VIFC đặt mục tiêu hút 30 tỷ USD mỗi năm: 'Cỗ máy' vốn mới cho tăng trưởng 2 con số

Áp lực vốn hàng triệu tỷ đồng, VIFC được kỳ vọng mở thêm “van” dẫn vốn

Trao đổi với phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Phó chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC tại TP.HCM, cho biết nhu cầu vốn đầu tư phát triển của Việt Nam giai đoạn 2026-2030 tối thiểu khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, tương đương 40% GDP.

Trong khi đó, ngân sách nhà nước chỉ có thể đáp ứng khoảng 20%, tương đương hơn 7,7 triệu tỷ đồng. Hơn 30 triệu tỷ đồng còn lại phải huy động từ khu vực ngoài ngân sách, bình quân khoảng 6,16 triệu tỷ đồng mỗi năm thông qua doanh nghiệp, thị trường vốn, hệ thống tài chính và các nguồn vốn quốc tế.

“Có thể nói, áp lực huy động vốn giai đoạn này lớn hơn rất nhiều so với giai đoạn trước”, ông Huân nhận định.

Thị trường chứng khoán hiện có quy mô tương đương 82,3% GDP, song theo ông Huân, vốn hóa lớn không đồng nghĩa với khả năng cung ứng thêm vốn cho nền kinh tế. Năng lực IPO, phát hành thêm cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, hình thành các quỹ đầu tư dài hạn và kết nối với các nhà đầu tư tổ chức quốc tế vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu.

Trong khi đó, dư nợ tín dụng ngân hàng đã tương đương 145% GDP, cho thấy mức độ phụ thuộc lớn của nền kinh tế vào nguồn vốn ngân hàng.

Sự phụ thuộc này có thể làm gia tăng rủi ro đối với hệ thống tài chính khi xuất hiện các cú sốc bên ngoài, đặc biệt trong bối cảnh ngân hàng phải sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để đáp ứng nhu cầu cho vay trung và dài hạn.

Theo PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên nhưng vẫn bảo đảm bền vững đòi hỏi phải tái cơ cấu các kênh cung ứng vốn.

Trong bối cảnh đó, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 222/2025/QH15 và Chính phủ ban hành Nghị định 323/2025/NĐ-CP về thành lập VIFC tại TP.HCM và Đà Nẵng. Quy chế hoạt động vừa được ban hành là bước quan trọng để VIFC-HCMC chuẩn bị vận hành.

VIFC có thể hút tới 30 tỷ USD vốn quốc tế mỗi năm

Theo Nghị quyết 10-NQ/TW, Việt Nam đặt mục tiêu giai đoạn 2026-2030 thu hút 200-300 tỷ USD vốn FDI đăng ký, tương đương 40-50 tỷ USD mỗi năm; vốn FDI thực hiện đạt 150-200 tỷ USD, tương đương 30-40 tỷ USD mỗi năm.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam thu hút hơn 38 tỷ USD vốn FDI đăng ký, tăng 58% so với cùng kỳ năm trước. Vốn thực hiện đạt 15,2 tỷ USD, tăng 11,8%.

Theo ông Huân, nếu tốc độ thu hút vốn tiếp tục được duy trì trong những tháng cuối năm, Việt Nam có khả năng hoàn thành mục tiêu thu hút vốn nước ngoài theo Nghị quyết 10-NQ/TW.

Tuy nhiên, dòng vốn FDI toàn cầu đang có sự thay đổi. Báo cáo Đầu tư thế giới 2026 của UNCTAD cho thấy dòng vốn đã phục hồi từ năm 2025 nhưng tập trung vào một số quốc gia và các dự án lớn.

Các nhà đầu tư quốc tế ngày càng quan tâm tới độ tin cậy của thể chế, khả năng chuyển đổi ngoại tệ, chất lượng hạ tầng, quản trị dữ liệu, nguồn nhân lực, cơ chế giải quyết tranh chấp, công cụ phòng ngừa rủi ro và khả năng triển khai dự án đúng tiến độ.

Trong bối cảnh đó, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân cho rằng VIFC có thể trở thành công cụ quan trọng để đón dòng vốn mới, khi hỗ trợ nhà đầu tư từ tìm kiếm cơ hội, cấu trúc giao dịch, cấp phép đến phát hành, thanh toán, lưu ký và thoái vốn.

