Chủ tịch Viettel đề xuất cơ chế đặc biệt cho hạ tầng viễn thông khi Việt Nam tiến lên 6G, 7G

Sáng 13/8, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.

Tham gia thảo luận, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội Viettel, đánh giá việc sửa đổi Luật Tần số vô tuyến điện năm 2022 và Luật Viễn thông đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho sự phát triển của ngành viễn thông, đồng thời đề xuất sớm quy hoạch hạ tầng phục vụ các thế hệ công nghệ mới trong tương lai.

Theo ông Tào Đức Thắng, việc sửa đổi Luật Tần số vô tuyến điện đã tạo nền tảng cho đấu giá và phân bổ các băng tần phục vụ triển khai hạ tầng di động 4G, 5G. Các phiên đấu giá thành công không chỉ mang lại gần 17.000 tỷ đồng cho ngân sách Nhà nước mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ và thúc đẩy chuyển đổi số.

Đại biểu phân tích lợi ích từ cả ba phía khi Nhà nước có thêm nguồn thu, doanh nghiệp có điều kiện đầu tư và tiết kiệm chi phí, còn người dân được hưởng lợi từ các dịch vụ tốt hơn. Theo ông, với tài nguyên tần số, điều quan trọng không chỉ là đúng giá mà còn phải đúng thời điểm. Khi công nghệ đã đủ chín và thị trường sẵn sàng, việc phân bổ kịp thời sẽ phát huy hiệu quả cao nhất, ngược lại nếu chậm đưa vào khai thác thì giá trị kinh tế của băng tần sẽ suy giảm.

Với doanh nghiệp, việc được phân bổ băng tần đúng thời điểm không chỉ giúp đẩy nhanh đầu tư, duy trì tăng trưởng mà còn tối ưu hóa chi phí triển khai và khai thác mạng lưới. Theo tính toán, các doanh nghiệp có thể tiết kiệm hàng chục nghìn tỷ đồng chi phí đầu tư. Trong khi đó, người dân được hưởng lợi trực tiếp thông qua tốc độ và chất lượng trải nghiệm dịch vụ cũng như hạ tầng công nghệ.

Đánh giá về Luật Viễn thông năm 2023, Chủ tịch Viettel cho rằng luật đã mở rộng phạm vi điều chỉnh từ các dịch vụ viễn thông truyền thống sang trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và hạ tầng số, tạo nền tảng pháp lý cho sự phát triển của kinh tế số và xã hội số. Theo ông, đầu tư viễn thông hiện nay không còn đơn thuần là xây dựng trạm phát sóng hay cáp quang mà đã gắn chặt với dữ liệu, điện toán đám mây, các nền tảng số và hệ sinh thái dịch vụ.

Dẫn chứng từ thực tiễn, ông cho biết Mobile Money hiện có gần 13 triệu thuê bao hoạt động, góp phần thúc đẩy thanh toán số và mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính, đặc biệt tại khu vực vùng sâu, vùng xa.

Một điểm nổi bật khác được ông nhấn mạnh là cơ chế chia sẻ hạ tầng. Theo đó, luật đã tạo cơ sở pháp lý để các doanh nghiệp tăng cường sử dụng chung hạ tầng, giảm đầu tư trùng lặp, tối ưu chi phí và từng bước chuyển từ cạnh tranh đơn thuần sang hợp tác cùng phát triển. Đến nay, tỷ lệ chia sẻ hạ tầng đã đạt 21%.

Trong các tình huống thiên tai, sự cố, các doanh nghiệp cũng đã chủ động phối hợp bảo đảm thông tin liên lạc thông qua cơ chế cho phép thuê bao của doanh nghiệp bị gián đoạn dịch vụ được kết nối trên mạng của doanh nghiệp khác. Nhờ đó, trong các đợt bão lũ vừa qua, hơn 10 triệu thuê bao đã được chuyển vùng roaming sang mạng của nhau để duy trì liên lạc.

Theo ông Tào Đức Thắng, việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ có ý nghĩa thiết thực trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và tạo dư địa phát triển cho các lĩnh vực viễn thông, công nghệ số và đổi mới sáng tạo. Ông cũng cho rằng việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm đã giúp doanh nghiệp giảm đáng kể thời gian, chi phí tuân thủ và cần tiếp tục được duy trì.

Về kiến nghị, Chủ tịch Viettel đề xuất trong quá trình xây dựng chính sách và quy hoạch phát triển hạ tầng viễn thông cần sớm quy hoạch hạ tầng viễn thông thụ động cho tương lai. Theo ông, khi Việt Nam tiến lên các thế hệ công nghệ 6G, 7G, tần số sẽ ngày càng cao. Mặc dù các dải tần này có độ rộng băng tần lớn nhưng khả năng đâm xuyên hạn chế, do đó sẽ cần nhiều trạm phát sóng hơn.

Ông cho biết hiện nay tại Việt Nam, bình quân khoảng 820 người dân mới có một trạm phát sóng, tỷ lệ này còn thấp so với một số nước. Trong tương lai, tần số càng cao thì càng cần nhiều trạm phát sóng hơn. Vì vậy, cần sớm có quy hoạch về hạ tầng thụ động làm cơ sở thúc đẩy tỷ lệ chia sẻ dùng chung hạ tầng.

Tham gia góp ý dự luật, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Công tác đại biểu Bế Trung Anh đề nghị mở cơ chế chia sẻ phổ tần, thử nghiệm mạng vệ tinh tích hợp, áp dụng nguyên tắc một lần thẩm định đối với các giấy phép liên quan, đồng thời mở rộng chia sẻ hạ tầng viễn thông với hạ tầng giao thông, điện lực, chiếu sáng và các công trình công cộng.

Theo đại biểu Bế Trung Anh, sự phát triển của 5G, 6G, vệ tinh, Internet vạn vật, điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số đang ngày càng làm mờ ranh giới giữa viễn thông, tần số, dữ liệu và giao dịch điện tử. Do đó, luật cần thiết lập cơ chế đủ linh hoạt để các dịch vụ mới có thể được triển khai mà không ngay lập tức vướng vào nhiều khuôn khổ pháp lý khác nhau.

Giải trình về quy định chia sẻ hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết việc triển khai phải bảo đảm quyền và lợi ích của các bên, khả thi về mặt kỹ thuật và không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường của doanh nghiệp. Chính phủ dự kiến sẽ quy định cụ thể trong nghị định hướng dẫn về đối tượng, phạm vi chia sẻ, cơ chế tài chính, hạch toán và bù đắp chi phí, các điều kiện chia sẻ cũng như trách nhiệm của các bên liên quan.