TP tương lai của Việt Nam định hình khu đô thị 2 bên sông 6.670ha, hướng tới 650.000 dân

Một không gian đô thị quy mô lớn hiện nay đang được Ninh Bình đặt nền móng quy hoạch dọc hai bờ sông Đáy. Với diện tích nghiên cứu khoảng 6.670ha, dân số dự kiến 650.000 người, khu vực này hiện đang được định hướng trở thành đô thị trung tâm, nơi hội tụ các chức năng hành chính, kinh tế, dịch vụ và kết nối vùng.

Điểm đặc biệt của đồ án nằm ở cách tiếp cận với sông Đáy, đó là thay vì xem dòng sông là ranh giới chia tách, quy hoạch xác định đây sẽ là trục cảnh quan và không gian công cộng xuyên suốt, kết nối hai khu vực đô thị ở hai bờ.

Lấy sông Đáy làm "xương sống" đô thị

Theo nguồn tin trên VOV.vn, UBND tỉnh Ninh Bình mới đây vừa phê duyệt Nhiệm vụ Quy hoạch phân khu Khu vực đô thị hai bên sông Đáy, đoạn từ cầu vượt Quốc lộ 37C đến cầu vượt cao tốc Bắc - Nam CT01.

Phạm vi nghiên cứu trải rộng qua các phường Hoa Lư, Tây Hoa Lư, Đông Hoa Lư và các xã Gia Trấn, Phong Doanh, Ý Yên, Yên Đồng. Ranh giới khu vực được xác định bởi Quốc lộ 37C quy hoạch mới ở phía Bắc, Quốc lộ 10 ở phía Nam, cao tốc Bắc - Nam CT01 ở phía Đông và Quốc lộ 1A ở phía Tây.

Trong tổng diện tích khoảng 6.670ha, phần bờ Tây sông Đáy khoảng 2.446ha, bờ Đông khoảng 4.222ha, cùng diện tích mặt nước sông.

Theo định hướng, đây sẽ là khu vực đô thị động lực, đồng thời đảm nhiệm vai trò trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa và dịch vụ của tỉnh Ninh Bình. Khu vực cũng được xác định là đầu mối giao thông, cửa ngõ phía Nam vùng đồng bằng sông Hồng. Thay vì phát triển hai bờ theo hai hướng tách biệt, quy hoạch đặt mục tiêu hình thành một chỉnh thể đô thị thống nhất, trong đó mỗi bên đảm nhận những chức năng bổ trợ.

Bờ Đông hiện nay được định hướng phát triển đô thị mới hiện đại, đồng bộ, thông minh. Bờ Tây tập trung gìn giữ cấu trúc làng xóm, không gian truyền thống, mặt nước cùng các giá trị văn hóa, lịch sử.

Cách tổ chức này đồng thời tạo dư địa phát triển các công viên, quảng trường, không gian mở và tuyến cảnh quan ven sông, kết hợp du lịch, dịch vụ và các hoạt động phù hợp trên sông Đáy.

Quy mô 650.000 dân, nhưng không phát triển bằng mọi giá

Dân số dự kiến của khu vực khoảng 650.000 người. Tuy nhiên, đây chưa phải con số được mặc định cố định.

Trong quá trình lập đồ án, đơn vị tư vấn phải xây dựng và so sánh nhiều kịch bản dân số, dựa trên quỹ đất, lao động, việc làm, khả năng thu hút cư dân, nhu cầu phát triển đô thị và sức đáp ứng của hệ thống hạ tầng.

Song song với mở rộng đô thị, những khu dân cư và làng xóm hiện hữu sẽ được cải tạo, chỉnh trang. Các di tích lịch sử, công trình tôn giáo, tín ngưỡng, làng nghề và cấu trúc không gian truyền thống được yêu cầu bảo tồn, phát huy giá trị.

Quỹ đất cho nhà ở xã hội, tái định cư, cây xanh, bãi đỗ xe và hạ tầng xã hội cũng phải được bố trí hợp lý, nhằm đáp ứng nhu cầu của một đô thị có quy mô dân số lớn trong tương lai.

