CEO Chứng khoán Shinhan: Chứng khoán Việt mùa World Cup và biến số ít ai để ý đang chi phối dòng tiền

World Cup luôn là sự kiện thu hút sự chú ý của hàng tỷ người trên toàn cầu. Trên thị trường chứng khoán, giải đấu lớn nhất hành tinh cũng thường đi kèm những tranh luận quen thuộc: liệu dòng tiền có rời bảng điện để hướng về sân cỏ, hay đây chỉ là một hiệu ứng tâm lý mang tính ngắn hạn?

Tuy nhiên, World Cup 2026 diễn ra trong một bối cảnh rất khác. VN-Index vừa trải qua nhịp tăng mạnh lên vùng đỉnh lịch sử nhưng thanh khoản lại tụt đáy. Dòng tiền tập trung vào một số ít cổ phiếu dẫn dắt, trong khi không ít nhà đầu tư gần như đứng ngoài cuộc chơi quan sát.

Cùng lúc đó, thị trường phải đối mặt với hàng loạt biến số lớn: căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, mùa công bố kết quả kinh doanh quý II, kỳ vọng nâng hạng thị trường và những thay đổi trong dòng vốn toàn cầu.

Giữa bức tranh đan xen giữa cơ hội và thách thức đó, đâu mới là yếu tố thực sự dẫn dắt thị trường trong nửa cuối năm 2026? Nhóm ngành nào có thể tạo bất ngờ về lợi nhuận? Và nhà đầu tư nên tìm kiếm cơ hội ở đâu khi dòng tiền vẫn chưa thực sự lan tỏa?

Để làm rõ những vấn đề này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Han Bok Hee, Tổng Giám đốc Shinhan Securities Việt Nam.

Thưa ông, World Cup 2026 sẽ tác động như thế nào đến tâm lý nhà đầu tư và dòng tiền trên thị trường chứng khoán?

Hiệu ứng World Cup đối với thị trường chứng khoán không phải là câu chuyện mới và đã được nhiều tổ chức tài chính trên thế giới nghiên cứu dưới góc độ tài chính hành vi.

Về lý thuyết, World Cup tác động đến thị trường theo 2 hướng. Thứ nhất là sự phân tán sự chú ý của nhà đầu tư, đặc biệt tại những thị trường mà nhà đầu tư cá nhân chiếm tỷ trọng lớn như Việt Nam. Thứ hai là yếu tố tâm lý, khi cảm xúc từ các sự kiện thể thao lớn có thể ảnh hưởng nhất định đến hành vi đầu tư trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, theo tôi, đây không phải là những yếu tố mang tính quyết định đối với xu hướng thị trường. Về dài hạn, diễn biến chứng khoán vẫn phụ thuộc chủ yếu vào nền tảng vĩ mô trong và ngoài nước, cũng như kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết.

Thực tế cho thấy World Cup hay Euro thường ảnh hưởng đến thanh khoản nhiều hơn điểm số. Trong ba kỳ World Cup gần nhất, thanh khoản thị trường chứng khoán Việt Nam giảm từ 10% đến 40% so với tháng trước đó.

Dù vậy, tôi cho rằng World Cup 2026 có bối cảnh rất khác. Việt Nam đang tiến rất gần thời điểm được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 9/2026. Điều đó đồng nghĩa với việc các quỹ ngoại và dòng vốn thụ động đã bắt đầu chuẩn bị cho quá trình cơ cấu danh mục.

Vì vậy, ngay cả khi World Cup khiến thanh khoản suy giảm trong ngắn hạn, tôi không cho rằng đây là yếu tố đủ lớn để làm thay đổi xu hướng thị trường. Ngược lại, câu chuyện nâng hạng nhiều khả năng vẫn sẽ là lực đỡ quan trọng, giúp thị trường hấp thụ tốt các nhịp rung lắc và phục hồi nhanh sau điều chỉnh.

World Cup thường kéo theo sự bùng nổ nhu cầu tiêu dùng, giải trí và quảng cáo. Theo ông, đây có phải là cơ hội đầu tư đáng chú ý đối với các nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ sự kiện này?

World Cup thực sự tạo ra hiệu ứng tiêu dùng khá rõ nét. Những nhóm được hưởng lợi trực tiếp thường là bán lẻ điện máy, đồ uống và truyền hình - quảng cáo.

Chẳng hạn, MWG hay FRT có thể ghi nhận thêm vài tuần doanh số cao điểm nhờ nhu cầu mua sắm TV và các thiết bị nghe nhìn phục vụ mùa giải. Đây là hiệu ứng đã xuất hiện và lặp lại qua nhiều kỳ World Cup trước.

