Việt Nam - Canada nâng cấp quan hệ Đối tác Chiến lược, chuyên gia gọi tên 2 nhóm cổ phiếu hưởng lợi lớn

Ngày 24/9/2026 tại Ottawa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Canada Mark Carney đã hội đàm và ra Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác Chiến lược Việt Nam - Canada.

Theo Mirae Asset Securities (MAS), khuôn khổ hợp tác mới mở ra thêm dư địa trong nhiều lĩnh vực từ thương mại, năng lượng, vận tải biển đến môi trường, nông nghiệp và công nghệ.

Bốn kênh tác động đến doanh nghiệp Việt

Theo MAS Research, tác động từ quan hệ Đối tác Chiến lược Việt Nam - Canada có thể được nhìn nhận qua bốn kênh chính gồm xuất khẩu, FTA, năng lượng và kết nối - công nghệ.

Trong ngắn hạn, việc gia hạn hợp tác về vệ sinh, an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (SPS) được kỳ vọng giúp giảm vướng mắc khi hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường Canada. Hai bên cũng hướng tới thiết lập Đối thoại Nông nghiệp, qua đó tạo thêm cơ sở để tăng cường hợp tác về hải quan và hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng tốt hơn các ưu đãi CPTPP.

Ở trung hạn, tiến trình đàm phán FTA ASEAN - Canada (ACAFTA) là yếu tố đáng chú ý. Theo báo cáo, đàm phán đang tiến gần hoàn tất và hiệp định có thể cho phép cộng gộp xuất xứ trong ASEAN, tùy thuộc nội dung cuối cùng.

Nếu được triển khai, cơ chế này có thể hỗ trợ các ngành sử dụng nguyên liệu từ ASEAN, trong đó có dệt may và điện tử. Tuy nhiên, cùng với cơ hội mở rộng thị trường, doanh nghiệp Việt Nam cũng có thể đối mặt với sự cạnh tranh lớn hơn từ các nước ASEAN khác.

Với năng lượng, Việt Nam có nhu cầu nhập khẩu LNG cho các dự án điện khí trong khi LNG từ Canada đã được đưa về Thị Vải. Hai nước đang hướng tới khả năng phát triển nguồn cung dài hạn, qua đó mở thêm một hướng đa dạng hóa nguồn năng lượng cho Việt Nam.

MAS Research cho rằng diễn biến này có thể tạo thêm dư địa cho nhóm khí, điện khí LNG và hạ tầng năng lượng trong trung và dài hạn.

Trong dài hạn, hợp tác về hàng không, logistics, AI, bán dẫn và công nghệ cao cũng được kỳ vọng mở rộng. Khuôn khổ mới tạo cơ sở pháp lý cho khả năng khai thác đường bay thẳng Việt Nam - Canada, trong khi APEC 2027 được kỳ vọng tăng cường kết nối kinh tế và du lịch giữa hai nước.

Dệt may, thủy sản và nông sản được chú ý

Trong báo cáo, MAS Research đề cập đến một số doanh nghiệp niêm yết có mức độ liên quan nhất định tới thị trường Canada.

Với ngành dệt may, TNG được chú ý khi Canada chiếm khoảng 8,3% doanh thu của doanh nghiệp. Doanh thu từ thị trường Canada của TNG trong quý II/2026 tăng 52% so với cùng kỳ. TCM cũng được đề cập nhờ chuỗi sản xuất tích hợp, phù hợp với quy tắc xuất xứ của CPTPP, dù Canada hiện chưa phải thị trường lớn của doanh nghiệp.

Đối với thủy sản và nông sản, tổng thương mại nông sản, thực phẩm và thủy sản giữa Việt Nam và Canada đạt khoảng 1,7 tỷ CAD trong năm 2025. Việc tăng cường hợp tác về SPS, Cơ quan Kiểm tra Thực phẩm Canada (CFIA) và Đối thoại Nông nghiệp có thể góp phần giảm các rào cản khi doanh nghiệp tiếp cận thị trường.

