Trượt toàn bộ đại học trong nước, chàng trai khiến Harvard phải 'trải thảm đỏ'
Từng bị tất cả các trường đại học trong nước từ chối, ít người nghĩ chàng trai này sẽ xuất hiện trên sân khấu lễ tốt nghiệp Đại học Harvard.
Cuối tháng 5 vừa qua, Joel Tan đã đứng trước hàng trăm nghiên cứu sinh và giảng viên để phát biểu với tư cách đại diện cho các tân tiến sĩ của Trường Y Harvard. Câu chuyện của anh nhanh chóng thu hút sự chú ý tại Singapore, đồng thời làm dấy lên cuộc tranh luận về cách hệ thống giáo dục đánh giá tiềm năng của những học sinh phát triển muộn.
Từ học sinh bị đánh giá thấp
Trong bài phát biểu tại lễ trao bằng của các chương trình tiến sĩ liên kết với Harvard Medical School, Joel Tan kể rằng con đường đến với khoa học của anh không hề bằng phẳng. Khi còn học phổ thông ở Singapore, Tan muốn theo học môn Sinh học nhưng không được chấp nhận vì thành tích học tập trước đó chưa đủ tốt. Không được học lĩnh vực mình yêu thích, anh dần mất động lực và kết thúc chương trình trung học với kết quả chủ yếu ở mức C và D.
"Rất nhiều người tin rằng tôi không đủ khả năng học đại học. Thành thật mà nói, tôi cũng từng nghĩ như vậy", Tan chia sẻ.
Sau khi tốt nghiệp, anh nộp hồ sơ vào các trường đại học trong nước nhưng liên tiếp nhận được thư từ chối. Hai năm trôi qua mà không có cơ hội nào mở ra. Chỉ đến năm thứ ba, Tan mới quyết định tìm kiếm con đường khác bằng cách du học tại Đại học Toronto ở Canada. Chính quyết định ấy đã trở thành bước ngoặt lớn nhất cuộc đời anh.
Cánh cửa thay đổi số phận
Tại Đại học Toronto, Joel Tan lần đầu tiên được học Sinh học một cách bài bản. Anh được tiếp cận môi trường nghiên cứu, làm việc trong phòng thí nghiệm và nhận được sự hướng dẫn từ các giảng viên, nhà khoa học.
"Đó là lúc Đại học Toronto đã trao cho tôi một cơ hội. Và cơ hội ấy đã thay đổi cuộc đời tôi", Tan nói trong bài phát biểu.

Từ một sinh viên từng nghi ngờ năng lực bản thân, anh dần tìm thấy niềm đam mê nghiên cứu. Sau khi hoàn thành chương trình đại học, Tan tiếp tục học cao học trước khi trúng tuyển chương trình Tiến sĩ Khoa học Sinh học và Y sinh tại Harvard Medical School.
Theo Harvard, nghiên cứu của Tan tập trung vào vai trò của các enzyme tham gia xây dựng DNA và RNA trong cơ chế bảo vệ cơ thể trước virus. Anh là một trong 168 nghiên cứu sinh nhận bằng tiến sĩ trong năm nay tại các chương trình đào tạo của trường.
"Tài năng ở khắp nơi, cơ hội thì không"
Điểm nhấn trong bài phát biểu của Joel Tan không nằm ở thành tích cá nhân mà ở thông điệp về cơ hội. Nhìn lại hành trình của mình, anh cho rằng thành công hôm nay đến từ những người đã sẵn sàng trao cơ hội thay vì chỉ nhìn vào quá khứ.
"Tôi thường nghĩ về việc cuộc đời mình đã phụ thuộc nhiều như thế nào vào việc ở đâu đó có người quyết định rằng thành tích trong quá khứ không nhất thiết phải định nghĩa tiềm năng trong tương lai của tôi". Một trong những câu nói được chia sẻ rộng rãi nhất từ bài phát biểu là: "Tài năng ở khắp nơi, nhưng cơ hội thì không”.
Theo Tan, nhiệm vụ quan trọng của những người làm khoa học không chỉ là nghiên cứu mà còn phải tạo ra môi trường để nhiều người khác có cơ hội phát triển. Anh nhấn mạnh rằng vẫn còn những nhà khoa học tương lai đang ngồi trong lớp học và bị nói rằng họ không đủ giỏi để theo đuổi môn học mình yêu thích.
Tranh luận về những "bông hoa nở muộn"
Sau khi được đăng tải trên YouTube và các nền tảng mạng xã hội, bài phát biểu của Joel Tan nhanh chóng lan truyền tại Singapore. Nhiều ý kiến cho rằng câu chuyện của anh phản ánh một thực tế trong hệ thống giáo dục vốn nổi tiếng khắt khe và cạnh tranh của đảo quốc sư tử, không phải mọi học sinh đều phát triển theo cùng một tốc độ.
South China Morning Post nhận định trường hợp của Joel Tan đã khơi lại cuộc thảo luận về việc liệu hệ thống giáo dục Singapore có đang tạo đủ cơ hội cho những "bông hoa nở muộn" – những người bộc lộ năng lực và đam mê muộn hơn so với bạn bè đồng trang lứa – hay không.
Trong những năm gần đây, Singapore đã triển khai nhiều cải cách như mở rộng các lộ trình học tập, tăng cường tuyển sinh dựa trên năng lực và giảm sự phụ thuộc vào điểm số thuần túy. Tuy nhiên, các chuyên gia giáo dục cho rằng thách thức lớn nhất vẫn là bảo đảm rằng những cánh cửa cơ hội không đóng lại quá sớm đối với các học sinh chưa kịp thể hiện hết tiềm năng.
Từ một học sinh từng bị nghi ngờ khả năng học đại học đến người đại diện phát biểu trong lễ tốt nghiệp của Harvard, hành trình của Joel Tan cho thấy điểm số không phải lúc nào cũng là thước đo cuối cùng của tương lai. Đôi khi, điều tạo nên khác biệt không phải tài năng vượt trội, mà là việc có ai đó sẵn sàng mở ra một cánh cửa đúng lúc.

