VinSpeed đề xuất xây dựng tổ hợp 4 tầng dưới lòng đất, tọa lạc ngay trung tâm của thành phố giàu nhất Việt Nam

Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường sắt cao tốc VinSpeed vừa qua đã có đề nghị UBND phường Bến Thành hỗ trợ lấy ý kiến cộng đồng dân cư đối với hồ sơ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 khu vực Công viên 23/9 kết hợp khu thương mại dịch vụ và bãi đỗ xe ngầm kết nối ga Bến Thành. Điểm đáng chú ý trong phương án là phần lớn không gian khai thác được đưa xuống lòng đất, trong khi khu vực trên mặt đất tiếp tục ưu tiên cho công viên, cây xanh, quảng trường và không gian đi bộ.

Theo phương án đang được lấy ý kiến, khu vực lập quy hoạch có diện tích khoảng 9,3ha, nằm tại vị trí trung tâm của TP. HCM. Ranh giới khu đất phía Bắc giáp đường Lê Lai và khu dân cư hiện hữu phường Bến Thành, phía Nam giáp đường Phạm Ngũ Lão, phía Đông giáp các trục Hàm Nghi và Trần Hưng Đạo, phía Tây giáp đường Nguyễn Trãi.

Đây là khu vực có vị trí đặc biệt trong mạng lưới giao thông và không gian đô thị trung tâm TP. HCM khi nằm cạnh chợ Bến Thành, quảng trường Quách Thị Trang và các tuyến đường lớn như Lê Lợi, Lê Lai. Khu vực cũng gắn với ga Bến Thành của Metro số 1 và được định hướng trở thành đầu mối kết nối nhiều tuyến đường sắt đô thị trong tương lai.

VinSpeed hiện là nhà đầu tư dự án tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ. Tuyến đường sắt này có chiều dài khoảng 52,92km, kết nối khu vực trung tâm TP. HCM với Cần Giờ. Theo thông tin đã được công bố, dự án được TP. HCM chấp thuận chủ trương đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư vào cuối năm 2025.

Song song với dự án đường sắt, TP. HCM đã chấp thuận chủ trương để VinSpeed tổ chức lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 khu vực Công viên 23/9 kết hợp khu thương mại dịch vụ và bãi đỗ xe ngầm kết nối ga Bến Thành. Việc lập quy hoạch được thực hiện theo định hướng Quy hoạch chung TP. HCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060 và quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 đã được duyệt.

Theo phương án, khu vực được chia làm hai phân khu. Phân khu một dự kiến xây hệ thống công trình ngầm tối đa 4 tầng, tổng diện tích sàn gần 318.000m2. Trong đó, gần 145.000m2 được bố trí cho các chức năng thương mại, dịch vụ và tiện ích; khoảng 147.000m2 dành cho bãi đỗ xe. Phần diện tích còn lại phục vụ nhà ga, văn phòng, khu điều hành và các hạng mục kỹ thuật.

Khu thương mại được bố trí dưới Công viên 23/9, kết nối trực tiếp với ga Bến Thành, hệ thống bãi đỗ xe và các tuyến đi bộ ngầm. Không gian này được định hướng phát triển thành một chuỗi dịch vụ liên hoàn, bao gồm mua sắm, ẩm thực, giải trí và các tiện ích phục vụ người dân, hành khách. Các giải pháp như giếng trời và mảng xanh được nghiên cứu để đưa ánh sáng tự nhiên, tăng khả năng thông gió và cải thiện chất lượng không gian bên dưới mặt đất.

Bãi đỗ xe được bố trí phía dưới khu thương mại nhằm khai thác quỹ đất theo chiều sâu, bổ sung năng lực đỗ xe cho khu vực trung tâm và giảm áp lực sử dụng không gian mặt đất. Theo phương án, khu vực này có thể tích hợp hệ thống quản lý đỗ xe thông minh, trạm sạc và các tiện ích liên quan; đồng thời được tổ chức hệ thống phòng cháy, chữa cháy và thoát hiểm đồng bộ.

Phân khu thứ hai là ga ngầm Bến Thành hiện hữu và sẽ được triển khai theo dự án riêng.

Trái với phần không gian ngầm được khai thác với mật độ lớn, khu vực trên mặt đất được định hướng hạn chế xây dựng công trình, tiếp tục duy trì chức năng công viên công cộng. Các không gian cây xanh, quảng trường, đường đi bộ và lối tiếp cận xuống công trình ngầm được ưu tiên. Theo phương án, công trình xây dựng trên mặt đất có chiều cao tối đa một tầng, qua đó hạn chế tác động đến cảnh quan đô thị hiện hữu.

Trong phạm vi hơn 9,3ha lập quy hoạch, diện tích đất cây xanh được xác định hơn 87.400m2, trong khi đất giao thông chiếm hơn 5.600m2. Cách tổ chức này nhằm tạo sự kết nối giữa hai lớp không gian: phía trên là công viên và các hoạt động công cộng, phía dưới là hệ thống giao thông, thương mại, dịch vụ và bãi đỗ xe.

Về kiến trúc, phương án hướng tới các công trình hiện đại, hình khối đơn giản, tỷ lệ hài hòa với tổng thể khu vực và ưu tiên yếu tố thân thiện với môi trường. Khu vực trung tâm được định hướng hình thành những không gian quy mô vừa và nhỏ, tạo điểm nhấn kiến trúc nhưng không làm phá vỡ cảnh quan chung.

Việc phát triển tổ hợp công trình ngầm tại Công viên 23/9 cũng phù hợp với định hướng phát triển không gian ngầm tại khu vực trung tâm TP. HCM. Theo định hướng quy hoạch, khu vực dưới công viên có thể được khai thác cho các chức năng như đường đi bộ ngầm, bãi đỗ xe và trung tâm mua sắm, đồng thời kết nối với hệ thống đường sắt đô thị và các công trình lân cận.

Nếu được triển khai theo phương án đang lấy ý kiến, Công viên 23/9 sẽ hình thành mô hình kết hợp giữa không gian công cộng trên mặt đất và tổ hợp giao thông, thương mại, dịch vụ bên dưới. Việc kết nối trực tiếp với ga Bến Thành cũng tạo điều kiện hình thành một đầu mối giao thông - thương mại theo mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), qua đó khai thác hiệu quả quỹ đất khu vực lõi trung tâm mà vẫn duy trì phần lớn không gian công cộng trên mặt đất.