Hơn 96% mặt bằng tuyến cao tốc 44.000 tỷ tại tỉnh lớn thứ 2 Việt Nam cơ bản đã bàn giao
Với gần 9.500 tỷ đồng đã giải ngân trong năm 2026, Gia Lai tiếp tục tăng tốc thi công cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, đồng thời tập trung xử lý những vướng mắc cuối cùng về mặt bằng.

Dự án đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, có tổng mức đầu tư 43.734 tỷ đồng, đang ghi nhận những chuyển biến đáng chú ý trong công tác giải phóng mặt bằng và triển khai xây dựng. Đến giữa tháng 11/2026, tỉnh Gia Lai đã bàn giao hơn 122km trên tổng chiều dài khoảng 125km, tương đương 97,3% toàn tuyến.
Trong ba dự án thành phần, dự án thành phần 1 và 3 đã hoàn tất bàn giao mặt bằng. Riêng dự án thành phần 2 đạt khoảng 65/68 km, tương đương 95,1%. Phần diện tích còn lại đang được các địa phương phối hợp với Ban Quản lý rừng phòng hộ tỉnh xử lý, nhằm sớm tạo điều kiện thi công liên tục.
Kết quả này đánh dấu bước tiến quan trọng đối với dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn của Gia Lai, nhất là trong bối cảnh địa phương đang đồng thời đẩy nhanh thi công, hoàn thiện các khu tái định cư và giải ngân nguồn vốn đầu tư công.
Hàng trăm mũi thi công trên tuyến cao tốc xuyên Đông - Tây
Dù thời tiết bước vào mùa mưa lũ, các nhà thầu vẫn duy trì lực lượng tại nhiều vị trí để triển khai những hạng mục đủ điều kiện thi công. Tại dự án thành phần 1, công trường hiện có 55 mũi thi công với 530 máy móc, thiết bị và 872 nhân sự. Giá trị xây lắp thực hiện đạt khoảng 880 tỷ đồng trên tổng giá trị hợp đồng 4.230 tỷ đồng, tương đương 21%.

Đối với 28 cây cầu thuộc dự án thành phần này, các nhà thầu đang tập trung thi công mố, trụ tại cầu An Nhơn, Tây Vinh, Đồng Đưng, Bình Tân, Văn Phong cùng các cầu vượt cao tốc Bắc - Nam và cao tốc Quy Nhơn - Pleiku. Song song đó là các hạng mục nền đường, hệ thống thoát nước và hầm chui dân sinh.
Tại dự án thành phần 2, các đơn vị triển khai 51 mũi thi công, huy động 535 máy móc, thiết bị và 880 nhân sự. Sản lượng xây lắp đạt khoảng 890/5.910 tỷ đồng, tương đương 15% giá trị hợp đồng.
Nhiều hạng mục đang được thực hiện đồng thời, gồm bãi đúc dầm, đường công vụ, cọc khoan nhồi tại các cầu Đăk Ayun 1, Đăk Ayun 2, Đăk H'nol, Ia Băng 1, Ia Băng 2, Blo 1, Châm Bôm, ADok 1, ADok 2 và cầu Trang. Một số đoạn tuyến chính cũng đã được triển khai thi công nền đường.
Đối với phần dự án mới khởi công ngày 19/8, các nhà thầu đã hoàn thiện thủ tục chuẩn bị, thành lập ban chỉ huy công trường, xây dựng kế hoạch tiến độ, bố trí phòng thí nghiệm hiện trường và tập kết vật tư, thiết bị.
Đến nay, khu vực này đã tổ chức 100 mũi thi công, huy động khoảng 500 máy móc, thiết bị cùng 750 nhân sự. Giá trị xây lắp thực hiện đạt khoảng 243 tỷ đồng trên tổng giá trị 20.833 tỷ đồng.
Dựa trên các số liệu được công bố cho thấy hoạt động xây dựng đã được triển khai trên nhiều đoạn tuyến, song khối lượng thực hiện giữa các phần dự án vẫn có sự chênh lệch đáng kể. Việc duy trì tiến độ trong mùa mưa và sớm hoàn thiện mặt bằng còn lại là những nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn tiếp theo.
Hoàn thiện 13 khu tái định cư, giải ngân gần 9.500 tỷ đồng
Cùng với thi công, Gia Lai đang đẩy nhanh công tác bố trí tái định cư để ổn định đời sống người dân bị ảnh hưởng và hoàn tất những phần mặt bằng cuối cùng. Toàn tuyến được đầu tư 13 khu tái định cư. Trong đó, 7 khu thuộc dự án thành phần 1 đã hoàn thành và bàn giao đất cho các hộ dân.

