Vị tướng lừng danh từng trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ, được Đại tướng Võ Nguyên Giáp gọi là ‘tướng trận mạc’, tên được đặt cho con phố ở Hà Nội

Ngày 28/8, Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Cầu Giấy (Hà Nội) tổ chức lễ gắn biển Công viên An Hòa và phố Nguyễn Hữu An.

Theo quyết định, phố Nguyễn Hữu An dài khoảng 830m, rộng 25m, góp phần hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông và không gian đô thị trên địa bàn phường.

Việc đặt tên hai công trình trên địa bàn phường Cầu Giấy được xem là dấu mốc ý nghĩa trong quá trình xây dựng đô thị văn minh, hiện đại, đồng thời góp phần bảo tồn và lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa trong đời sống đô thị. Đây cũng là dịp giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống, giúp thế hệ hôm nay hiểu rằng diện mạo Cầu Giấy hiện đại được hình thành trên nền tảng lịch sử, văn hóa và những giá trị được các thế hệ gìn giữ, tiếp nối.

Vị tướng từng trực tiếp chỉ huy trận đánh Đồi A1 trong Chiến dịch Điện Biên Phủ

Thượng tướng, Phó Giáo sư Nguyễn Hữu An là một trong những tướng lĩnh có nhiều đóng góp nổi bật của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông sinh năm 1926, quê tại xã Trường Yên, huyện Gia Viễn cũ, tỉnh Ninh Bình.

Với tinh thần yêu nước, tháng 8/1945, khi Cách mạng Tháng Tám diễn ra, ông tình nguyện gia nhập Giải phóng quân tại Yên Bái và được giao nhiệm vụ Tiểu đội trưởng. Sau đó, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.

Từ những ngày đầu tham gia cách mạng, ông từng bước trưởng thành trong quân ngũ. Ông trải qua các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam, trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh lớn, ác liệt và đạt hiệu quả cao.

Trong kháng chiến chống Pháp, ông từ một chiến sĩ trở thành Trung đoàn trưởng, trực tiếp tham gia và chỉ huy nhiều trận đánh quan trọng như Bông Lau - Lũng Phầy, Đông Khê, Thất Khê, Mộc Châu, Bình Liêu...

Đặc biệt, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, ông là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 174, đơn vị được giao nhiệm vụ tiến công Đồi A1 - một trong những trận đánh ác liệt nhất của chiến dịch.

Ngoài ra, trận Ia Đrăng năm 1965 cũng là trận đánh để lại dấu ấn lớn. Khi ấy, ông giữ cương vị Tham mưu phó Mặt trận B3 và trực tiếp chỉ huy trận đánh. Đây được xem là một trong những cuộc đụng độ lớn đầu tiên giữa lực lượng chủ lực Việt Nam và quân Mỹ trong Chiến tranh Việt Nam.

Trong Chiến dịch Plei Me, sau khi đánh quân tiếp viện trên đường 21, lực lượng ta chủ động rút về khu vực Ia Đrăng để củng cố và chuẩn bị cho trận đánh tiếp theo. Tại đây, các đơn vị chủ lực của ta tổ chức tiến công, tiêu diệt Tiểu đoàn 2 và đánh thiệt hại nặng Tiểu đoàn 1 thuộc Lữ đoàn 3, Sư đoàn Kỵ binh Không vận số 1 của Mỹ.

Theo các tài liệu được công bố, chiến dịch đã loại khỏi vòng chiến đấu gần 3.000 quân địch, trong đó khoảng 1.700 lính Mỹ; phá hủy 89 xe quân sự và bắn rơi 59 máy bay. Thắng lợi tại Plei Me - Ia Đrăng có ý nghĩa quan trọng, góp phần củng cố quyết tâm và niềm tin của bộ đội Việt Nam trong việc đối đầu với quân Mỹ trên chiến trường.

Tháng 5/1974, đồng chí Nguyễn Hữu An được cử đi học ở Liên Xô (nay là Nga). Đến đầu năm 1975, ông trở về nước và được bổ nhiệm làm Tư lệnh Quân đoàn 2.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975, dưới sự chỉ huy của ông, Quân đoàn 2 lần lượt giải phóng Huế, đập tan căn cứ liên hợp quân sự Đà Nẵng. Tiếp đó, quân ta hành quân “thần tốc” gần 1.000km để tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Được Đại tướng Võ Nguyên Giáp gọi là “vị tướng trận mạc”

Tham gia cách mạng từ năm 1945, Thượng tướng Nguyễn Hữu An trải qua hơn 30 năm chiến đấu và kinh qua nhiều cương vị chỉ huy trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong đó, ông từng giữ chức Giám đốc Học viện Lục quân giai đoạn 1988-1991, sau đó là Giám đốc Học viện Quân sự cấp cao, nay là Học viện Quốc phòng, giai đoạn 1991-1995.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng nhận xét Nguyễn Hữu An là một trong những “vị tướng trận mạc”, thường được giao những nhiệm vụ khó khăn, trong những tình huống phức tạp và khẩn trương. Theo đánh giá của Đại tướng, ông là nhà chỉ huy quân sự quyết đoán, mưu lược.

Nói về Thượng tướng Nguyễn Hữu An, Đại tướng Văn Tiến Dũng cũng từng chia sẻ rằng, ông từ một người lính trở thành một tướng lĩnh của quân đội cách mạng, con đường chiến đấu và trưởng thành của đồng chí đã trải dài trên khắp đất nước, trên các chiến trường qua nhiều trận đánh, nhiều chiến dịch lớn, có mặt ở những thời điểm quyết định của chiến tranh.

Trong sự nghiệp quân ngũ, Nguyễn Hữu An từng đảm nhiệm nhiều vị trí từ cấp sư đoàn, mặt trận đến quân đoàn, quân khu; trực tiếp tham gia nhiều chiến dịch lớn, trong đó có Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975 và chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam.

Với những đóng góp cho sự nghiệp cách mạng và xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam, ông được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Độc lập hạng Nhất, 3 Huân chương Quân công, 3 Huân chương Chiến công, Huân chương Chiến thắng hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Thượng tướng Nguyễn Hữu An qua đời năm 1995. Những dấu ấn trên chiến trường cùng kinh nghiệm chỉ huy được tích lũy qua nhiều thập kỷ đã trở thành một phần giá trị được truyền lại cho các thế hệ cán bộ, học viên trong quá trình đào tạo, xây dựng và phát triển Quân đội nhân dân Việt Nam.

Bài viết tham khảo thông tin tại:

Thượng tướng Nguyễn Hữu An - Vị tướng của những trận đánh lớn - Báo Nhân dân

Thượng tướng Nguyễn Hữu An và trận đánh làm thay đổi cách nhìn của đối thủ - Học viện Lục quân

Chuyến thị sát cùng tướng Nguyễn Hữu An - Báo Quân đội nhân dân.