Việt Nam sắp ‘xoá sổ’ hoàn toàn khu công nghiệp lâu đời nhất cả nước

Theo báo Đầu tư, ngày 15/7, Trung tâm Phát triển quỹ đất TP. Đồng Nai cho biết, công tác bồi thường, hỗ trợ và thu hồi đất phục vụ Đề án chuyển đổi Khu công nghiệp (KCN) Biên Hòa 1 thành khu đô thị - thương mại - dịch vụ kết hợp cải thiện môi trường đã đạt gần 99% khối lượng.

Đến nay, cơ quan chức năng đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và ban hành quyết định thu hồi đất đối với 66/68 tổ chức, doanh nghiệp, tương ứng khoảng 235ha, đạt gần 99% tổng diện tích cần thu hồi. Hiện chỉ còn 2 doanh nghiệp chưa được phê duyệt phương án bồi thường.

Song song với công tác thu hồi đất, nhiều doanh nghiệp đang khẩn trương tháo dỡ nhà xưởng để bàn giao mặt bằng. Theo thống kê, tại khu vực 1 còn 1 doanh nghiệp chưa hoàn tất việc tháo dỡ; khu vực 2 còn 2 doanh nghiệp và khu vực 3 còn 5 doanh nghiệp vẫn chưa bàn giao mặt bằng.

Trong tháng 7/2026, Trung tâm Phát triển quỹ đất TP. Đồng Nai sẽ phối hợp với UBND phường Trấn Biên tiếp tục đôn đốc các doanh nghiệp thực hiện đúng cam kết. Đối với những trường hợp không chấp hành, cơ quan chức năng sẽ tiến hành các thủ tục cưỡng chế theo quy định của Luật Đất đai 2024 nhằm bảo đảm tiến độ thực hiện đề án.

Theo Đề án di dời các doanh nghiệp trong KCN Biên Hòa 1 đã được TP. Đồng Nai phê duyệt, có tổng cộng 76 doanh nghiệp phải di dời và được chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn I dự kiến hoàn thành trước tháng 12/2024, bao gồm di dời toàn bộ 10 doanh nghiệp và giải phóng một phần diện tích của 4 doanh nghiệp khác. Giai đoạn II thực hiện di dời các doanh nghiệp còn lại, theo kế hoạch hoàn thành trước tháng 12/2025.

Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng cho các doanh nghiệp được ước tính hơn 7.500 tỷ đồng. Bên cạnh đó, địa phương dự kiến bố trí thêm khoảng 1.270 tỷ đồng để hỗ trợ người lao động ổn định đời sống và đào tạo nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp sau khi di dời.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, tiến độ di dời các doanh nghiệp tại KCN Biên Hòa 1 đã chậm so với kế hoạch ban đầu là hoàn thành vào cuối năm 2025.

Được thành lập từ năm 1963, KCN Biên Hòa 1 nằm ven sông Đồng Nai và được xem là cái nôi của quá trình công nghiệp hóa tại Đồng Nai cũng như khu vực phía Nam. Sau hơn nửa thế kỷ hoạt động, khu công nghiệp này bộc lộ nhiều bất cập như hạ tầng xuống cấp, công nghệ sản xuất lạc hậu và đặc biệt nằm sát sông Đồng Nai - nguồn cung cấp nước sinh hoạt quan trọng cho hàng triệu người dân Đồng Nai và TP.HCM. Vì vậy, khu công nghiệp không còn phù hợp với định hướng phát triển đô thị cũng như yêu cầu bảo vệ môi trường trong giai đoạn mới.

Tháng 2/2024, UBND tỉnh Đồng Nai đã phê duyệt Đề án chuyển đổi toàn bộ KCN Biên Hòa 1 với tổng kinh phí khoảng 7.500 tỷ đồng dành cho công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng. Đề án gồm hai dự án thành phần là Khu trung tâm chính trị - hành chính tỉnh và Khu đô thị thương mại - dịch vụ Biên Hòa 1.

Theo định hướng quy hoạch, khu đô thị mới ven sông Đồng Nai sẽ được phát triển theo mô hình đô thị "xanh" và "mở", lấy dòng sông làm trục cảnh quan trung tâm. Trong đó, khu trung tâm chính trị - hành chính dự kiến quy tụ trụ sở các cơ quan Đảng, chính quyền, đoàn thể cùng trung tâm hội nghị - triển lãm, quảng trường nước và các không gian công cộng phục vụ người dân. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành điểm nhấn kiến trúc, góp phần tạo diện mạo mới cho đô thị Đồng Nai.

Khi hoàn thành, Khu đô thị - thương mại - dịch vụ Biên Hòa 1 không chỉ đóng vai trò là trung tâm hành chính và đô thị mới của tỉnh, mà còn góp phần cải thiện môi trường, bảo vệ nguồn nước sông Đồng Nai, giảm thiểu ô nhiễm và hình thành không gian sống hiện đại, bền vững tại cửa ngõ phía Đông Nam Bộ.