Venezuela sắp tái cơ cấu khoản nợ lớn nhất trong lịch sử tài chính toàn cầu

Theo Financial Times, các chủ nợ dự kiến sẽ được tiếp cận chi tiết về tình hình tài chính của Venezuela trong vài tuần tới, khi chính phủ nước này thúc đẩy kế hoạch đưa nền kinh tế trở lại quỹ đạo ổn định sau nhiều năm khủng hoảng.

Chính quyền Venezuela kỳ vọng có thể đạt được thỏa thuận tái cơ cấu vào cuối năm nay, qua đó mở đường cho quốc gia Nam Mỹ quay trở lại thị trường vốn quốc tế sau gần 10 năm gần như bị cô lập khỏi hệ thống tài chính toàn cầu.

Để phục vụ quá trình này, Caracas đã thuê ngân hàng đầu tư Mỹ Centerview Partners làm cố vấn. Đơn vị này đang hoàn thiện một kế hoạch chi tiết nhằm đưa gánh nặng nợ công về mức bền vững hơn, dự kiến công bố vào đầu tháng 7.

Nền kinh tế thu hẹp mạnh, nợ vượt 200% GDP

Trước khi công bố kế hoạch tái cơ cấu, Venezuela sẽ đưa ra một khung kinh tế vĩ mô mới vào cuối tháng này.

Theo các ước tính ban đầu, quy mô nền kinh tế hiện chỉ còn khoảng 100 tỷ USD, giảm mạnh so với mức 370 tỷ USD vào năm 2012, thời điểm trước khi cuộc khủng hoảng kinh tế kéo dài bùng phát.

Sự suy giảm này khiến tỷ lệ nợ công trên GDP của Venezuela vượt 200%, một trong những mức cao nhất thế giới.

Điều đáng chú ý là bản đánh giá tính bền vững nợ lần này không được thực hiện bởi Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), điều thường thấy trong các chương trình tái cơ cấu nợ quy mô lớn.

Nhiều nhà đầu tư cho rằng điều đó có thể báo hiệu Venezuela sẽ đề xuất các biện pháp cắt giảm nợ mạnh tay hơn, bao gồm cả việc xóa một phần đáng kể nợ gốc. Trong khi đó, một số nhân vật đối lập lo ngại việc đàm phán mà không có sự bảo trợ trực tiếp từ IMF có thể làm suy yếu vị thế thương lượng của Caracas trước các chủ nợ.

Hiện trái phiếu Venezuela được giao dịch quanh mức 55 xu cho mỗi USD mệnh giá, tăng đáng kể so với mức 33 xu trước đó. Tuy nhiên, mức giá này chưa phản ánh phần lãi chậm thanh toán đã tích tụ suốt nhiều năm kể từ khi nước này vỡ nợ.

Dù không trực tiếp tham gia quá trình tái cơ cấu, IMF cho biết vẫn duy trì trao đổi thường xuyên với các cơ quan chức năng Venezuela về triển vọng kinh tế vĩ mô và sẵn sàng hỗ trợ khi cần thiết. Hai bên đã nối lại liên lạc từ tháng 4, sau 7 năm gần như đóng băng hoàn toàn quan hệ.

Khối nợ phức tạp bậc nhất thế giới

Nếu quy mô nợ 240 tỷ USD được xác nhận, Venezuela sẽ vượt qua Hy Lạp, quốc gia từng tái cơ cấu khoảng 200 tỷ USD nợ vào năm 2012 trong cuộc khủng hoảng nợ công Eurozone, để trở thành vụ tái cơ cấu nợ quốc gia lớn nhất từng được ghi nhận.

Không chỉ có quy mô khổng lồ, cấu trúc nợ của Venezuela còn được đánh giá là đặc biệt phức tạp.

Phần lớn nghĩa vụ nợ đến từ trái phiếu chính phủ và trái phiếu của PDVSA, tập đoàn dầu khí quốc doanh. Tổng giá trị gốc của các khoản nợ này vào khoảng 60 tỷ USD, trong khi số lãi phát sinh sau khi vỡ nợ đã lên tới khoảng 40 tỷ USD.

Đáng chú ý, khoản lãi quá hạn vẫn tiếp tục tăng thêm khoảng 5 tỷ USD mỗi năm.

Ngoài ra, Venezuela còn nợ các công ty dịch vụ dầu khí và nhà thầu thương mại hàng chục tỷ USD vì các hóa đơn chưa thanh toán, đồng thời phải đối mặt với hơn 20 tỷ USD nghĩa vụ bồi thường phát sinh từ các phán quyết quốc tế liên quan đến việc quốc hữu hóa tài sản doanh nghiệp trong quá khứ.

Các khoản vay song phương cũng là gánh nặng đáng kể. Giới phân tích ước tính Venezuela còn nợ Trung Quốc từ 10 đến 20 tỷ USD, khoảng 6 tỷ USD nợ Nga và gần 4 tỷ USD vay từ các ngân hàng phát triển quốc tế.

Hy vọng đặt vào dầu mỏ

Khả năng thành công của kế hoạch tái cơ cấu hiện phụ thuộc lớn vào triển vọng phục hồi ngành dầu mỏ, nguồn thu ngoại tệ quan trọng nhất của Venezuela.

Giới đầu tư đang theo dõi sát tốc độ gia tăng sản lượng khai thác cũng như hiệu quả của các cơ chế hỗ trợ xuất khẩu dầu được triển khai sau những thay đổi chính trị gần đây.

Theo số liệu mới công bố của Ngân hàng Trung ương Venezuela, doanh thu xuất khẩu dầu đạt 5,5 tỷ USD trong quý I năm nay, tăng từ 4,4 tỷ USD của quý trước.

Dù vậy, con số này vẫn thấp hơn rất nhiều so với thời kỳ đỉnh cao trước khi các lệnh trừng phạt quốc tế và cuộc khủng hoảng kinh tế kéo dài làm suy yếu ngành năng lượng của quốc gia sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới.

Theo FT