Chủ nhà trọ sắp được hưởng ưu đãi như đại gia bất động sản làm nhà ở xã hội?

Khơi thông nguồn cung nhà cho thuê từ khu vực tư nhân

Trong văn bản góp ý sửa đổi Luật Nhà ở 2023, HoREA cho rằng chính sách hiện hành chưa bao quát đầy đủ các mô hình nhà cho thuê đang phát triển trong khu vực dân cư.

Theo Hiệp hội, dự thảo đã đề cập trường hợp cá nhân xây dựng nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ để bán, cho thuê mua hoặc cho thuê, thường được gọi là “chung cư mini”.

Tuy nhiên, trên thực tế còn một mô hình đang đáp ứng nhu cầu chỗ ở rất lớn là nhà riêng lẻ được xây dựng trên đất ở hợp pháp, sau đó bố trí thành nhiều phòng để cho thuê dài hạn.

HoREA đề nghị bổ sung loại hình nhà ở này vào phạm vi điều chỉnh của luật nhằm tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho hoạt động đầu tư, kinh doanh nhà trọ của cá nhân.

Đáng chú ý, Hiệp hội kiến nghị trường hợp cá nhân tự bỏ vốn xây dựng nhà nhiều tầng, nhiều căn hộ hoặc nhà riêng lẻ có nhiều phòng để cho các đối tượng thuộc diện hưởng chính sách nhà ở xã hội thuê dài hạn thì được áp dụng cơ chế ưu đãi tương tự các dự án nhà ở xã hội.

Theo HoREA, việc này không chỉ liên quan đến chính sách ưu đãi mà còn có thể tạo thêm nguồn cung nhà ở giá phù hợp từ khu vực tư nhân. Thực tế, hệ thống nhà trọ do cá nhân đầu tư đang giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp chỗ ở cho người lao động, người thu nhập thấp và người nhập cư.

HoREA dẫn số liệu cho thấy, trước thời điểm TP. HCM và Bình Dương được hợp nhất, riêng TP. HCM có hơn 60.000 khu nhà trọ với trên 560.000 phòng cho thuê dài hạn, đáp ứng nhu cầu chỗ ở của hơn 1,4 triệu người. Trong khi đó, Bình Dương cũ từng có khoảng 1,2 triệu người nhập cư và phần lớn có nhu cầu thuê phòng trọ.

Từ thực tế này, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, cho rằng cần tiếp tục duy trì quy định cho phép cá nhân tham gia xây dựng nhà ở xã hội để cho các nhóm đối tượng chính sách thuê.

Theo ông Châu, chính sách này từng được ghi nhận trong Luật Nhà ở 2014 và Luật Nhà ở 2023 nhưng không còn được thể hiện tại Điều 64 của dự thảo mới.

Do đó, HoREA đề nghị khôi phục chính sách trên, đồng thời bổ sung cơ chế khuyến khích cá nhân đầu tư xây dựng nhà có nhiều phòng để phục vụ nhu cầu thuê dài hạn.

Bỏ điều kiện phải chứng minh “khó khăn về nhà ở”

Một vấn đề khác được HoREA kiến nghị sửa đổi là tiêu chí xác định đối tượng được thuê nhà ở được đầu tư bằng nguồn vốn Nhà nước.

Theo dự thảo cập nhật ngày 5/8, Chương IV về nhà ở cho thuê quy định nhóm được thuê nhà ở đầu tư bằng vốn Nhà nước gồm công dân Việt Nam có thu nhập thấp hoặc trung bình và có “khó khăn về nhà ở”.

HoREA đề nghị bỏ điều kiện “có khó khăn về nhà ở”, thay bằng tiêu chí “có nhu cầu thuê nhà ở”.

Ông Lê Hoàng Châu cho rằng khái niệm nhà ở cho thuê có phạm vi rất rộng, có thể bao gồm nhiều phân khúc từ trung cấp đến cao cấp, với giá thuê được xác lập theo thị trường.

Trong khi đó, các chính sách đang được xây dựng tại chương này chủ yếu hướng tới nhóm người có thu nhập thấp và trung bình. Vì vậy, theo HoREA, việc sử dụng tiêu chí “có nhu cầu thuê nhà ở” sẽ phù hợp hơn, đồng thời giúp mở rộng khả năng tiếp cận chính sách đối với người có nhu cầu thực sự.