Chủ tịch Sunhouse Nguyễn Xuân Phú cảnh báo doanh nghiệp: Đừng thấy công trình trăm nghìn tỷ, triệu tỷ mà vội lao vào

Theo chủ tịch Tập đoàn Sunhouse Nguyễn Xuân Phú, trong bối cảnh kinh tế vĩ mô đang xuất hiện một số diễn biến đáng chú ý, cộng đồng doanh nghiệp cần thận trọng khi đánh giá cơ hội kinh doanh, đặc biệt là những doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng của các dự án lớn.

Ông cho rằng có một số chỉ số kinh tế đang biến động đáng chú ý. GDP tăng cao, xuất khẩu tăng mạnh nhưng cán cân thương mại lại chuyển sang nhập siêu. Cùng với đó, vấn đề lãi suất cũng cần được doanh nghiệp theo dõi sát.

Đáng chú ý, ông Phú đặt vấn đề về nguồn lực để thực hiện hàng loạt công trình quy mô rất lớn đang được công bố.

“Bây giờ mọi người nhìn công trình tuyên bố toàn trăm nghìn tỷ, triệu tỷ. Nhưng nếu ai đi sâu về nguồn để chi trả cho công trình đấy thì thực ra thu ngân sách chúng ta đang rất thấp, độ khoảng 2,5 triệu tỷ đồng một năm”, ông Phú nói.

Theo Chủ tịch Sunhouse, doanh nghiệp không nên chỉ nhìn vào con số vốn đầu tư được công bố mà cần tìm hiểu nguồn tiền thực tế để triển khai và thanh toán cho dự án. Đặc biệt, cần phân biệt đâu là nguồn thu thường xuyên, đâu là phần tăng đột biến và liệu mức tăng đó có bền vững hay không.

“Bởi vì nguồn chi trả để lo cho công trình hàng trăm nghìn tỷ và triệu tỷ đấy lấy từ đâu ra?”, ông đặt câu hỏi.

Ông Phú cũng đề cập đến một hình thức tạo nguồn lực phổ biến là sử dụng đất để đổi lấy hạ tầng. Tuy nhiên, theo ông, nếu nguồn cung bất động sản tăng mạnh nhưng việc bán hàng không diễn ra như kỳ vọng, các dự án có thể gặp vấn đề về dòng tiền.

Từ góc độ doanh nghiệp, điều ông Phú đặc biệt lưu ý là rủi ro có thể lan truyền xuống các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng.

“Nếu doanh nghiệp nào đi theo chuỗi những công trình mà nguồn không rõ ràng thì phải cẩn thận”, ông Phú cảnh báo.

Theo ông, doanh nghiệp khi ký hợp đồng cung cấp hàng hóa, vật tư, vật liệu cho các dự án lớn cần tìm hiểu kỹ nguồn tiền và khả năng thanh toán, thay vì chỉ dựa vào quy mô hay những con số đầu tư được công bố.

Ông Phú ví von, một quốc gia tích lũy cũng giống như một gia đình, cần có quá trình tích lũy từ từ. Vì vậy, nếu một dự án dựa nhiều vào những nguồn thu kỳ vọng trong tương lai nhưng nguồn lực chưa rõ ràng, doanh nghiệp tham gia vào dự án cần hết sức thận trọng.

“Đừng thấy công trình hàng trăm nghìn tỷ, triệu tỷ mà nghĩ rằng chắc chắn có tiền”, có thể hiểu là thông điệp ông Phú muốn gửi tới các doanh nghiệp đang tìm kiếm cơ hội từ làn sóng đầu tư lớn.

Đặc biệt, nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia ở các tầng sâu của chuỗi cung ứng có thể chịu tác động đáng kể nếu chủ đầu tư hoặc dự án gặp vấn đề về dòng tiền.

Ông Phú đưa ra tình huống: một dự án được kỳ vọng tạo ra nguồn thu lớn từ việc khai thác, chuyển nhượng hoặc phát triển quỹ đất, nhưng sau đó thị trường không hấp thụ được sản phẩm. Khi đó, dự án có thể bị đình trệ, thậm chí xây dựng dở dang.

Nếu doanh nghiệp đã cung cấp vật tư, vật liệu hoặc dịch vụ cho công trình nhưng dòng tiền từ dự án không về đúng kế hoạch, áp lực có thể lập tức chuyển xuống nhà cung cấp.

“Ông đang cung cấp vật tư, vật liệu, các thứ vào những công trình đó thì nó sẽ là trong vòng bao nhiêu năm tới?”, ông Phú đặt vấn đề và nhấn mạnh doanh nghiệp cần xác định thật kỹ nguồn tiền trước khi tham gia.

Theo Chủ tịch Sunhouse, đây không phải là lời khuyên doanh nghiệp tránh xa các công trình lớn. Ngược lại, doanh nghiệp vẫn có thể tận dụng cơ hội từ đầu tư công, hạ tầng và các dự án quy mô lớn, nhưng cần đánh giá cả nguồn vốn, dòng tiền thanh toán và khả năng thực hiện thực tế của dự án.

Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc kiểm tra những yếu tố này càng quan trọng bởi dư địa tài chính thường hạn chế. Nếu một dự án lớn bị chậm thanh toán hoặc đình trệ, doanh nghiệp ở các tầng cung ứng phía sau có thể phải gánh rủi ro dòng tiền trong thời gian dài.