Việt Nam sắp hồi sinh một sân bay từ thời Pháp thuộc

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh vừa ký Quyết định số 1624/QĐ-BXD về việc thành lập Hội đồng thẩm định Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Nà Sản thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Hội đồng có nhiệm vụ tham mưu cho Bộ trưởng Bộ Xây dựng thẩm định hồ sơ quy hoạch chi tiết cảng hàng không này theo quy định của Nghị định số 205/2026/NĐ-CP.

Về cơ cấu tổ chức, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn giữ vị trí Chủ tịch Hội đồng thẩm định. Thành viên hội đồng gồm đại diện lãnh đạo các Bộ: Quốc phòng; Công an; Tài chính; Nông nghiệp và Môi trường; Công Thương; Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ; các Vụ, Cục chuyên môn thuộc Bộ Xây dựng; cùng đại diện lãnh đạo 3 tổng công ty lớn gồm Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam, Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) và Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines).

Vụ Kế hoạch - Tài chính thuộc Bộ Xây dựng giữ vai trò cơ quan thường trực, trong khi Cục Hàng không Việt Nam có trách nhiệm mời 2 chuyên gia độc lập trong lĩnh vực hàng không dân dụng tham gia phản biện hồ sơ quy hoạch.

Sân bay Nà Sản được xây dựng từ những năm 1950 bởi người Pháp, nhằm phục vụ mục đích quân sự với đường cất hạ cánh bằng đất tại xã Chiềng Mung, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Công trình nằm cách Cảng hàng không quốc tế Nội Bài 187km và cách Cảng hàng không Điện Biên 110km.

Sau năm 1954, Không quân Việt Nam đưa sân bay vào vận hành các chuyến bay AN2 giai đoạn 1961-1962, trước khi ngành hàng không dân dụng tiếp quản khai thác các dòng máy bay AN24 và YAK40 giai đoạn 1983-1985.

Đến giai đoạn từ năm 2001 đến đầu năm 2004, Vietnam Airlines duy trì tần suất bay ổn định khoảng 5 chuyến mỗi tuần bằng máy bay ATR72. Tuy nhiên, do đường cất hạ cánh xuống cấp nghiêm trọng và không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn bay, sân bay Nà Sản buộc phải đóng cửa, ngưng hoạt động từ năm 2004 và rơi vào tình trạng bỏ trống, không đón chuyến bay nào suốt 22 năm qua.

Theo Quyết định số 1140/QĐ-BXD ngày 1/7 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc, Cảng hàng không Nà Sản được định hướng quy hoạch đầu tư xây dựng trên tổng diện tích đất hơn 544ha. Cảng được thiết kế đạt tiêu chuẩn sân bay cấp 4C theo mã tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), với công suất khai thác thiết kế đạt khoảng 1 triệu hành khách mỗi năm trong giai đoạn 2021-2030 và hướng tới nâng lên khoảng 2 triệu hành khách mỗi năm đến 2050.

Trong hệ thống của ACV, Cảng hàng không Nà Sản là một trong 22 chi nhánh cảng hàng không hạch toán phụ thuộc nằm trong mạng lưới hạ tầng hàng không quốc gia do doanh nghiệp này trực tiếp quản lý. Trước đây, ACV đã từng nhiều lần tham gia đề xuất phương án khôi phục hoạt động của cảng.

Cụ thể, vào năm 2015, ACV phối hợp cùng Cục Hàng không Việt Nam lập dự án đầu tư khu bay, nhà ga và sân đỗ máy bay tại Nà Sản với tổng mức đầu tư hơn 1.984 tỷ đồng, song dự án phải tạm dừng do không thu xếp được nguồn vốn thực hiện.

Đến năm 2019, ACV tiếp tục đưa ra đề xuất xây dựng đồng bộ Cảng hàng không Nà Sản theo quy hoạch trọn gói với tổng kinh phí 2.268 tỷ đồng. Mặc dù vậy, do vướng mắc trong việc cân đối nguồn vốn đầu tư phát triển và không nhận được sự phê duyệt của Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, kế hoạch nâng cấp sân bay Nà Sản của ACV khi đó đã không thể triển khai.