Từ tháng sau, Việt Nam chính thức có thêm 2 thành phố trực thuộc Trung ương

Chiều 24/8, với 100% đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội thông qua các nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh, mở ra mô hình phát triển mới cho hai địa phương với định hướng trở thành các cực tăng trưởng quan trọng của vùng và cả nước.

Theo nghị quyết, thành phố Quảng Ninh được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Quảng Ninh. Thành phố có diện tích khoảng 6.231km2, dân số khoảng 1,52 triệu người, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu.

Thành phố Quảng Ninh giáp thành phố Hải Phòng, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Lạng Sơn, Trung Quốc và Biển Đông. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/9/2026. Kể từ thời điểm này, các cơ quan, tổ chức, đơn vị có tên gắn với địa danh tỉnh Quảng Ninh sẽ được đổi tên để hoạt động theo tên gọi mới.

Thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh. Thành phố có diện tích khoảng 4.713km2, dân số khoảng 3,99 triệu người, gồm 45 phường và 54 xã.

Thành phố Bắc Ninh giáp Hà Nội, Hải Phòng, thành phố Quảng Ninh và các tỉnh Hưng Yên, Lạng Sơn, Thái Nguyên. Nghị quyết về thành lập thành phố Bắc Ninh có hiệu lực từ ngày 20/9/2026.

Các văn bản pháp luật được ban hành trước thời điểm nghị quyết có hiệu lực nhưng vẫn tiếp tục được áp dụng sau đó, nếu có nội dung ghi “tỉnh Quảng Ninh” hoặc “tỉnh Bắc Ninh” thì được chuyển thành “thành phố Quảng Ninh” hoặc “thành phố Bắc Ninh” tương ứng.

Bên cạnh đó, các chế độ, chính sách đặc thù đang áp dụng đối với tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh tiếp tục được thực hiện trên địa bàn hai thành phố cho đến hết thời gian áp dụng hoặc đến khi có quyết định khác của cơ quan có thẩm quyền.

Định hướng trở thành các cực tăng trưởng mới

Trước khi Quốc hội biểu quyết, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu về đề án thành lập hai thành phố.

Theo báo cáo, sau khi mô hình mới được hình thành, Chính phủ sẽ chỉ đạo Quảng Ninh và Bắc Ninh tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nhằm đạt các mục tiêu phát triển đã đề ra.

Một trong những định hướng trọng tâm là chuyển đổi mô hình tăng trưởng, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường sinh thái, đồng thời lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng chủ yếu.

Hai thành phố được định hướng phát triển công nghiệp hiện đại, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, tăng cường tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu và trở thành những cực tăng trưởng quan trọng của vùng cũng như cả nước.

Cùng với đó, Chính phủ sẽ chỉ đạo các Bộ, ngành tiếp tục nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng tính chủ động cho chính quyền địa phương.

Một số cơ chế, chính sách dành cho thành phố trực thuộc Trung ương cũng đã được đề xuất trong dự án Luật Phát triển đô thị, tập trung vào các lĩnh vực như thu hút nhà đầu tư chiến lược, tài chính - ngân sách, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đất đai, giải phóng mặt bằng và phát triển quỹ đất.

Sau khi thành lập, Quảng Ninh và Bắc Ninh sẽ tiếp tục nghiên cứu, xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương để trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Với thành phố Quảng Ninh, định hướng phát triển được đặt vào vị thế một đô thị biển hiện đại, xanh và thông minh, có năng lực cạnh tranh quốc tế; đồng thời trở thành trung tâm kinh tế biển, du lịch, dịch vụ và giữ vai trò quan trọng về quốc phòng, an ninh.

Quá trình phát triển của thành phố được yêu cầu gắn với bảo tồn Vịnh Hạ Long, cảnh quan biển đảo, hệ sinh thái tự nhiên, các giá trị lịch sử của vùng mỏ và bản sắc văn hóa của cộng đồng ven biển, miền núi, khu vực cửa khẩu.

Thành phố Bắc Ninh được định hướng phát triển theo hướng công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, xanh, thông minh và hiện đại, đồng thời bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa Kinh Bắc.

Địa phương sẽ chú trọng gìn giữ hệ thống di tích, lễ hội truyền thống, làng nghề và không gian Quan họ, kết hợp phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng.

Hai địa phương đã xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện các nghị quyết, phân công nhiệm vụ cho các sở, ngành và chính quyền cấp xã nhằm kiện toàn tổ chức bộ máy, xử lý các vấn đề phát sinh và sớm đưa bộ máy mới vào hoạt động ổn định.

Như vậy, sau Hà Nội, TP. HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ, Huế và Đồng Nai, Quảng Ninh và Bắc Ninh trở thành 2 địa phương tiếp theo được tổ chức theo mô hình thành phố trực thuộc Trung ương.