Từng được ví là vàng trắng, loại nguyên liệu này đang ồ ạt cập cảng Việt Nam với mức giá rẻ bất ngờ

Việt Nam đang củng cố vững chắc vị thế là một trong những trung tâm sản xuất dệt may lớn nhất toàn cầu. Để duy trì guồng quay cho ngành công nghiệp tỷ đô này, hàng triệu tấn bông nguyên liệu hay còn được giới thương lái ví là vàng trắng đang liên tục cập cảng nước ta mỗi năm. Đằng sau những con số thống kê khổng lồ là một chiến lược kinh doanh dài hơi của các doanh nghiệp nội địa trong bối cảnh giá cả hàng hóa thế giới đang có nhiều biến động.

Dữ liệu mới nhất từ cơ quan hải quan cho thấy bức tranh sôi động của thị trường nguyên liệu thô. Chỉ tính riêng trong tháng 7, các doanh nghiệp Việt Nam đã nhập về hơn 173 nghìn tấn bông với tổng trị giá vượt mốc 306 triệu USD. Mặc dù lượng hàng có sự sụt giảm nhẹ 5,8% so với tháng trước đó, tổng kim ngạch trong 7 tháng đầu năm 2026 vẫn ghi nhận đà tăng trưởng dương. Cụ thể, nước ta đã chi hơn 1,8 tỷ USD để gom về hơn 1,16 triệu tấn bông nguyên liệu, tăng 6,3% về lượng và 0,7% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong cuộc đua cung ứng này, Mỹ đang chứng tỏ vị thế thống trị tuyệt đối. Lượng hàng xuất phát từ nền kinh tế lớn nhất thế giới đổ về Việt Nam đã đạt hơn 636 nghìn tấn, mang về cho các nhà xuất khẩu Mỹ hơn 1 tỷ USD. So với cùng kỳ năm trước, nguồn cung từ Mỹ ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 19% về lượng. Điểm hấp dẫn nhất khiến các nhà máy dệt trong nước ồ ạt chốt đơn chính là mức giá nhập khẩu bình quân đã giảm 5%, lùi về mức 1.680 USD cho mỗi tấn.

Trên bản đồ cung ứng, Brazil hiện đang giữ vị trí á quân nhưng lại cho thấy sự hụt hơi rõ rệt. Trong bảy tháng qua, lượng hàng từ quốc gia Nam Mỹ này cập cảng Việt Nam chỉ đạt hơn 258 nghìn tấn với trị giá hơn 419 triệu USD. Con số này tương đương mức bốc hơi 23% về lượng và 29% về giá trị. Sự sụt giảm này diễn ra bất chấp việc giá bông Brazil chào bán cho thị trường Việt Nam cũng đã giảm 7%, neo ở mức 1.624 USD mỗi tấn.

Trái ngược với đà lao dốc của Brazil, nguồn cung từ Úc lại đang trỗi dậy mạnh mẽ. Dù chỉ đứng thứ 3 với hơn 89 nghìn tấn, thị trường này lại ghi nhận mức tăng trưởng vọt lên 27% về khối lượng và 19% về kim ngạch. Các doanh nghiệp Úc đã thu về hơn 151 triệu USD nhờ việc chủ động giảm 7% giá bán, đưa mức giá giao dịch bình quân xuống còn 1.696 USD mỗi tấn. Sự cạnh tranh gay gắt về giá giữa các quốc gia xuất khẩu đang trực tiếp mang lại lợi thế cho những nhà nhập khẩu như Việt Nam.

Thực tế cho thấy, ngành dệt may Việt Nam đang vận hành dựa trên một vòng tuần hoàn khép kín nhưng phụ thuộc lớn vào thế giới. Mỗi năm, các nhà máy trong nước tiêu thụ khoảng 1,5 triệu tấn bông nguyên liệu nhưng nguồn cung nội địa gần như không đáng kể. Việc nắm giữ vị trí quốc gia nhập khẩu bông lớn thứ 3 đồng thời là nhà xuất khẩu hàng dệt may thứ 3 toàn cầu đòi hỏi một chuỗi cung ứng nguyên liệu cực kỳ ổn định. Chỉ tính riêng năm 2025, Việt Nam đã phải nhập tới 1,71 triệu tấn bông để làm bệ phóng cho kim ngạch xuất khẩu dệt may tiệm cận ngưỡng 40 tỷ USD.

Trong bối cảnh đó, dòng chảy vàng trắng từ Mỹ mang lại những giá trị vượt xa những con số trên mặt báo. Bông Mỹ từ lâu đã được thị trường định vị ở phân khúc cao cấp với độ bền và tính ổn định vượt trội, đáp ứng hoàn hảo các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe của hệ thống máy dệt hiện đại. Quan trọng hơn, mức thuế nhập khẩu ưu đãi 5% đang tạo ra một vùng đệm tài chính an toàn. Điều này giúp các doanh nghiệp dệt may nội địa giải quyết triệt để bài toán tối ưu chi phí sản xuất, từ đó nâng cao biên lợi nhuận và sức cạnh tranh của sản phẩm made in Vietnam trên các kệ hàng quốc tế.

Tuy nhiên, cơ hội gom hàng giá rẻ có thể sẽ không kéo dài mãi. Báo cáo phân tích thị trường nông sản quốc tế chỉ ra rằng bức tranh cung cầu đang chuẩn bị bước sang một ngã rẽ mới. Trong niên vụ 2026 đến 2027, tổng lượng tiêu thụ bông trên toàn cầu được dự báo sẽ bật tăng lên mức 120,1 triệu bao.

Trong khi đó, năng lực sản xuất của các quốc gia trồng bông chỉ có thể cung ứng khoảng 116 triệu bao. Khoảng trống 4 triệu bao này chắc chắn sẽ kéo theo sự sụt giảm nghiêm trọng của lượng hàng tồn kho toàn cầu. Khi cán cân cung cầu chênh lệch, giá nguyên liệu thô nhiều khả năng sẽ đảo chiều tăng mạnh, đặt ra bài toán hóc búa về quản trị rủi ro cho các doanh nghiệp dệt may Việt Nam trong những quý tiếp theo.