư dự kiến 5.051 tỷ đồng, hướng tới kết nối nghiên cứu, đào tạo, sản xuất và thương mại hóa công nghệ.

Trong bối cảnh TP. Cần Thơ đang tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới, thành phố dự kiến dành một quỹ đất lớn tại phường Ô Môn để phát triển Khu Công nghệ cao Cần Thơ. Đây không được định hướng đơn thuần là nơi tập trung nhà máy, mà là một hệ sinh thái kết nối từ nghiên cứu, phát triển công nghệ đến đào tạo nhân lực, ươm tạo doanh nghiệp và đưa sản phẩm ra thị trường.

Theo Đề án thành lập Khu Công nghệ cao Cần Thơ được UBND thành phố ban hành ngày 24/8, dự án có diện tích 300ha, trong đó khoảng 200ha dành cho các khu chức năng và 100ha được giữ làm quỹ đất dự phòng mở rộng.

Tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 5.051 tỷ đồng, huy động từ vốn ngoài ngân sách của doanh nghiệp có năng lực, ngân sách địa phương và nguồn vốn hỗ trợ đầu tư phát triển từ các chương trình của Chính phủ nếu có.

Điểm đáng chú ý trong phương án quy hoạch là cơ cấu không gian được thiết kế theo hướng tạo thành một chuỗi liên kết thay vì tách biệt giữa nghiên cứu và sản xuất.

Trong tổng diện tích 300ha, 94,8ha được dành cho khu sản xuất công nghệ cao, công nghệ chiến lược; 31,6ha bố trí khu nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực, ươm tạo doanh nghiệp. Khu trung tâm quản lý, điều hành rộng 15,8ha, trong khi khu dịch vụ và hỗ trợ chiếm 15,8ha.

Phần diện tích còn lại được phân bổ cho các chức năng hỗ trợ gồm 20ha cây xanh, mặt nước; 4ha công trình đầu mối hạ tầng kỹ thuật và 18ha giao thông, bãi đỗ xe. Cơ cấu này cho thấy thành phố đang hướng tới một khu công nghệ cao có đầy đủ các lớp chức năng cần thiết cho quá trình phát triển doanh nghiệp công nghệ.

Từ phòng nghiên cứu đến nhà máy và thị trường

Một trong những điểm cốt lõi của đề án là tạo ra mối liên kết giữa nghiên cứu - đào tạo - ươm tạo - sản xuất.

Thay vì chỉ thu hút các dự án sản xuất công nghệ cao, khu công nghệ cao được định hướng trở thành nơi tập trung các hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển và ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ cao hình thành và phát triển.

Các lĩnh vực trọng tâm gồm công nghệ sinh học, tự động hóa, vật liệu mới, năng lượng và công nghệ sau thu hoạch. Đây là những nhóm ngành được định hướng gắn với nhu cầu sản xuất và các lợi thế phát triển của khu vực.

Trong cấu trúc này, gần 95ha dành cho sản xuất sẽ tạo không gian cho doanh nghiệp phát triển sản phẩm và mở rộng hoạt động công nghiệp công nghệ cao. Trong khi đó, khu nghiên cứu, đào tạo và ươm tạo đóng vai trò tạo nguồn nhân lực, công nghệ và doanh nghiệp cho khu sản xuất.

Mục tiêu cuối cùng là hình thành một chu trình khép kín hơn, trong đó kết quả nghiên cứu có thể được tiếp tục thử nghiệm, ứng dụng, phát triển thành sản phẩm và thương mại hóa ngay trong cùng hệ sinh thái.

Dự án triển khai theo 3 giai đoạn

Khu Công nghệ cao Cần Thơ được xây dựng theo lộ trình kéo dài nhiều năm.

Trong giai đoạn 2026-2028, thành phố tập trung chuẩn bị đầu tư. Giai đoạn 2028-2030 sẽ tiếp tục thực hiện giải phóng mặt bằng và xây dựng hạ tầng. Từ sau năm 2030, khu công nghệ cao dự kiến chuyển sang giai đoạn vận hành và thu hút đầu tư.

Mô hình quản lý cũng được tính toán để thay đổi theo từng thời kỳ. Giai đoạn đầu, khu công nghệ cao hoạt động theo mô hình đơn vị sự nghiệp có thu. Ở các giai đoạn tiếp theo, mô hình này dự kiến chuyển sang Công ty TNHH Một thành viên quản lý và kinh doanh hạ tầng Khu Công nghệ cao, tiến tới cổ phần hóa khi đủ điều kiện. Cách tiếp cận này cho thấy dự án được đặt trong tầm nhìn dài hạn thay vì chỉ tập trung hoàn thiện hạ tầng và thu hút dự án trong ngắn hạn.

Tạo thêm một động lực tăng trưởng cho Cần Thơ

Với quy mô 300ha, Khu Công nghệ cao Cần Thơ được kỳ vọng bổ sung một không gian phát triển mới cho thành phố, trong đó giá trị không chỉ nằm ở quỹ đất dành cho sản xuất mà còn ở khả năng kết nối doanh nghiệp với hoạt động nghiên cứu, đào tạo và đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình này sẽ phụ thuộc vào khả năng hình thành được hệ sinh thái thực chất, từ hạ tầng, nguồn nhân lực đến các doanh nghiệp công nghệ và mối liên kết với cơ sở nghiên cứu, đào tạo.

Nếu các mắt xích này được vận hành đồng bộ, khu công nghệ cao có thể trở thành nơi công nghệ được nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm, sản xuất và thương mại hóa, qua đó tạo thêm động lực cho quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Cần Thơ trong giai đoạn mới.