Trái cây ngoại giá rẻ tràn chợ: Vì sao đào tiên Trung Quốc rẻ chưa từng có?

Vài năm trước, khi nhắc đến đào tiên ruột đỏ mang danh đào Tôn Ngộ Không, người tiêu dùng Việt Nam thường xếp chúng vào nhóm trái cây phân khúc cao cấp. Những quả đào căng mọng được vận chuyển bằng đường hàng không, lượng hàng nhỏ giọt và mức giá có thời điểm chạm ngưỡng 250.000 đồng một kg. Dù đắt đỏ, mặt hàng này vẫn liên tục cháy kệ vì tâm lý chuộng đồ hiếm của một bộ phận khách hàng chịu chi. Nhưng đến mùa hè năm nay, bức tranh tiêu dùng đã đổi chiều một cách ngoạn mục.

Tháo mác xa xỉ để tiếp cận sạp hàng bình dân

Đào tiên hiện nay không còn yên vị trên kệ kính của các cửa hàng trái cây nhập khẩu mà đã tràn xuống các sạp hàng ở chợ truyền thống và xe đẩy ven đường tại TP HCM. Cùng với đào trơn và đào mỏ quạ, đào tiên ruột đỏ đang tạo nên một cơn sốt mua sắm nhờ mức giá chạm đáy. Sự thay đổi về giá đang trực tiếp phá vỡ định kiến của người tiêu dùng về một loại trái cây từng được coi là mặt hàng xa xỉ.

Ghi nhận tại sạp trái cây của tiểu thương tên Hoa trên đường Phạm Văn Hai thuộc phường Tân Sơn Hòa, những quả đào tiên loại lớn khoảng bốn quả một kg hiện chỉ còn 80.000 đồng, giảm sâu so với mức 130.000 đồng cùng kỳ năm ngoái. Với những dòng kích thước nhỏ hơn dao động sáu đến tám quả một kg, khách hàng chỉ cần bỏ ra 45.000 đến 50.000 đồng. Sự chênh lệch này không còn quá lớn so với mức 30.000 đến 40.000 đồng của các loại đào trơn phổ thông đang bán trên thị trường.

Chị Thanh Loan, một chủ cửa hàng trên đường Thống Nhất thuộc phường An Hội Đông cho biết sức mua đang được cải thiện rất rõ rệt kể từ khi bước vào chính vụ. Nhờ mức giá đồng loạt giảm xuống dưới 100.000 đồng một kg, doanh số các loại đào Trung Quốc tại cửa hàng của chị đã tăng trưởng khoảng 20% so với những tháng trước. Mùa thu hoạch loại quả giòn ngọt này chỉ kéo dài vỏn vẹn trong hơn một tháng, do đó người tiêu dùng đang tranh thủ tận hưởng khi giá đang ở mức cực kỳ dễ chịu.

Đường đi của những chuyến xe hàng chục tấn

Sự sụt giảm về giá bán lẻ thực chất là kết quả của một chuỗi biến động liên hoàn từ đầu nguồn cung ứng. Khảo sát tại khu vực cửa khẩu Lào Cai, bà Hằng, một đầu mối bán buôn quy mô lớn tiết lộ mỗi tuần cơ sở của bà đón từ hai đến ba chuyến xe tải trọng lớn. Khối lượng hàng khổng lồ từ 30 đến 45 tấn này nhanh chóng tỏa đi phân phối khắp các tỉnh thành từ Bắc vào Nam và hầu như không có tình trạng tồn đọng lưu kho.

Nguyên nhân cốt lõi đầu tiên dẫn đến mức giá rẻ nằm ở bài toán tối ưu chi phí logistics. Thay vì nằm trong khoang hàng hóa của máy bay với cước phí đắt đỏ như những năm trước, đào tiên giờ đây được đóng gói trong các công-ten-nơ và đi thẳng qua đường bộ. Phương thức vận chuyển thay đổi kết hợp với việc nền nông nghiệp Trung Quốc vừa trải qua một vụ mùa bội thu đã tạo ra một nguồn cung khổng lồ với chi phí rẻ mạt.

Đáng chú ý hơn, dòng chảy của trái cây nội địa Trung Quốc đang chịu tác động trực tiếp từ cục diện kinh tế và địa chính trị toàn cầu. Những xung đột vũ trang dai dẳng tại khu vực Trung Đông đã và đang gây ra đứt gãy logistics, tạo điểm nghẽn cho hoạt động xuất khẩu nông sản sang thị trường Mỹ và châu Âu. Đứng trước áp lực giải phóng hàng hóa để thu hồi vốn, các doanh nghiệp Trung Quốc buộc phải quay xe, ồ ạt đổ hàng sang thị trường lân cận là Đông Nam Á với chiến lược xả giá cạnh tranh nhất.

Làn sóng trái cây ngoại

Cơn bão giá rẻ không chỉ dừng lại ở mặt hàng đào tiên mà đang phản ánh một xu hướng dịch chuyển lớn hơn trên quy mô toàn ngành nông sản. Tại chợ đầu mối nông sản Thủ Đức, nhịp độ giao thương mặt hàng đào Trung Quốc đang bước vào giai đoạn nhộn nhịp nhất trong năm. Đại diện ban quản lý chợ thông tin, trong bảy tháng đầu năm nay lượng hàng đổ về đạt 846 tấn với giá bán sỉ loanh quanh ngưỡng 13.000 đến 23.000 đồng một kg. Mức giá này thực tế đã thiết lập một mặt bằng mới, thấp hơn hẳn so với biên độ giá sỉ 15.000 đến 25.000 đồng được ghi nhận trong năm 2025.

Ở góc nhìn vĩ mô, các báo cáo thương mại chỉ ra một sự dịch chuyển mạnh mẽ trong thói quen chi tiêu của người Việt. Dữ liệu từ Cục Hải quan ghi nhận chỉ trong năm tháng đầu năm nay, Việt Nam đã chi ra con số lên tới gần 1,4 tỷ USD để nhập khẩu rau quả từ Trung Quốc. Mức chi tiêu này tương đương với mức tăng trưởng 28% so với cùng kỳ năm trước, trong đó cam, táo và các loại đào đang là những mặt hàng dẫn dắt đà tăng trưởng doanh thu.

Thị trường trái cây nhập khẩu tại Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều xáo trộn trong thời gian tới. Khi những vựa mận và lê khổng lồ của Trung Quốc chính thức bước vào mùa thu hoạch rộ, áp lực xả hàng sẽ tiếp tục gia tăng. Người tiêu dùng nội địa rất có thể sẽ chứng kiến thêm những cuộc đua giảm giá khốc liệt mới, biến những mặt hàng ngoại nhập trở thành sự lựa chọn thường nhật trên mâm cơm gia đình.