Tương tự, SAB và BHN có thể hưởng lợi từ nhu cầu tiêu thụ đồ uống gia tăng trong thời gian diễn ra các trận đấu, đặc biệt ở kênh tiêu dùng tại chỗ. Trong khi đó, FOX có cơ hội cải thiện doanh thu nhờ nhu cầu sử dụng dịch vụ truyền hình và phát sóng tăng lên. Dù vậy, với các cổ phiếu như SAB, BHN hay FOX, nhà đầu tư cũng cần cân nhắc yếu tố thanh khoản và cơ cấu cổ đông tương đối cô đặc trước khi đưa ra quyết định.

Tuy nhiên, điều tôi muốn nhấn mạnh là sẽ không xây dựng một luận điểm đầu tư chỉ dựa trên một sự kiện kéo dài khoảng một tháng. Tác động của World Cup lên doanh thu thường chỉ đủ để tạo thêm một điểm sáng trong trong báo cáo quý, chứ không phải yếu tố làm thay đổi triển vọng dài hạn của doanh nghiệp.

Nói cách khác, một tháng kinh doanh thuận lợi chưa đủ để biến một doanh nghiệp bình thường trở thành một cổ phiếu hấp dẫn.

Vì vậy, theo tôi, nhà đầu tư nên xem World Cup như một chất xúc tác để đánh giá lại triển vọng của những doanh nghiệp được hưởng lợi, thay vì đơn thuần đặt cược vào hiệu ứng ngắn hạn của sự kiện này.

VN-Index liên tục lập đỉnh mới nhưng dòng tiền vẫn chỉ tập trung ở một số cổ phiếu dẫn dắt. Theo ông, hiện tượng "xanh vỏ đỏ lòng" đang phản ánh điều gì về thị trường?

Theo tôi, hiện tượng "xanh vỏ đỏ lòng" cho thấy dòng tiền vẫn chưa thực sự lan tỏa. VN-Index liên tục lập những vùng đỉnh mới, nhưng động lực tăng chủ yếu đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn hoặc các nhóm có câu chuyện riêng. Vì vậy, nếu không nắm giữ những cổ phiếu dẫn sóng như VIC hay VHM, nhiều nhà đầu tư có thể không cảm nhận được sự hưng phấn của thị trường.

Tuy nhiên, tôi cho rằng điều này chưa hẳn phản ánh sức khỏe thị trường đang suy yếu. Ngược lại, nó đang tạo ra một nghịch lý khá thú vị về mặt định giá.

Nhìn vào VN-Index tổng thể, P/E hiện dao động quanh 14 - 15 lần, khiến không ít nhà đầu tư cho rằng thị trường không còn quá hấp dẫn. Nhưng thực tế, mức định giá này đang bị ảnh hưởng đáng kể bởi một số cổ phiếu có mức P/E rất cao, đặc biệt là nhóm Vingroup.

Theo ước tính của SSV Research, nếu loại trừ nhóm Vingroup, P/E của phần còn lại của thị trường chỉ vào khoảng 11 lần. Đây là mức thấp hơn đáng kể so với trung bình lịch sử của VN-Index trong nhiều năm gần đây.

Vì vậy, tôi cho rằng phía sau bức tranh "xanh vỏ đỏ lòng" là một thị trường vẫn còn nhiều cơ hội ở các nhóm cổ phiếu chưa tăng giá tương xứng. Đây cũng có thể là cơ sở để kỳ vọng dòng tiền sẽ dần lan tỏa rộng hơn trong những tháng cuối năm, đặc biệt khi câu chuyện nâng hạng thị trường ngày càng đến gần.

Nếu môi trường vĩ mô tiếp tục ổn định và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp không gặp những cú sốc lớn, hiện tượng "xanh vỏ đỏ lòng" hiện nay có thể được nhìn nhận như một giai đoạn tích lũy của dòng tiền trước khi đà tăng mở rộng.

Có quan điểm cho rằng VN-Index khó xuất hiện nhịp giảm sâu nếu thanh khoản vẫn duy trì ở mức thấp như hiện nay. Ông đánh giá thế nào về nhận định này?

Quan điểm "thanh khoản thấp thì VN-Index khó giảm sâu" có cơ sở nhất định, bởi thanh khoản thấp thường phản ánh áp lực bán không quá mạnh. Tuy nhiên, đây chỉ là một yếu tố hỗ trợ, chứ không phải cơ sở để khẳng định thị trường sẽ an toàn.

