Chân dung người kế nhiệm Warren Buffett: Bỏ dở đại học để làm nông, từng viện trợ 800 triệu USD cho Ukraine

Ngày 18/9, Warren Buffett đã chính thức rời ghế Chủ tịch Berkshire Hathaway sau hơn 6 thập kỷ gắn bó với tập đoàn, đồng thời chỉ định con trai mình là ông Howard Buffett, 71 tuổi, làm người kế nhiệm với vai trò Chủ tịch không điều hành.

Đây là bước cuối trong kế hoạch chuyển giao quyền lực đã được chuẩn bị suốt nhiều năm tại tập đoàn.

Tuy nhiên, việc Howard ngồi vào ghế Chủ tịch không đồng nghĩa ông sẽ trở thành người điều hành đế chế mà cha mình xây dựng.

Greg Abel đã đảm nhiệm vị trí CEO từ ngày 1/1/2026 và tiếp tục chịu trách nhiệm về hoạt động kinh doanh hàng ngày. Warren Buffett nói rất rõ sự phân chia vai trò: Greg Abel điều hành công ty, còn Howard có nhiệm vụ bảo vệ văn hóa và các giá trị của Berkshire.

Chính Warren Buffett mô tả vai trò của con trai giống như một "hợp đồng bảo hiểm" mà cổ đông sở hữu nhưng hy vọng sẽ không bao giờ phải sử dụng. Theo ông, Howard đã có 33 năm làm thành viên hội đồng quản trị Berkshire, thậm chí thời gian "học việc" còn dài hơn quãng thời gian Warren trải qua trước khi nắm quyền điều hành tập đoàn ở tuổi 34.

Người kế nhiệm không có lý lịch kiểu Phố Wall

Howard Graham Buffett sinh năm 1954, là người con thứ 2 trong 3 người con của Warren Buffett và là con trai lớn nhất.

Khác với nhiều người thừa kế trong các gia đình tỷ phú Mỹ, Howard không đi theo con đường học vấn hay tài chính truyền thống.

Ông từng theo học nhiều trường đại học nhưng cuối cùng bỏ dở việc học. Thời trẻ, Howard trải qua những công việc rất khác nhau, từ vận hành máy ủi, làm việc tại hãng kẹo See’s Candies thuộc Berkshire Hathaway đến làm nông nghiệp.

Nông nghiệp sau đó trở thành một phần lớn trong cuộc đời ông.

Howard trực tiếp làm nông và quản lý các trang trại, đồng thời dành nhiều năm nghiên cứu những vấn đề liên quan đến đất đai, canh tác và an ninh lương thực. Hồ sơ của quỹ mang tên ông hiện vẫn mô tả Howard trước tiên như một nông dân, bên cạnh các vai trò doanh nhân, nhà bảo tồn, nhiếp ảnh gia và nhà hoạt động từ thiện.

Con đường sự nghiệp của Howard cũng từng đi qua khu vực công.

Ông được bầu vào Hội đồng Ủy viên hạt Douglas tại bang Nebraska, từng giữ vị trí tại cơ quan phát triển ethanol của bang và tham gia một số ủy ban của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ. Sau đó, ông còn trở thành cảnh sát trưởng hạt Macon, bang Illinois.

Sự nghiệp doanh nghiệp của Howard chủ yếu gắn với nông nghiệp và thực phẩm thay vì đầu tư tài chính.

Ông từng đảm nhiệm vị trí quản lý cấp cao tại Archer Daniels Midland, một trong những tập đoàn nông nghiệp lớn của Mỹ, và GSI Group, doanh nghiệp sản xuất thiết bị phục vụ ngành nông nghiệp.

Howard cũng có kinh nghiệm lâu năm trong các hội đồng quản trị. Ngoài Berkshire Hathaway, ông từng ngồi trong hội đồng quản trị của Coca Cola, Coca Cola Enterprises, ConAgra Foods, Archer Daniels Midland và một số doanh nghiệp khác.

Đặc biệt, Howard đã là thành viên hội đồng quản trị Berkshire Hathaway từ năm 1993. Khi công bố quyết định chuyển giao, Warren Buffett nhấn mạnh con trai mình đã có 33 năm làm thành viên hội đồng quản trị, một khoảng thời gian mà ông gọi là quá trình chuẩn bị rất dài.

Không điều hành Berkshire, vậy Howard Buffett sẽ làm gì?

