Vì sao bão số 1 không mang tên Ba Vì?

Sáng sớm 2/7, khi áp thấp nhiệt đới đang hoạt động trên Biển Đông thì trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương, một áp thấp nhiệt đới khác đã mạnh lên thành bão. Do hình thành sớm hơn, theo quy luật đặt tên bão của Ủy ban Bão quốc tế, cơn bão này mang tên Ba Vì (do Việt Nam đặt).

Sáng sớm nay (3/7), áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông mạnh lên thành bão, trở thành bão số 1 trên Biển Đông, theo thứ tự trong danh sách tên bão quốc tế, cơn bão này mang tên Maysak, do Campuchia đặt – mang tên một loài cây gỗ nhỏ.

Trong khi bão Maysak hoạt động trên Biển Đông có thể mạnh nhất cấp 8-9, giật cấp 10-11, nhiều khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến miền Bắc nước ta thì cơn bão Ba Vì đang mạnh lên nhanh chóng, được dự báo có thể trở thành siêu bão trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương năm nay. Tuy nhiên cơn bão ít khả năng vào Biển Đông.

Theo cơ chế hoạt động của Ủy ban Bão, từ năm 2000, Trung tâm Khí tượng chuyên trách khu vực về bão – WMO Regional Specialized Meteorological Centre Tokyo – Typhoon Center – chịu trách nhiệm gán tên và mã số bốn chữ số cho các xoáy thuận nhiệt đới đạt cấp bão nhiệt đới (tropical storm) trở lên trong khu vực.

Danh sách tên bão được xây dựng từ các đề xuất của 14 quốc gia và vùng lãnh thổ thành viên của Ủy ban Bão và được sử dụng luân phiên trong hoạt động theo dõi và dự báo bão. Danh sách tên bão hiện nay gồm 140 tên, mỗi quốc gia đặt 10 tên.

Trong trường hợp một cơn bão gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng hoặc vì những lý do đặc biệt khác, quốc gia thành viên có thể đề nghị loại bỏ tên bão đó khỏi danh sách. Sau khi được chấp thuận, quốc gia đã đóng góp tên ban đầu sẽ đề xuất 3 tên thay thế để Ủy ban Bão xem xét và lựa chọn tại các kỳ họp thường niên.

Trong năm 2025, Ủy ban Bão đã bỏ danh sách bão Yagi và bão Trami ra khỏi danh sách tên bão quốc tế vì những thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng mà hai cơn bão này gây ra cho Philippines và Việt Nam.

Tên bão Yagi sau đó được thay thế bằng tên bão Tomo. Tên bão Trami được thay thế bằng tên bão Hoaban – loài hoa tượng trưng cho núi rừng tây bắc Việt Nam.

Ngoài ra, trong năm 2025, Ủy ban Bão cũng ghi nhận đề nghị của Philippines và Việt Nam về việc ngừng sử dụng thêm một số tên bão khác do mức độ thiệt hại nghiêm trọng mà các cơn bão này đã gây ra trong năm 2025 tại hai nước, bao gồm: Wipha, Co-May, Mitag, Ragasa, Bualoi, Matmo, Kalmaegi và Fung-Wong.

Các quốc gia đã đóng góp những tên bão này sẽ đề xuất các tên thay thế để gửi Ủy ban Bão xem xét, lựa chọn để thay thế trong phiên họp thứ 59 năm 2027.

Trước đó, cơn bão Saola do Việt Nam đặt cũng bị thay thế bằng tên bão Saobien do những tác động khủng khiếp mà cơn bão này gây ra tại Philippines, Trung Quốc vào năm 2023.