Châu Âu rung chuyển vì biểu tình, giới trẻ nổi giận vì giá nhà và chi phí sống đắt đỏ
Từ những cuộc tuần hành của học sinh Pháp đến làn sóng phản đối giá nhà tại bán đảo Iberia, bất mãn về đời sống đang trở thành tâm điểm tại nhiều nước châu Âu.
Giới trẻ đang xuống đường tại nhiều quốc gia châu Âu, trong đó có Tây Ban Nha, Pháp và Bồ Đào Nha, để phản đối tình trạng trường học xuống cấp và chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ.
Tại Pháp, học sinh trung học đã đụng độ với cảnh sát trong các cuộc biểu tình, phản đối thời gian học kéo dài, tình trạng thiếu giáo viên, phòng học xuống cấp và hệ thống tuyển sinh đại học thiếu minh bạch.
Học sinh thường xuyên phải nghỉ học nhiều tháng do các vị trí giáo viên trống chưa được bổ sung.
Sau đó, những người biểu tình khác cũng tham gia các cuộc tuần hành của học sinh, sinh viên để bày tỏ bất bình trước chi phí sinh hoạt tăng cao, trong đó có giá nhiên liệu sau khi các cuộc không kích của Mỹ khiến eo biển Hormuz trên thực tế bị đóng cửa.
Tổng Liên đoàn Lao động Pháp (CGT), một trong những công đoàn lớn nhất nước này, đã ủng hộ các cuộc biểu tình, đồng thời kêu gọi giảm giá cả, tăng lương hưu và nâng thu nhập cho người lao động.
Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang tiến gần đến thời điểm kết thúc hai nhiệm kỳ tại Điện Élysée.
Vì sao các cuộc biểu tình bùng phát?
Tại Tây Ban Nha, các nhà hoạt động đã xuống đường hồi tháng 9 để phản đối giá nhà tăng cao.
Các cuộc biểu tình bắt nguồn từ vụ trục xuất một cụ bà 87 tuổi khỏi nhà sau khi một quỹ đầu tư tăng tiền thuê nhà của bà lên 230%. Bà Maricarmen Abascal qua đời hai tuần sau đó, sau khi nhập viện.
Người biểu tình yêu cầu giảm tiền thuê nhà, chấm dứt tình trạng trục xuất người thuê và cấm các quỹ đầu tư mua bất động sản.
Những yêu cầu tương tự cũng được đưa ra tại Bồ Đào Nha, quốc gia nằm bên kia biên giới bán đảo Iberia. Cuối tuần qua, hàng trăm người đã tập trung tại trung tâm thủ đô Lisbon để biểu tình.
Theo số liệu chính thức, giá nhà tại Bồ Đào Nha tăng 124% trong giai đoạn 2015-2024, nhanh gấp khoảng 2 lần mức trung bình của Liên minh châu Âu (EU).
Áp lực lên ngân sách hộ gia đình cũng là trọng tâm của các cuộc tuần hành tại Milan, Italy.
Cuộc tuần hành hôm thứ Bảy (17/10) ban đầu diễn ra trong hòa bình, nhưng sau đó căng thẳng leo thang thành đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình. Một số người biểu tình đeo mặt nạ ném đá, gạch lát đường và các vật thể khác về phía cảnh sát chống bạo động, đồng thời đốt các chướng ngại vật được dựng từ bàn quán bar.
Trong khi đó, các cuộc biểu tình phản đối Thủ tướng Albania Edi Rama đã bước sang ngày thứ sáu vào hôm 18/10. Người biểu tình cho biết họ bất bình trước tình trạng tham nhũng trong Chính phủ, tình trạng thiếu việc làm và chất lượng giáo dục thấp.
Biểu tình bắt đầu từ khi nào?
Các cuộc biểu tình liên quan đến giáo dục tại Pháp bắt đầu vào cuối tháng 9, một tuần sau khi năm học mới khai giảng. Tuy nhiên, các cuộc xuống đường ngày càng căng thẳng và lên đến đỉnh điểm vào ngày 17/10.
Cũng trong ngày này, các cuộc biểu tình phản đối chi phí sinh hoạt bắt đầu tại Italy, Bồ Đào Nha và Bỉ.
Tại Albania, biểu tình đã diễn ra từ mùa hè, xuất phát từ một dự án phát triển khu nghỉ dưỡng cao cấp ven biển có sự hậu thuẫn của Jared Kushner - con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Các cuộc biểu tình đã mang lại thay đổi gì?
Tại Pháp, Chính phủ thông báo họ sẽ bố trí thêm 3.000 giáo viên thay thế để giải quyết tình trạng thiếu nhân lực, đồng thời đưa học sinh vào quá trình ra quyết định liên quan đến trường học.
Chính phủ cũng hủy kế hoạch tăng một số khoản phí đăng ký đại học từ năm tới, vốn được công bố trong dự thảo ngân sách năm sau.
Trước đó, các cuộc biểu tình phản đối giá nhiên liệu hồi giữa tháng 9 đã khiến Điện Élysée thông báo Chính phủ sẽ tăng trợ cấp xăng dầu cho một số ngành công nghiệp nhất định.
Tại Tây Ban Nha, Thủ tướng thuộc đảng Xã hội Pedro Sánchez từng tìm cách thông qua đạo luật nhà ở khẩn cấp nhằm tăng cường bảo vệ người thuê nhà trên thị trường cho thuê.
Việc dự luật bị các đảng cánh hữu và cực hữu bác bỏ tại Quốc hội đã khiến ông Sánchez kêu gọi tổ chức bầu cử sớm vào ngày 29/11. Ông nói với công chúng rằng ông cần một “đa số cấp tiến rộng hơn” để thông qua các cải cách mới.
Biểu tình có sớm chấm dứt?
Sau cuộc họp khẩn với các Bộ trưởng chủ chốt, Tổng thống Emmanuel Macron đã có bài phát biểu trên truyền hình vào tối Chủ nhật (18/10), trong đó lên án các hành vi bạo lực xảy ra bên lề các cuộc biểu tình
Trong khi đó, Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nuñez dường như phát tín hiệu rằng Chính phủ không sẵn sàng nhượng bộ thêm.
Ông đổ lỗi cho những người biểu tình thuộc “cực tả” và “những kẻ phạm pháp đã cướp bóc, phá hoại” các tòa nhà trên khắp nước Pháp.
Được biết Pháp sẽ tổ chức bầu cử vào tháng 4/2027.
Tại Tây Ban Nha, các cuộc biểu tình có thể kết thúc trước cuộc bầu cử nếu Chính phủ vận động thành công để Hội đồng Thường trực của Quốc hội thông qua ít nhất một số sắc lệnh về nhà ở.
Đây là cơ quan đặc biệt hoạt động khi Quốc hội không họp.
Cả đảng Xã hội của ông Sánchez và đảng Nhân dân bảo thủ đều cam kết xây dựng thêm nhà ở và ưu tiên giải quyết vấn đề nhà ở nếu giành chiến thắng trong cuộc bầu cử vào tháng tới.
