Từ nay, Việt Nam có thể tự sản xuất sản phẩm này để phục vụ cho lĩnh vực 1.000 tỷ USD
Việt Nam lần đầu ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, kỳ vọng tháo gỡ điểm nghẽn và thúc đẩy hệ sinh thái công nghệ trong nước.
Theo dự báo của Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Mỹ (SIA), doanh thu toàn cầu của ngành bán dẫn năm 2026 có thể chạm mốc 1.000 tỷ USD. Trong bối cảnh cuộc đua công nghệ ngày càng quyết liệt, Việt Nam vừa ghi nhận một bước tiến đáng chú ý nhằm gia tăng năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.
Ngày 26/6, Bộ Khoa học và Công nghệ chính thức ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn – trung tâm cấp quốc gia đầu tiên tại Việt Nam thực hiện chức năng hỗ trợ sản xuất thử (prototype) chip trong nước.
Sự kiện được đánh giá là dấu mốc quan trọng khi lần đầu tiên doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo trong nước có thể tiếp cận quy trình sản xuất thử chip mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào các đối tác nước ngoài.
Trung tâm sẽ đóng vai trò kết nối nhu cầu nghiên cứu, thiết kế vi mạch trong nước với hệ sinh thái sản xuất bán dẫn toàn cầu, góp phần hoàn thiện mắt xích còn thiếu trong chuỗi phát triển sản phẩm bán dẫn tại Việt Nam.
Phát biểu tại lễ ra mắt, ông Nguyễn Khắc Lịch – Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin (Bộ KH&CN) cho biết Việt Nam không bắt đầu từ con số 0 trong lĩnh vực này. Từ cuối thập niên 1970, đầu thập niên 1980, Nhà máy Z181 từng sản xuất linh kiện bán dẫn như diode và transistor phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu sang một số thị trường Đông Âu.
Đến nay, ngành bán dẫn Việt Nam đã có những bước phát triển rõ nét. Năm 2025, doanh thu toàn ngành đạt hơn 21 tỷ USD, thu hút trên 14 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài thông qua hơn 240 dự án; đồng thời hình thành khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế vi mạch cùng đội ngũ hơn 7.000 kỹ sư thiết kế bán dẫn.
Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, trung tâm mới sẽ giúp các ý tưởng công nghệ vượt qua giai đoạn mô phỏng và phòng thí nghiệm để tiến tới tạo ra chip thực tế, được đo kiểm, đánh giá, hoàn thiện trước khi thương mại hóa.
Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cũng nhấn mạnh phát triển ngành bán dẫn không thể dựa vào nỗ lực đơn lẻ mà cần sự phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học. Trong đó, trung tâm được kỳ vọng trở thành đầu mối kết nối và hỗ trợ các chủ thể cùng tham gia xây dựng năng lực bán dẫn quốc gia.
Theo định hướng vận hành, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn sẽ cung cấp công cụ thiết kế, hỗ trợ thẩm định và kiểm chứng thiết kế; đồng thời kết nối với các nhà máy chế tạo chip (foundry), đơn vị đóng gói, kiểm thử và các đối tác công nghệ quốc tế.
Đặc biệt, trung tâm triển khai mô hình Multi-Project Wafer (MPW) – cho phép gộp nhiều thiết kế chip trên cùng một đợt chế tạo nhằm giảm đáng kể chi phí sản xuất thử.
Đây được xem là giải pháp nhằm xử lý một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất của ngành bán dẫn Việt Nam hiện nay: năng lực chuyển đổi bản thiết kế thành sản phẩm chip thực tế.
Hiện các doanh nghiệp và đơn vị nghiên cứu trong nước vẫn chủ yếu phải đặt sản xuất thử tại các nhà máy nước ngoài theo từng dự án riêng lẻ. Điều này khiến chi phí tape-out dao động từ 30.000–200.000 USD cho mỗi thiết kế, trong khi thời gian chờ sản xuất thường kéo dài từ 12–24 tháng.
Trong bối cảnh hệ sinh thái bán dẫn trong nước đang mở rộng nhanh với khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế chip, hơn 7.000 kỹ sư và 166 cơ sở giáo dục đào tạo liên quan, nhu cầu về hạ tầng sản xuất thử ngày càng cấp thiết.
Theo thống kê ban đầu, đã có 12 đơn vị đăng ký nhu cầu sản xuất thử khoảng 30.000 chip thông qua trung tâm.
Tại lễ ra mắt, trung tâm cũng ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác trong và ngoài nước, gồm các doanh nghiệp lớn trong chuỗi cung ứng bán dẫn như Intel, Infineon, Amkor, Cadence, Synopsys, TSMC, GlobalFoundries; cùng nhiều trường đại học và doanh nghiệp công nghệ Việt Nam.
Các thỏa thuận tập trung vào đào tạo nhân lực chất lượng cao, hỗ trợ thiết kế – sản xuất thử – đóng gói – kiểm thử chip, chia sẻ hạ tầng kỹ thuật và kết nối chuyên gia.
Theo lộ trình được phê duyệt, giai đoạn 2026–2027 Nhà nước sẽ hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử nhằm thúc đẩy hoạt động nghiên cứu và phát triển sản phẩm. Giai đoạn 2028–2030 tiếp tục hỗ trợ một phần chi phí và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật. Từ sau năm 2030, trung tâm đặt mục tiêu làm chủ công nghệ tiên tiến và từng bước trở thành trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn có uy tín tại khu vực Đông Nam Á.
