Bỏ cây nhãn, trồng thứ quả ruột nâu kỳ lạ, nông dân Cần Thơ tạo hẳn vùng nguyên liệu, bán 300.000 đồng/kg

Gia đình ông Trần Hữu Thắng, 48 tuổi, ở ấp Mỹ Phước, xã Nhơn Mỹ, TP Cần Thơ có nhiều năm trồng cây ăn trái, trong đó chủ yếu là nhãn xuồng cơm vàng và nhãn da bò. Tuy nhiên, khi giá nhãn và đầu ra có thời điểm thiếu ổn định, ông bắt đầu tìm một loại cây mới có giá trị kinh tế và tạo sự khác biệt.

Khoảng 3 năm trước, sau khi biết đến hồng sô cô la, ông quyết định thử nghiệm giống cây này. Một người thân đưa giống từ Indonesia về, ông mua 10 cây đầu tiên với giá khoảng 700.000 đồng/cây, sau đó tiếp tục đặt giống từ Indonesia và Australia. Năm 2023, những cây đầu tiên được trồng để theo dõi khả năng thích nghi với đất đai, khí hậu địa phương.

“Lúc đầu tôi chỉ muốn trồng thử xem cây có hợp đất không. Sau khoảng 6-7 tháng, cây đã cho trái nên tôi tiếp tục giữ lại và nhân rộng”, ông Thắng kể.

Qua thời gian chăm sóc, ông nhận thấy hồng sô cô la sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh và không cần quá nhiều nước. Đáng chú ý, trong năm 2023, khi khu vực có thời điểm xâm nhập mặn khoảng 7‰, những cây hồng trong vườn vẫn phát triển bình thường. Từ vài cây ban đầu, vườn hiện rộng khoảng 1ha, có hơn 200 cây đang cho trái cùng nhiều cây ở các giai đoạn sinh trưởng khác nhau, sản lượng bình quân khoảng 3 tấn/năm.

Điểm khiến loại quả này gây chú ý nằm ở phần thịt bên trong. Khi chín, quả chuyển sang vàng hoặc xanh nhạt, trong khi ruột có màu nâu đậm, kết cấu dẻo và béo. Quả thường nặng 300-400g, một số quả có thể đạt 700g đến 1kg. Theo ông Thắng, quả chín có thể giữ trên cây khoảng một tháng mà không bị rụng, thuận lợi cho việc thu hoạch cũng như đón khách tham quan.

Hiện ông trồng ba giống hồng gồm dáng nhọn, tròn dáng dẹt và giống không hạt. Hồng tươi được bán khoảng 300.000 đồng/kg. Tuy nhiên, do sản lượng chưa đủ lớn để cung cấp ổn định, ông chưa xác định bán trái tươi là hướng phát triển duy nhất.

Từ đầu năm 2026, ông bắt đầu bán cây giống và đã cung cấp hơn 1.000 cây ra thị trường, với giá khoảng 200.000-800.000 đồng/cây tùy kích thước và chất lượng. Hạt từ những quả hồng cũng được giữ lại để tiếp tục nhân giống.

Ông Thắng còn tìm cách nâng giá trị quả hồng thông qua chế biến. Theo ông, phần thịt quả có vị ngọt vừa phải, dẻo và béo; khi xay với sữa đặc và đá, hương vị được ví như bơ. Khi kết hợp với sữa tươi và đậu phộng để làm kem, vị sô cô la rõ hơn. Một đối tác đang kết nối để sử dụng hồng làm nguyên liệu cho kem, sinh tố, kẹo; khách tham quan cũng đã mua thịt quả về làm nhân bánh Trung thu.

Từ những thử nghiệm này, ông nhận thấy muốn phát triển sản phẩm chế biến quy mô lớn thì phải có nguồn nguyên liệu ổn định, một vườn không thể cung cấp đủ, phải liên kết nhiều hộ cùng trồng. Từ đó, ông bắt đầu liên kết với khoảng 50 hộ dân, từng bước hình thành vùng nguyên liệu hồng sô cô la.

Theo ông Thắng, sau khoảng một năm chăm sóc, mỗi cây có thể cho 5-7kg quả; sang năm thứ hai, nếu được chăm sóc tốt, năng suất có thể đạt 40-50kg/cây. Mục tiêu trước mắt của ông là phát triển các sản phẩm từ hồng sô cô la theo hướng OCOP, thay vì chỉ bán quả tươi.

Ông Cao Minh Thơm, Chủ tịch UBND xã Nhơn Mỹ, đánh giá đây là mô hình mới nhưng bước đầu cho thấy hiệu quả kinh tế. Theo ông, hồng sô cô la không chỉ mở thêm hướng chuyển đổi trong sản xuất nông nghiệp mà còn có khả năng gắn với du lịch tham quan, trải nghiệm. Địa phương sẽ phối hợp với ngành nông nghiệp nghiên cứu hướng phát triển bền vững, định hướng nhân rộng phù hợp và tiếp tục hỗ trợ người dân.

Từ những cây giống ngoại nhập ban đầu, hồng sô cô la đang dần bén rễ trên vùng đất Cần Thơ. Với ông Thắng, giá trị của giống cây mới không chỉ nằm ở một vụ quả có giá cao, mà còn ở khả năng tạo thêm cây giống, sản phẩm chế biến, du lịch trải nghiệm và hình thành vùng nguyên liệu liên kết.