Tại dự án thành phần 2, khu tái định cư Hòa Sơn cơ bản hoàn thiện và đã tổ chức giao đất từ tháng 9/2026. Khu Thượng Giang 2, thuộc xã Bình Khê, đang được tập trung hoàn thành các vị trí ưu tiên để bố trí đất trong tháng 11.
Đối với dự án thành phần 3, bốn khu tái định cư tại Mang Yang và xã Ia Băng đã cơ bản hoàn thành hạ tầng kỹ thuật. Chính quyền địa phương đang tiếp tục xét duyệt phương án bố trí đất; một số hộ dân đã nhận đất và triển khai xây dựng nhà ở.
Bên cạnh tiến độ mặt bằng, kết quả giải ngân vốn đầu tư công cũng là điểm đáng chú ý. Năm 2025, dự án được bố trí hơn 897 tỷ đồng và đã giải ngân toàn bộ kế hoạch. Sang năm 2026, tổng vốn bố trí cho các dự án thành phần đạt hơn 9.529 tỷ đồng, trong đó nguồn ngân sách Trung ương chiếm hơn 9.100 tỷ đồng.
Tính đến giữa tháng 11, giá trị giải ngân lũy kế đạt 9.499 tỷ đồng, tương đương 99,7% kế hoạch vốn được giao. Đặc biệt, ngày 30/10, Chính phủ điều chỉnh dự toán và kế hoạch đầu tư công nguồn ngân sách trung ương năm 2026, đợt 2, bổ sung 6.000 tỷ đồng cho dự án.
Trên cơ sở nguồn vốn được giao, UBND tỉnh Gia Lai đã xây dựng kế hoạch giải ngân cụ thể cho từng dự án thành phần đến ngày 31/12, hướng tới mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch.
Tuy nhiên, cần phân biệt tỷ lệ giải ngân với tiến độ xây dựng thực tế. Việc sử dụng gần hết nguồn vốn được giao không đồng nghĩa khối lượng xây lắp đã hoàn thành ở mức tương ứng, bởi dự án còn bao gồm các khoản chi cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và những nhiệm vụ đầu tư khác.
Sau khi sáp nhập với tỉnh Bình Định, tỉnh Gia Lai mới có diện tích tự nhiên là 21.576km2, đứng thứ 2 về diện tích tại Việt Nam, chỉ sau tỉnh Lâm Đồng.
Cao tốc Quy Nhơn - Pleiku có chiều dài khoảng 125km, điểm đầu tại Km39+200 Quốc lộ 19B, thuộc phường An Nhơn Bắc, và điểm cuối kết nối đường Hồ Chí Minh tại Km1606+770, thuộc phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai.
Dự án gồm ba dự án thành phần, triển khai trong giai đoạn 2025-2029, với tổng mức đầu tư 43.734 tỷ đồng do UBND tỉnh Gia Lai làm cơ quan chủ quản, dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác năm 2029.
Thách thức lớn về kỹ thuật nằm ở dự án thành phần 2, nơi tuyến đi qua địa hình đồi núi chia cắt. Đoạn tuyến này có hai hầm xuyên núi An Khê và Mang Yang, tổng chiều dài khoảng 5,75km, cùng các cầu có trụ cao trên 100m. Riêng cầu Ba La 2 có trụ thiết kế cao khoảng 105m.
Khi hoàn thành, tuyến cao tốc được kỳ vọng tăng cường kết nối giữa khu vực ven biển Quy Nhơn với trung tâm Tây Nguyên, mở rộng khả năng vận chuyển hàng hóa, giao thương và liên kết các không gian kinh tế trong tỉnh Gia Lai.
Với hơn 97% chiều dài tuyến đã có mặt bằng, dự án đang có điều kiện thuận lợi hơn để tổ chức thi công trên diện rộng. Dù vậy, việc xử lý dứt điểm các vị trí còn vướng mắc, duy trì nguồn lực trên công trường và bảo đảm tiến độ xây lắp mới là những yếu tố quyết định khả năng hoàn thành công trình theo kế hoạch.