Howard thực tế chưa từng điều hành một công ty đại chúng lớn. Đây cũng là một trong những điểm từng khiến kế hoạch kế nhiệm của Warren Buffett gây tranh luận.

Tuy nhiên, Warren từ lâu đã nhấn mạnh rằng vai trò dành cho con trai không phải thay ông trực tiếp lựa chọn cổ phiếu, mua doanh nghiệp hay quản lý hàng trăm nghìn nhân viên.

Howard sẽ giữ ghế Chủ tịch không điều hành.

Trong mô hình đó, nhiệm vụ trọng tâm của ông là giám sát ban lãnh đạo và bảo vệ văn hóa Berkshire, đặc biệt trong trường hợp tập đoàn một ngày nào đó cần thay CEO hoặc đứng trước những quyết định có thể làm thay đổi bản chất của doanh nghiệp.

Warren Buffett từng bày tỏ lo ngại rằng một doanh nghiệp mất nhiều thập kỷ để xây dựng có thể bị tổn hại nhanh chóng nếu người kế nhiệm tìm cách chia nhỏ tập đoàn hoặc thay đổi những nguyên tắc cốt lõi của nó.

Theo Howard, văn hóa Berkshire thực chất không quá phức tạp: giữ mọi thứ đơn giản, đối xử công bằng, tôn trọng các nhà quản lý và cổ đông, công khai tin xấu sớm và đề cao sự trung thực.

Một số nhà đầu tư cũng nhìn nhận ông theo cách tương tự. James Armstrong, Chủ tịch Henry H. Armstrong Associates và là nhà đầu tư lâu năm của Berkshire, mô tả Howard như một người "giám sát", có nhiệm vụ hạn chế quan liêu, duy trì tư duy dài hạn và bảo vệ lợi ích cổ đông.

Không phải tất cả đều hoàn toàn yên tâm. Cathy Seifert, nhà phân tích tại CFRA Research, cho rằng việc Howard thiếu kinh nghiệm trực tiếp điều hành doanh nghiệp là một điểm yếu của kế hoạch kế nhiệm. Reuters lưu ý Howard chưa từng lãnh đạo một công ty đại chúng.

33 năm ngồi trong hội đồng quản trị Berkshire

Dù không có kinh nghiệm điều hành Berkshire hàng ngày, Howard cũng không phải người xa lạ với tập đoàn.

Ông trở thành thành viên hội đồng quản trị Berkshire từ năm 1993 và đã giữ vị trí này liên tục trong 33 năm.

Ngoài Berkshire, Howard từng tham gia hội đồng quản trị của nhiều doanh nghiệp lớn của Mỹ. Ông từng là thành viên hội đồng quản trị Coca Cola, Coca Cola Enterprises, ConAgra Foods, Lindsay Corporation và một số doanh nghiệp khác.

Ông cũng từng giữ các vị trí quản lý cấp cao tại tập đoàn nông nghiệp Archer Daniels Midland và GSI Group, một nhà sản xuất thiết bị phục vụ ngành nông nghiệp.

Hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ của Berkshire năm 2026 cho biết kinh nghiệm của Howard bao gồm việc sở hữu doanh nghiệp nhỏ, từng là lãnh đạo cấp cao tại một công ty đại chúng, tham gia hội đồng quản trị nhiều công ty và điều hành một quỹ từ thiện lớn.

Tuy vậy, phần lớn dấu ấn cá nhân của Howard trong những năm gần đây lại không đến từ Phố Wall.

Hơn 800 triệu USD cho Ukraine, phần lớn tâm huyết dành cho từ thiện

Howard hiện là Chủ tịch kiêm CEO của Howard G. Buffett Foundation, quỹ từ thiện tư nhân thành lập năm 1999.

Quỹ tập trung vào 3 lĩnh vực chính gồm an ninh lương thực, giảm thiểu xung đột và chống buôn người, đặc biệt tại những khu vực nghèo hoặc bất ổn.

Nông nghiệp là một trong những lĩnh vực được quỹ ưu tiên, phản ánh kinh nghiệm nhiều thập kỷ làm nông của Howard. Các dự án của quỹ tập trung vào hỗ trợ nông dân quy mô nhỏ, quản lý nguồn nước, kỹ thuật canh tác và vấn đề thiếu lương thực tại những khu vực nghèo hoặc chịu ảnh hưởng bởi xung đột.

Howard cũng có một cuộc đời di chuyển nhiều hơn đáng kể so với hình ảnh một thành viên gia đình tỷ phú sống quanh trụ sở tập đoàn.

