'Vàng trắng dưới lòng đất' của Việt Nam có sản lượng hơn 10 triệu tấn/năm

Từ một loại cây từng chủ yếu phục vụ nhu cầu lương thực và làm nguyên liệu phụ, sắn đang ngày càng giữ vai trò đáng kể trong chuỗi sản xuất công nghiệp và xuất khẩu của Việt Nam.

Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, 8 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 2,27 triệu tấn sắn và các sản phẩm từ sắn, thu về 840 triệu USD. Riêng trong tháng 8, lượng xuất khẩu đạt gần 166.000 tấn, trị giá 84,3 triệu USD. So với tháng trước, lượng tăng 28,6%, trong khi kim ngạch tăng tới 46,9%. Diễn biến này cho thấy giá trị xuất khẩu đang có mức cải thiện nhanh hơn sản lượng.

Trung Quốc vẫn là thị trường áp đảo

Trung Quốc tiếp tục là đầu ra lớn nhất của sắn Việt Nam. Trong 8 tháng đầu năm, thị trường này nhập khoảng 2,11 triệu tấn sắn và các sản phẩm từ sắn của Việt Nam, với kim ngạch 764,6 triệu USD.

So với cùng kỳ năm ngoái, lượng xuất khẩu sang Trung Quốc giảm 20,8%, song giá trị chỉ giảm 4,2%. Giá xuất khẩu bình quân đạt khoảng 362 USD/tấn, tăng 20,9%.

Đáng chú ý, Trung Quốc chiếm tới 93,1% tổng lượng sắn và sản phẩm từ sắn xuất khẩu của Việt Nam. Trong khi đó, tỷ trọng của phần lớn thị trường còn lại đều dưới 2%.

Việc một thị trường chiếm tỷ trọng quá lớn cũng khiến hoạt động xuất khẩu sắn dễ bị ảnh hưởng nếu nhu cầu tiêu thụ, chính sách nhập khẩu hoặc giá cả tại Trung Quốc thay đổi.

Bên cạnh thị trường truyền thống, một số đầu ra khác đang ghi nhận mức tăng trưởng khá cao.

Malaysia nổi lên là một trong những thị trường tăng mua mạnh trong 8 tháng đầu năm. Việt Nam xuất khẩu sang nước này khoảng 28.400 tấn sắn và sản phẩm từ sắn, thu về 13,8 triệu USD, tăng 50% về lượng và 89,3% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Hàn Quốc cũng ghi nhận mức tăng đáng kể. Lượng xuất khẩu đạt khoảng 26.000 tấn, trị giá 8,8 triệu USD, tăng lần lượt 48,1% và 86,5%.

Dù vậy, quy mô của hai thị trường này vẫn còn khá nhỏ nếu so với Trung Quốc. Riêng với Hàn Quốc, đà tăng chưa thực sự ổn định khi kết quả tích cực tập trung chủ yếu trong tháng 7, còn sang tháng 8 lượng xuất khẩu đã giảm mạnh.

Từ cây lương thực đến nguyên liệu công nghiệp

Hiện sắn không còn chỉ được sử dụng làm lương thực mà đã trở thành nguyên liệu cho nhiều ngành sản xuất như tinh bột, thức ăn chăn nuôi, nhiên liệu sinh học và một số sản phẩm chế biến khác.

Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có năng suất sắn cao trên thế giới. Cây sắn được trồng tại hơn 40 tỉnh, thành, tập trung ở Trung du và miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ.

Tổng diện tích trồng sắn dao động khoảng 520.000-550.000 ha, năng suất phổ biến 19-20 tấn/ha, đưa sản lượng cả nước lên trên 10 triệu tấn củ tươi mỗi năm.

Nguồn cung lớn đang tạo dư địa để ngành sắn chuyển mạnh hơn sang chế biến sâu, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào sản phẩm sơ chế hoặc nguyên liệu thô.

Việc đầu tư vào công nghệ chế biến, nâng giá trị gia tăng và mở rộng thị trường xuất khẩu có thể giúp doanh nghiệp giảm bớt tác động từ biến động giá nguyên liệu cũng như hạn chế rủi ro khi phụ thuộc quá lớn vào một thị trường.

Malaysia và Hàn Quốc đang cho thấy sản phẩm sắn Việt Nam vẫn còn cơ hội mở rộng tại các thị trường ngoài Trung Quốc. Tuy nhiên, để thay đổi đáng kể cơ cấu xuất khẩu, quy mô tại các thị trường này cần tiếp tục được cải thiện trong thời gian tới.