Bộ Tài chính đề xuất cơ chế hỗ trợ riêng cho 1.000 doanh nghiệp, có hạng mục lên tới 300 triệu đồng

Theo dự thảo, chương trình sẽ không triển khai theo hướng hỗ trợ đại trà mà tập trung lựa chọn các doanh nghiệp có tiềm năng bứt phá trong những ngành, lĩnh vực ưu tiên của nền kinh tế. Dự kiến mỗi năm sẽ có khoảng 200 doanh nghiệp được rà soát, đánh giá và công bố là doanh nghiệp tiên phong, hướng tới mục tiêu hình thành 1.000 doanh nghiệp tiên phong trong giai đoạn 2026 - 2030.

Để được lựa chọn, doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chí liên quan đến khả năng tăng trưởng, hiệu quả hoạt động, năng lực nghiên cứu phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo, phát triển sản phẩm và mô hình kinh doanh. Các căn cứ đánh giá được xây dựng trên cơ sở báo cáo tài chính, chỉ tiêu lợi nhuận, đầu tư, năng suất lao động, các giải thưởng, chứng nhận và hồ sơ chứng minh năng lực phát triển sản phẩm cũng như chiến lược kinh doanh.

Một điểm đáng chú ý là dự thảo đề xuất ưu tiên tiếp cận hỗ trợ đối với doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ, lao động là người khuyết tật, doanh nghiệp xã hội và doanh nghiệp kinh doanh bao trùm. Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo khẳng định sẽ không phát sinh thêm thủ tục hành chính riêng đối với các nhóm doanh nghiệp này.

Theo Bộ Tài chính, các nội dung hỗ trợ sẽ tập trung vào những khâu có tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh và đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp. Trong đó gồm hỗ trợ phát triển sản phẩm mới, thử nghiệm và kiểm định sản phẩm, bảo hộ sở hữu trí tuệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực quản trị, tham gia chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường.

Đáng chú ý, dự thảo quy định ngân sách nhà nước hỗ trợ tối đa 70% chi phí thực hiện, trong khi doanh nghiệp phải bố trí tối thiểu 30% kinh phí đối ứng.

Đối với các hoạt động nâng cao năng lực doanh nghiệp như tư vấn, cố vấn, huấn luyện, cải tiến quản trị sản xuất, quản trị vận hành, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh hay đổi mới mô hình kinh doanh, mức hỗ trợ sẽ được xác định theo tỷ lệ đầu tư cho nghiên cứu và phát triển trên doanh thu thuần trong 5 năm gần nhất.

Ngoài ra, doanh nghiệp tiên phong có thể được hỗ trợ tối đa 200 triệu đồng cho hoạt động thử nghiệm, kiểm định sản phẩm. Đối với các chương trình xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu và phát triển thị trường, mức hỗ trợ tối đa được đề xuất lên tới 300 triệu đồng/doanh nghiệp. Chi phí đăng ký bản quyền, sở hữu trí tuệ cũng sẽ được hỗ trợ theo mức phí, lệ phí được pháp luật chuyên ngành quy định.

Bộ Tài chính cho biết mức hỗ trợ cụ thể sẽ phụ thuộc vào nhu cầu thực tế của từng doanh nghiệp, thay vì áp dụng đồng loạt cho tất cả đơn vị được lựa chọn. Thực tế, nhiều doanh nghiệp có nhu cầu chủ yếu về cơ chế, chính sách như thủ tục đầu tư, hải quan, niêm yết trên thị trường chứng khoán, tiếp cận tín dụng hoặc tham gia các nhiệm vụ khoa học và công nghệ. Trong khi đó, một số doanh nghiệp khác lại cần hỗ trợ kỹ thuật liên quan đến kiểm định sản phẩm, bảo hộ sở hữu trí tuệ hay phát triển thị trường.

Theo Quyết định 631/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, chương trình sẽ ưu tiên các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo; công nghiệp hỗ trợ; sản xuất sản phẩm công nghiệp chủ lực quốc gia; nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp tuần hoàn; khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ số, công nghệ chiến lược và các mô hình chuyển đổi xanh, kinh doanh bền vững.

Việc triển khai chương trình được kỳ vọng sẽ tạo ra một lực lượng doanh nghiệp dẫn dắt mới, có năng lực cạnh tranh quốc tế, đóng vai trò đầu tàu trong đổi mới sáng tạo và tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong giai đoạn tới.