Theo tôi, điều quan trọng hơn là những yếu tố đang chi phối tâm lý nhà đầu tư. Từ cuối tháng 2 đến nay, thị trường chịu tác động đáng kể từ căng thẳng Mỹ - Iran và những bất ổn liên quan đến giá năng lượng. Bên cạnh đó, nhịp điều chỉnh gần đây chủ yếu đến từ hoạt động chốt lời ở nhóm bất động sản, đặc biệt là nhóm Vingroup, trong khi dòng tiền chưa lan tỏa đủ mạnh sang các nhóm ngành khác để tạo lực đỡ cho chỉ số.

Dù kết quả kinh doanh quý I tăng trưởng tích cực, triển vọng lợi nhuận cả năm của doanh nghiệp vẫn được nhìn nhận khá thận trọng. Điều đó cho thấy tâm lý phòng thủ vẫn hiện hữu trên thị trường.

Vì vậy, nếu xuất hiện một cú sốc đủ lớn như căng thẳng địa chính trị leo thang trở lại, lạm phát tăng mạnh hay áp lực chi phí đầu vào gia tăng, VN-Index vẫn có thể đối mặt với một nhịp điều chỉnh đáng kể. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, tôi cho rằng câu chuyện nâng hạng thị trường vẫn là lực đỡ quan trọng đối với tâm lý nhà đầu tư và dòng tiền.

Khi hiệu quả danh mục phân hóa mạnh và dòng tiền chưa lan tỏa, nhà đầu tư nên điều chỉnh chiến lược như thế nào?

Theo tôi, vấn đề ở thời điểm hiện tại không phải thị trường xấu, mà là nhiều nhà đầu tư đang cầm chưa đúng cổ phiếu. Vì vậy, điều quan trọng là giữ kỷ luật và có chiến lược đầu tư rõ ràng, thay vì hành động vì tâm lý sốt ruột.

Trong bối cảnh thị trường phân hóa mạnh, nhà đầu tư nên ưu tiên những doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng lợi nhuận rõ ràng trong nửa cuối năm và đang được định giá hợp lý. Bên cạnh đó, nhóm cổ phiếu nằm trong rổ FTSE Emerging Market cũng đáng chú ý khi có thể đón dòng vốn thụ động trong quá trình nâng hạng.

Về chiến thuật, tôi cho rằng nên giải ngân từng phần thay vì all-in. Margin chỉ nên sử dụng khi xu hướng tăng được xác nhận rõ hơn và dòng tiền bắt đầu lan tỏa sang nhiều nhóm ngành. Quan trọng hơn, nhà đầu tư cần tránh tâm lý FOMO với những cổ phiếu đã tăng nóng, bởi khi độ lan tỏa của dòng tiền còn hạn chế, các nhịp tăng mạnh thường khó duy trì bền vững.

Trùng thời gian diễn ra World Cup 2026, thị trường cũng bước vào mùa công bố kết quả kinh doanh quý II. Theo ông, nhóm ngành nào có khả năng tạo bất ngờ tích cực về lợi nhuận trong quý này?

Trong bối cảnh thị trường phân hóa mạnh, tôi cho rằng dòng tiền sẽ ngày càng chọn lọc hơn và ưu tiên những doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận thực chất, thay vì chỉ dựa vào các câu chuyện kỳ vọng. Theo đó, doanh nghiệp muốn thu hút dòng tiền cần hội tụ 2 yếu tố: động lực tăng trưởng từ hoạt động cốt lõi và khả năng kiểm soát tốt chi phí đầu vào.

Trên cơ sở đó, tôi đánh giá cao 3 nhóm ngành trong quý II. Thứ nhất là tài nguyên cơ bản, với đại diện nổi bật là HPG, nhờ nhu cầu thép phục hồi, sản lượng tăng mạnh và biên lợi nhuận được cải thiện. Thứ hai là nhiệt điện, trong đó POW có thể hưởng lợi từ nhu cầu điện cao và triển vọng El Niño quay trở lại, qua đó gia tăng sản lượng huy động. Thứ ba là nhóm lọc dầu như BSR, khi biên lợi nhuận lọc dầu vẫn duy trì ở mức cao sau những biến động liên quan đến eo biển Hormuz.

Ngoài ra, nhóm bất động sản trong hệ sinh thái Vingroup cũng có thể tiếp tục tạo bất ngờ nhờ việc đồng thời triển khai nhiều đại dự án và ghi nhận doanh thu từ các thương vụ chuyển nhượng quy mô lớn. Đây là nhóm có khả năng tiếp tục đóng góp đáng kể vào tăng trưởng lợi nhuận của thị trường trong quý II.