Không gian hai bờ sẽ được nối bằng mạng lưới giao thông và hạ tầng xanh

Một cấu trúc đô thị hai bên sông chỉ có thể vận hành hiệu quả nếu khoảng cách giữa hai bờ được thu hẹp bằng hạ tầng kết nối. Do đó, quy hoạch sẽ nghiên cứu liên kết khu vực với các tuyến giao thông đối ngoại và những trục động lực như đường gom cao tốc, tuyến Thanh Liêm - Cao Bồ, tuyến động lực Nam Định - Hoa Lư cùng các tuyến cảnh quan dọc sông Đáy.

Giao thông công cộng, đường sắt đô thị, đường đi bộ, xe đạp và hệ thống bãi đỗ xe cũng được tính toán trong đồ án. Đáng chú ý, việc xây dựng các cầu qua sông không chỉ tính đến khả năng kết nối. Nhiệm vụ quy hoạch yêu cầu nghiên cứu số lượng, vị trí và khoảng cách giữa các cầu để vừa bảo đảm giao thông hai bờ, vừa không ảnh hưởng đến thoát lũ và giao thông thủy.

Đây cũng là yêu cầu xuyên suốt đối với hệ thống hạ tầng thoát nước của khu đô thị. Các hồ điều hòa sẽ được tổ chức theo mạng lưới phân tán, kết hợp với một số hồ quy mô lớn tại công viên trung tâm, các khu đô thị mới và vùng trũng tự nhiên. Hệ thống này được kết nối với sông Đáy, kênh, mương, vùng cây xanh và công viên, tạo thành mạng lưới hạ tầng xanh - xanh lam liên tục.

Quy hoạch đồng thời yêu cầu xây dựng các kịch bản ứng phó với mưa cực đoan, ngập lụt và biến đổi khí hậu; đánh giá tác động của quá trình đô thị hóa để bảo đảm hồ điều hòa, kênh dẫn và trạm bơm được đầu tư đi trước hoặc đồng bộ với tốc độ phát triển đô thị.

Tạo nền tảng cho không gian phát triển mới của Ninh Bình

Nhiệm vụ quy hoạch lần này nhằm cụ thể hóa Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Điều chỉnh Quy hoạch chung đô thị Ninh Bình đến năm 2040. UBND tỉnh giao Sở Xây dựng tổ chức lập quy hoạch, với thời gian thực hiện không quá 9 tháng kể từ ngày lựa chọn được tổ chức tư vấn đến khi trình cơ quan thẩm định.

Khi hoàn thành, đồ án sẽ trở thành cơ sở pháp lý cho quản lý phát triển đô thị, đầu tư xây dựng, lập quy hoạch chi tiết và triển khai các dự án trong khu vực.

Với quy mô 6.670ha và định hướng lấy sông Đáy làm trục cảnh quan trung tâm, quy hoạch đang đặt nền móng cho một cấu trúc đô thị mới của Ninh Bình: hiện đại ở bờ Đông, gìn giữ giá trị truyền thống ở bờ Tây và kết nối hai không gian bằng hệ thống giao thông, công viên, mặt nước và hạ tầng đồng bộ.

Ninh Bình hiện nay đang tập trung hoàn thiện các tiêu chí đô thị, đồng thời đầu tư hạ tầng và mở rộng không gian phát triển, hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Với đặc thù sở hữu Quần thể danh thắng Tràng An được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, Ninh Bình được áp dụng yêu cầu riêng về tỷ lệ đô thị hóa, ở mức tối thiểu 31,5%. Hiện tỷ lệ đô thị hóa của tỉnh đạt khoảng 36%, vượt mức yêu cầu đề ra.

Tuy nhiên, một tiêu chí khác vẫn cần tiếp tục hoàn thiện là tỷ lệ đơn vị cấp xã là phường. Hiện Ninh Bình có 32 phường trên tổng số 129 đơn vị cấp xã, tương đương khoảng 25%, thấp hơn mức tối thiểu 30% theo quy định. Để đáp ứng tiêu chí này, Ninh Bình cần thành lập thêm ít nhất 7 phường, dự kiến tập trung thực hiện trong giai đoạn 2027-2028.