MAS Research đề cập MPC khi doanh nghiệp đã có công ty con tại Canada từ năm 2025. Với VHC, báo cáo lưu ý doanh nghiệp chưa tách riêng doanh thu từ Canada nên chưa đủ cơ sở để định lượng mức đóng góp của thị trường này. FMC cũng được đề cập trong nhóm doanh nghiệp có thể hưởng lợi theo xu hướng chung của ngành, song cần thêm dữ liệu về doanh thu tại Canada để đánh giá cụ thể.

Trong khi đó, Việt Nam hiện chiếm khoảng 19,4% thị phần giày dép tại Canada. Một số nhóm hàng nội thất và tiêu dùng cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực sau CPTPP. Tuy nhiên, MAS Research cho rằng chưa có đủ dữ liệu để xác nhận doanh nghiệp niêm yết nào có tỷ trọng doanh thu từ Canada đủ lớn để hình thành một luận điểm riêng.

Ở các lĩnh vực hợp tác dài hạn, MAS Research đánh giá tác động đến doanh nghiệp niêm yết hiện vẫn cần thêm các bước triển khai cụ thể.

Trong logistics và hàng không, khuôn khổ hợp tác vận tải biển cùng khả năng mở rộng kết nối hàng không có thể tạo cơ hội cho HVN, VJC và ACV. Tuy nhiên, báo cáo lưu ý chưa có hãng hàng không công bố đường bay thẳng cụ thể Việt Nam - Canada. Vì vậy, việc công bố và khai thác thực tế các đường bay sẽ là yếu tố cần theo dõi để đánh giá tác động rõ hơn.

Với năng lượng và LNG, GAS được đề cập do đang vận hành kho LNG Thị Vải và đã nhập LNG từ Canada. POW có thể hưởng lợi gián tiếp thông qua nhu cầu LNG cho các dự án Nhơn Trạch 3 và 4. Dù vậy, hiện chưa có hợp đồng mua bán LNG dài hạn có tính ràng buộc được công bố, do đó tác động đến kết quả kinh doanh vẫn cần thêm thời gian để xác định.

Trong lĩnh vực AI, bán dẫn và công nghệ, hai nước định hướng hợp tác về AI, điện toán lượng tử, bán dẫn và an ninh mạng. Tuy nhiên, MAS Research đánh giá các hoạt động hiện chủ yếu tập trung vào nghiên cứu, đào tạo và trao đổi nhân lực, chưa xuất hiện dự án thương mại cụ thể đối với doanh nghiệp niêm yết Việt Nam. Do đó, đây được xem là chủ đề dài hạn thay vì động lực có thể lượng hóa ngay vào lợi nhuận doanh nghiệp.

Tác động vĩ mô không lớn, nhưng dư địa ngành có thể rõ hơn

Theo đánh giá tổng thể của MAS Research, tác động trực tiếp đến kinh tế vĩ mô từ quan hệ Đối tác Chiến lược Việt Nam - Canada không quá lớn do Canada hiện chỉ chiếm khoảng 1,5-1,6% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

Tuy nhiên, tác động ở cấp độ ngành và doanh nghiệp có thể rõ hơn, đặc biệt với dệt may, thủy sản, nông sản, LNG và logistics. Giá trị đáng chú ý của khuôn khổ hợp tác nằm ở việc mở rộng và đa dạng hóa thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng CPTPP, giảm các vướng mắc thương mại và tạo thêm cơ hội hợp tác về năng lượng, công nghệ.

MAS Research cũng lưu ý quan hệ Đối tác Chiến lược không đồng nghĩa với việc Việt Nam được bổ sung ưu đãi thuế mới. Tác động chủ yếu được kỳ vọng đến từ việc giảm các vướng mắc trong thương mại và mở rộng hợp tác thực tế giữa hai nước.

Do đó, để đánh giá mức độ tác động đến hoạt động và lợi nhuận doanh nghiệp, các yếu tố cần theo dõi gồm đơn hàng xuất khẩu mới, hợp đồng LNG dài hạn, tiến triển của ACAFTA và những dự án hợp tác cụ thể.