10 hành vi bị coi là trốn thuế từ 1/7, người dân và doanh nghiệp cần lưu ý

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc luật quy định cụ thể các hành vi bị xác định là trốn thuế, qua đó giúp người nộp thuế nhận diện rõ các rủi ro pháp lý và nâng cao ý thức tuân thủ.

Theo quy định, hành vi trốn thuế bao gồm việc không nộp hồ sơ đăng ký thuế, không nộp hồ sơ khai thuế hoặc nộp hồ sơ khai thuế quá 90 ngày kể từ thời hạn quy định dẫn đến làm giảm số thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền được miễn, giảm, hoàn thuế.

Luật cũng xác định hành vi không ghi chép hoặc ghi nhận đầy đủ các khoản thu liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế trong sổ kế toán là hành vi trốn thuế.

Tương tự, việc không lập hóa đơn, không kê khai thuế khi bán hàng hóa, dịch vụ hoặc ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn giá trị thanh toán thực tế nhằm giảm số thuế phải nộp cũng thuộc diện bị xử lý.

Ngoài ra, các hành vi sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc sử dụng trái quy định để hạch toán chi phí, làm giảm số thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền được miễn, giảm, khấu trừ, hoàn thuế cũng bị coi là trốn thuế.

Luật đồng thời nghiêm cấm việc sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất hoặc giá trị giao dịch thực tế để xác định sai nghĩa vụ thuế.

Đối với hoạt động xuất nhập khẩu, các hành vi khai sai thực tế hàng hóa nhưng không tự nguyện khắc phục hậu quả, cố ý không kê khai hoặc kê khai sai nghĩa vụ thuế, cũng như cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm mục đích trốn thuế đều bị xác định là hành vi trốn thuế.

Bên cạnh đó, việc sử dụng hàng hóa thuộc diện miễn thuế, không chịu thuế hoặc được xét miễn thuế không đúng mục đích nhưng không khai báo với cơ quan thuế khi chuyển đổi mục đích sử dụng cũng thuộc nhóm hành vi vi phạm.

Người nộp thuế vẫn thực hiện hoạt động kinh doanh trong thời gian ngừng hoặc tạm ngừng kinh doanh nhưng không thông báo với cơ quan quản lý thuế cũng có thể bị xử lý về hành vi trốn thuế.

Luật Quản lý thuế 2025 cũng quy định rõ các biện pháp được áp dụng khi phát hiện dấu hiệu trốn thuế. Theo đó, cơ quan thuế có quyền yêu cầu các tổ chức, cá nhân liên quan cung cấp thông tin, tài liệu hoặc giải trình trực tiếp bằng văn bản.

Đồng thời, cơ quan quản lý thuế được truy cập dữ liệu phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử, máy tính tiền của người nộp thuế để phục vụ công tác kiểm tra, xác minh.

Trong trường hợp cần thiết, thủ trưởng cơ quan quản lý thuế hoặc trưởng đoàn kiểm tra thuế có quyền quyết định tạm giữ tài liệu liên quan nhằm làm rõ hành vi vi phạm. Việc tạm giữ phải được lập biên bản theo quy định và giao cho tổ chức, cá nhân có tài liệu bị tạm giữ một bản quyết định cùng biên bản liên quan.

Tuy nhiên, luật cũng quy định một số trường hợp không bị xử phạt về hành vi trốn thuế mà chỉ bị xử phạt vi phạm thủ tục thuế.

Chẳng hạn, người nộp thuế nộp hồ sơ khai thuế quá hạn trên 90 ngày nhưng không phát sinh số thuế phải nộp, hoặc đã nộp đầy đủ số thuế và tiền chậm nộp trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra thì sẽ không bị xử lý về hành vi trốn thuế.