Theo quỹ của ông, Howard đã tới 156 quốc gia, viết nhiều sách về bảo tồn, động vật hoang dã và các vấn đề xã hội, đồng thời tham gia sản xuất nhiều phim tài liệu.

Sau khi xung đột Nga và Ukraine leo thang năm 2022, Ukraine trở thành một trong những trọng tâm lớn nhất của quỹ.

Trong báo cáo năm 2023, Howard G. Buffett Foundation cho biết dự kiến tổng đầu tư vào Ukraine vượt 800 triệu USD vào cuối năm 2024, mức đầu tư lớn nhất mà quỹ từng dành cho một khu vực kể từ khi thành lập. Hoạt động trải rộng từ hỗ trợ nông nghiệp, an ninh lương thực đến rà phá bom mìn và phục hồi hậu xung đột.

Howard cũng trực tiếp tới Ukraine nhiều lần. Quỹ của ông cho biết từ năm 2022 đến 2026, ông đã thực hiện 24 chuyến đi tới nước này và ghi lại cuộc sống trong chiến tranh bằng nhiếp ảnh.

Một Berkshire 'hậu' Warren Buffett

Việc Howard Buffett trở thành Chủ tịch đánh dấu bước cuối cùng trong kế hoạch chuyển giao quyền lực tại Berkshire Hathaway.

Warren Buffett đã kiểm soát Berkshire từ năm 1965 và trong hơn 6 thập kỷ biến một doanh nghiệp dệt may đang sa sút thành một tập đoàn sở hữu hàng chục doanh nghiệp, cùng danh mục đầu tư trị giá hàng trăm tỷ USD.

Năm 2024, Berkshire trở thành doanh nghiệp Mỹ đầu tiên ngoài lĩnh vực công nghệ đạt giá trị thị trường 1.000 tỷ USD.

Nhưng Berkshire của thời kỳ hậu Warren Buffett sẽ không có một người duy nhất thay thế toàn bộ vai trò của ông.

Thay vào đó, quyền lực được chia cho nhiều người.

Greg Abel điều hành tập đoàn với tư cách CEO. Ajit Jain tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong mảng bảo hiểm. Howard Buffett đứng đầu hội đồng quản trị với nhiệm vụ bảo vệ văn hóa và giám sát ban lãnh đạo. Warren Buffett vẫn ở lại hội đồng quản trị với chức danh Chủ tịch danh dự.

Điều đó có nghĩa Berkshire không cần ông trở thành "Warren Buffett thứ 2".

Howard đã theo dõi cách Berkshire vận hành trong hơn 3 thập kỷ, trong một mô hình khác biệt với nhiều tập đoàn lớn của Mỹ: trụ sở nhỏ, ít tầng quản lý, trao quyền lớn cho lãnh đạo công ty con và hạn chế can thiệp vào hoạt động hàng ngày.

Ông từng nói phần lớn những điều làm nên Berkshire sẽ không thay đổi dưới thời mình.

Một trong những điều đó là Omaha.

Trong cuộc phỏng vấn với Wall Street Journal trước khi chính thức tiếp quản ghế Chủ tịch, Howard khẳng định trụ sở Berkshire sẽ tiếp tục ở thành phố Nebraska gắn liền với tên tuổi của cha mình.

Sự kế nhiệm tại Berkshire vì vậy mang một ý nghĩa khá đặc biệt.

Người được chọn để giữ vị trí cao nhất trong hội đồng quản trị của đế chế do một trong những nhà đầu tư nổi tiếng nhất lịch sử xây dựng lại không phải một nhà đầu tư chuyên nghiệp, cũng chưa từng điều hành một tập đoàn tương đương.

Nhưng với Warren Buffett, đó dường như không phải vấn đề.

Sau hơn 6 thập kỷ biến một công ty dệt may gặp khó khăn thành tập đoàn trị giá khoảng 1.100 tỷ USD, điều ông muốn con trai bảo vệ không phải cách lựa chọn từng khoản đầu tư, mà là hệ thống nguyên tắc đã giúp Berkshire tồn tại qua nhiều thế hệ quản lý.

Và đó có thể là lý do Howard Buffett được chọn cho một công việc mà chính người cha mô tả rất rõ: không phải điều hành Berkshire, mà là đảm bảo Berkshire vẫn là Berkshire sau khi Warren Buffett rời đi.

.