Theo ông, giá dầu tăng mạnh trở lại sẽ ảnh hưởng ra sao đến kết quả kinh doanh quý II? Những nhóm ngành nào chịu áp lực lớn nhất từ chi phí đầu vào gia tăng?

Tôi cho rằng tác động của giá dầu tăng lần này sẽ rõ nét hơn nhiều giai đoạn trước, bởi ảnh hưởng không chỉ dừng ở chi phí nhiên liệu mà còn lan sang chuỗi cung ứng, tỷ giá, lãi suất và sức mua của nền kinh tế. Quan trọng hơn, các yếu tố này đang diễn ra đồng thời và có thể phản ánh ngay vào kết quả kinh doanh quý II.

Nhóm chịu tác động trực tiếp nhất là hàng không, khi nhiên liệu Jet A1 chiếm tỷ trọng rất lớn trong cơ cấu chi phí. Giá dầu tăng không chỉ gây áp lực lên biên lợi nhuận mà còn kéo theo nguy cơ giá vé tăng và nhu cầu đi lại suy giảm.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nhựa xây dựng cũng đối mặt với áp lực khi giá nguyên liệu đầu vào tăng theo giá dầu, trong khi khả năng chuyển phần chi phí này sang khách hàng khá hạn chế. Tương tự, nhóm logistics và vận tải sẽ chịu sức ép từ giá nhiên liệu tăng, dù mức độ ảnh hưởng sẽ khác nhau tùy năng lực chuyển chi phí sang khách hàng của từng doanh nghiệp.

Ở góc độ vĩ mô, giá dầu tăng còn làm gia tăng áp lực lạm phát, từ đó ảnh hưởng đến tỷ giá và mặt bằng lãi suất. Đồng thời, chi phí năng lượng cao cũng làm suy giảm sức mua đối với các mặt hàng không thiết yếu.

Tuy nhiên, nhà đầu tư không nên nhìn nhận tất cả doanh nghiệp trong cùng một ngành theo một cách giống nhau. Những doanh nghiệp có khả năng phòng ngừa rủi ro nguyên liệu, sở hữu sức mạnh định giá hoặc cơ cấu chi phí linh hoạt sẽ có khả năng chống chịu tốt hơn. Và chính sự phân hóa đó sẽ tạo ra cơ hội lựa chọn cổ phiếu trong giai đoạn hiện nay.

Ngoài câu chuyện World Cup, theo ông đâu sẽ là chất xúc tác quan trọng nhất đối với VN-Index trong nửa cuối năm 2026?

Không phải câu chuyện nâng hạng, không phải Fed, cũng không phải các chính sách cải cách trong nước, xung đột Mỹ - Iran chính là yếu tố quan trọng nhất đối với thị trường trong nửa cuối năm 2026. Lý do khá đơn giản: phần lớn các yếu tố hỗ trợ thị trường hiện nay đều đang ít nhiều bị chi phối bởi biến số địa chính trị này.

Trước hết, Việt Nam là quốc gia nhập khẩu ròng năng lượng nên những biến động của giá dầu không chỉ ảnh hưởng đến chi phí sản xuất mà còn gây áp lực lên tỷ giá, lạm phát và dòng vốn ngoại. Nếu căng thẳng hạ nhiệt, tâm lý nhà đầu tư toàn cầu sẽ cải thiện, dòng vốn có xu hướng quay lại các thị trường mới nổi và câu chuyện nâng hạng FTSE cũng sẽ phát huy hiệu quả rõ nét hơn.

Bên cạnh đó, giá năng lượng hạ nhiệt cũng tạo thêm dư địa để Fed nới lỏng chính sách tiền tệ, qua đó giảm áp lực lên lãi suất và tỷ giá trong nước, đồng thời hỗ trợ thanh khoản thị trường.

Ở góc độ định giá, tôi cho rằng thị trường vẫn đang chiết khấu khá mạnh các yếu tố rủi ro. Khi những bất ổn địa chính trị dần được giải tỏa, dư địa tái định giá của thị trường vẫn còn tương đối lớn.

Tất nhiên, nền tảng nội tại của Việt Nam vẫn là điểm tựa quan trọng với động lực từ đầu tư công, tăng trưởng kinh tế, Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 79 về nâng cao hiệu quả doanh nghiệp Nhà nước. Đây sẽ là những yếu tố hỗ trợ thị trường trong trung và dài hạn.

Tóm lại, nếu phải tìm một biến số có khả năng chi phối câu chuyện của thị trường trong nửa cuối năm, tôi cho rằng đó vẫn là diễn biến tại Trung Đông. Theo dõi Hormuz cũng chính là theo dõi nơi câu chuyện của thị trường năm 2026 có thể bắt đầu hoặc kết thúc.