Việt Nam sở hữu 'báu vật' triệu USD sắp đón tin vui lớn từ Mỹ: Nằm trong top 10 thế giới, xuất khẩu tăng 300%

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đang đẩy nhanh đàm phán kỹ thuật nhằm mở thêm thị trường cho chanh leo và bưởi Việt Nam. Đáng chú ý, Mỹ dự kiến công bố cho phép nhập khẩu chanh leo Việt Nam trong năm 2026. Trong khi đó, bưởi đang được thúc đẩy tiếp cận thị trường Nhật Bản và đã có thêm thị trường Australia, Trung Quốc.

Động thái mở rộng thị trường diễn ra trong bối cảnh xuất khẩu rau quả Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh. Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt khoảng 4,83 tỷ USD, tăng 24,9% so với cùng kỳ năm trước.

Chanh leo vươn lên nhóm nông sản xuất khẩu đáng chú ý

Những năm gần đây, chanh leo, hay còn gọi là chanh dây, ngày càng được mở rộng sản xuất tại Việt Nam nhờ hiệu quả kinh tế và giá trị xuất khẩu. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Việt Nam hiện nằm trong nhóm 10 quốc gia sản xuất và xuất khẩu chanh leo lớn nhất thế giới.

Theo số liệu của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, năm 2024, Việt Nam có hơn 10.400 ha chanh leo, sản lượng trên 163.000 tấn. Tây Nguyên là vùng sản xuất chủ lực, chiếm hơn 80% diện tích và trên 90% sản lượng chanh leo cả nước.

Theo Đề án Phát triển cây ăn quả chủ lực giai đoạn 2025-2030, diện tích chanh leo được định hướng duy trì ở mức 12.000-15.000 ha, với sản lượng 250.000-300.000 tấn/năm. Các vùng trọng điểm gồm Lâm Đồng, Gia Lai, Đắk Lắk, Quảng Trị, Nghệ An và Sơn La. Hiện chanh leo đã được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc.

Theo thông tin được Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa ra, trong 5 năm qua, sản lượng và kim ngạch xuất khẩu chanh leo đã tăng tới 300%, đưa loại quả này trở thành một trong những mặt hàng có giá trị của ngành rau quả.

Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm 2026. Riêng tháng 4, kim ngạch xuất khẩu chanh leo đạt gần 29 triệu USD, tăng 60% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng mạnh nhất trong nhóm 10 mặt hàng rau quả xuất khẩu chủ lực. Lũy kế 4 tháng đầu năm, xuất khẩu chanh leo đạt hơn 76 triệu USD, tăng gần 40%, chiếm 3,73% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả.

Một số thông tin khác cho biết hiện cả nước có hơn 12.000 ha chanh leo, sản lượng khoảng 200.000 tấn mỗi năm. Loại cây này có đặc tính cho thu hoạch tới ba vụ trong năm, qua đó mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nhiều địa phương. Tây Nguyên tiếp tục là vùng trồng lớn nhất, trong khi Nghệ An và Sơn La cũng đang mở rộng diện tích để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Giá trị xuất khẩu chanh leo cũng đã tăng mạnh trong hơn một thập kỷ, từ khoảng 20 triệu USD lên 222,5 triệu USD.

Cơ hội lớn từ thị trường Mỹ

Đáng chú ý nhất trong năm 2026 là việc Mỹ dự kiến đăng công báo cho phép nhập khẩu chanh leo từ Việt Nam. Đây được xem là bước tiến quan trọng bởi Mỹ thuộc nhóm thị trường có yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật.

Việc tiếp cận thị trường này được kỳ vọng mở thêm dư địa nâng giá trị cho ngành chanh leo, đồng thời nối dài đà tăng trưởng của một mặt hàng đang có tốc độ phát triển đáng chú ý trong ngành rau quả.

Không chỉ có lợi thế ở thị trường quả tươi, chanh leo còn có khả năng tham gia sâu vào ngành công nghiệp chế biến thực phẩm. Khoảng 80% sản lượng chanh leo được doanh nghiệp thu mua để chế biến hoặc xuất khẩu, tạo đầu ra tương đối ổn định cho người sản xuất.

Các sản phẩm như nước ép, siro, chanh leo cô đặc hoặc nguyên liệu cho ngành đồ uống, bánh kẹo, kem đang được nhiều thị trường ưa chuộng. Nhu cầu từ Liên minh châu Âu (EU), cùng việc chanh leo Việt Nam được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, đang mở thêm dư địa cho ngành hàng phát triển.

Một trong những điểm đáng chú ý là sự tham gia của doanh nghiệp trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ nghiên cứu giống, phát triển vùng nguyên liệu đến chế biến và xuất khẩu. Đến nay, Việt Nam đã công bố lưu hành 43 giống chanh leo khác nhau, phục vụ cả nhu cầu xuất khẩu quả tươi và chế biến.

Tuy nhiên, việc mở cửa thị trường mới chỉ là bước đầu. Để duy trì xuất khẩu ổn định, các vùng sản xuất phải đáp ứng đồng thời nhiều yêu cầu về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, kiểm soát dịch hại và truy xuất nguồn gốc.

Đây cũng là yêu cầu đặc biệt quan trọng khi chanh leo hướng tới các thị trường có tiêu chuẩn cao như Mỹ. Với quy mô sản xuất đang được mở rộng, việc kiểm soát chất lượng từ giống, vùng trồng, quá trình chăm sóc đến thu hoạch, sơ chế và đóng gói sẽ ngày càng quyết định khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

Việc mở thêm các thị trường xuất khẩu vì thế không chỉ tạo cơ hội cho chanh leo tiếp tục gia tăng kim ngạch, mà còn đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng toàn bộ chuỗi sản xuất. Nếu đáp ứng tốt các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm, kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc, chanh leo Việt Nam sẽ có thêm dư địa để mở rộng thị trường và nâng giá trị xuất khẩu.

Cùng với chanh leo, bưởi cũng đang được Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thúc đẩy đàm phán kỹ thuật để tiếp cận thêm thị trường Nhật Bản. Loại quả này đồng thời đã có thêm thị trường Australia và Trung Quốc.

Trong bức tranh chung khi xuất khẩu rau quả 7 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 4,83 tỷ USD, việc tiếp tục mở cửa cho các mặt hàng trái cây chủ lực được kỳ vọng tạo thêm động lực cho ngành hàng. Với chanh leo, cánh cửa vào thị trường Mỹ đang là một trong những diễn biến đáng chú ý nhất, mở ra cơ hội nâng cao giá trị cho loại quả đã có bước tăng trưởng mạnh trong hơn một thập kỷ qua.