Ông đánh giá mục tiêu thu hút 30-40 tỷ USD vốn nước ngoài mỗi năm là khả thi khi Việt Nam đang tập trung phát triển các lĩnh vực chiến lược như hạ tầng trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, khoáng sản quan trọng và công nghệ chuyển dịch năng lượng.

“VIFC không thay thế hệ thống ngân hàng, thị trường chứng khoán hay vốn đầu tư nước ngoài, mà giữ vai trò tạo ra các kênh huy động vốn hiện tại chưa được cung cấp đầy đủ”, ông Huân nói.

Các kênh này gồm ngoại tệ và đa tiền tệ, vốn dài hạn, quỹ hưu trí, bảo hiểm và tài sản quốc gia, tín dụng tư nhân, tài chính dự án và trái phiếu quốc tế.

Về khả năng cạnh tranh, ông Huân cho biết VIFC sẽ phải cạnh tranh với hơn 120 trung tâm tài chính trên thế giới. Việt Nam có lợi thế về vị trí khi nằm tại giao điểm của các tuyến hàng hải quốc tế, trong khi TP.HCM chỉ cách khoảng 3 giờ bay tới nhiều nền kinh tế năng động châu Á.

Đặc biệt, việc VIFC được đặt tại TP.HCM và Đà Nẵng, với múi giờ khác biệt so với nhiều trung tâm tài chính lớn, có thể tạo lợi thế trong việc thu hút dòng vốn nhàn rỗi khi các thị trường khác tạm ngừng giao dịch.

Theo ông Huân, VIFC không nhất thiết phải cạnh tranh trực tiếp với Singapore hay Hong Kong mà cần tạo ra một mô hình khác biệt, có khả năng đón dòng vốn dịch chuyển từ các trung tâm tài chính hiện hữu và cung cấp những sản phẩm, dịch vụ tài chính mới.

Kịch bản 30 tỷ USD có thể đóng góp hơn 121.000 tỷ đồng cho GDP

PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân lưu ý lượng vốn huy động qua VIFC không đồng nghĩa toàn bộ sẽ chuyển hóa trực tiếp thành GDP, bởi một phần có thể được sử dụng để tái cơ cấu danh mục, tái cấp vốn hoặc đầu tư vào tài sản thứ cấp.

Theo tính toán, VIFC được xây dựng với ba kịch bản.

Ở kịch bản thận trọng, trung tâm huy động 10 tỷ USD mỗi năm, tỷ lệ giải ngân 50%, tương đương khoảng 130.000 tỷ đồng vốn thực và đóng góp khoảng 28.900 tỷ đồng vào GDP.

Ở kịch bản cơ sở, mức huy động đạt 20 tỷ USD, tỷ lệ giải ngân 60%, tương đương 312.000 tỷ đồng vốn thực, qua đó đóng góp khoảng 69.300 tỷ đồng cho GDP.

Với kịch bản tăng tốc, VIFC có thể huy động 30 tỷ USD mỗi năm, tỷ lệ giải ngân 70%, tương đương 546.000 tỷ đồng vốn thực và giúp GDP tăng thêm khoảng 121.300 tỷ đồng.

Không chỉ tạo thêm nguồn vốn, VIFC còn được kỳ vọng kéo dài kỳ hạn vốn, giảm rủi ro kỳ hạn cho hệ thống ngân hàng; hạ chi phí vốn thông qua cạnh tranh, xếp hạng tín nhiệm, minh bạch và các công cụ phòng ngừa rủi ro.

Đồng thời, sự hiện diện của trung tâm tài chính quốc tế có thể tạo sức ép nâng chuẩn quản trị doanh nghiệp, báo cáo tài chính, ESG và công bố thông tin.

Những tác động này, theo ông Huân, có thể góp phần nâng năng suất tổng hợp và sức chống chịu của nền kinh tế.

“Việc đưa VIFC vào hoạt động góp phần phát triển bền vững đất nước, nâng cao vai trò, vị thế, uy tín và ảnh hưởng của Việt Nam trên thị trường tài chính quốc tế, từ đó bảo đảm an ninh tài chính từ sớm, từ xa”, ông Huân nhấn mạnh.

Theo ông, nếu được xây dựng và vận hành có tính cạnh tranh, VIFC sẽ trở thành một trong những động lực quan trọng giúp Việt Nam kết nối sâu hơn với thị trường tài chính toàn cầu và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.