Ba doanh nghiệp xi măng thuộc Vicem cùng thay hãng kiểm toán Deloitte
TCBS nhận định việc 3 doanh nghiệp thuộc Vicem cùng chuyển sang đơn vị kiểm toán ngoài Big4 có thể xuất phát từ yếu tố chi phí thay vì vấn đề riêng của từng doanh nghiệp.
Theo báo cáo mới đây của CTCP Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS), hai doanh nghiệp là Xi măng VICEM Hà Tiên (HoSE: HT1) và Xi măng VICEM Bút Sơn (HNX: BTS) đã thay đổi đơn vị kiểm toán trong kỳ. Cả hai đều là doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Xi măng Việt Nam (Vicem) và cùng rời Deloitte.
Cụ thể, Xi măng VICEM Hà Tiên chuyển đơn vị kiểm toán sang Công ty Kiểm toán VACO, trong khi Xi măng VICEM Bút Sơn chuyển sang Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC.
Trước đó, từ năm 2025, Xi măng Bỉm Sơn (BCC) cũng chuyển đơn vị kiểm toán từ Deloitte sang Kiểm toán An Việt. Như vậy, cả ba công ty xi măng thuộc Vicem hiện đều được kiểm toán bởi các hãng ngoài nhóm Big4.
Theo TCBS, với HT1 và BTS, Deloitte đã là đơn vị kiểm toán liên tục trong nhiều năm trước đó, do vậy việc thay đổi tạo ra sự gián đoạn về tính liên tục của kiểm toán viên.
Ở chiều ngược lại, TCBS lưu ý rằng kết luận soát xét của cả ba doanh nghiệp đều là chấp nhận toàn phần, đồng thời không có dấu hiệu nào trong hồ sơ công bố cho thấy việc thay đổi đơn vị kiểm toán xuất phát từ bất đồng về xử lý kế toán.
TCBS Research đánh giá, việc 3 doanh nghiệp cùng thuộc một tổng công ty và cùng dịch chuyển theo một hướng trong khoảng thời gian gần nhau có thể xuất phát từ quyết định lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ ở cấp tổng công ty hoặc yếu tố chi phí kiểm toán, thay vì vấn đề riêng tại từng doanh nghiệp.
Với nhà đầu tư không theo dõi sâu về lĩnh vực kiểm toán, TCBS cho rằng việc thay đổi hãng kiểm toán đáng chú ý ở hai khía cạnh.
Thứ nhất là tính liên tục. Hãng kiểm toán mới sẽ cần thời gian để tìm hiểu hệ thống và số liệu quá khứ của doanh nghiệp, do đó rủi ro bỏ sót trong năm đầu tiên thường cao hơn.
Thứ hai là nguồn lực và chuẩn kiểm soát chất lượng. Big4 vận hành các quy trình được chuẩn hóa trên phạm vi toàn cầu, vì vậy việc chuyển sang hãng ngoài Big4 thường được thị trường nhìn nhận là làm giảm mức độ đảm bảo, dù điều này không đồng nghĩa chất lượng kiểm toán sẽ kém đi.
Theo TCBS, nhà đầu tư cần tiếp tục theo dõi kỳ kiểm toán năm 2026. Nếu xuất hiện thêm thay đổi về đơn vị kiểm toán hoặc ý kiến kiểm toán bị hạ cấp, đây sẽ là những tín hiệu cần được đánh giá lại.
Về tình hình kinh doanh, trong nửa đầu năm 2026, Xi măng VICEM Hà Tiên ghi nhận doanh thu thuần 4.120 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 216 tỷ đồng, gấp đôi cùng kỳ năm trước.
Xi măng Bỉm Sơn đạt doanh thu 1.991 tỷ đồng, tăng gần 10%. Tuy nhiên, do giá vốn cùng các khoản chi phí ở mức cao, doanh nghiệp báo lỗ sau thuế 1,7 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ lãi 2,7 tỷ đồng.
Trong khi đó, Xi măng VICEM Bút Sơn ghi nhận doanh thu 1.357 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 14 tỷ đồng, qua đó đảo ngược mức lỗ 16 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước.
