Chuyện gì đang diễn ra bên trong 'siêu não bộ' xAI của tỷ phú Elon Musk?

Theo những người am hiểu nội tình, làn sóng ra đi của lãnh đạo xAI bắt nguồn từ mâu thuẫn xoay quanh cách điều hành doanh nghiệp và sức khỏe tài chính của công ty. Trọng tâm tranh cãi liên quan đến vai trò của hai cố vấn thân cận của Elon Musk là Jared Birchall và John Hering, những người trực tiếp phụ trách hoạt động thường nhật của xAI, trong khi Musk giữ quyền quyết định cuối cùng trên cương vị giám đốc điều hành.

Một số lãnh đạo nội bộ cho rằng Birchall và Hering đang quản lý công ty thay mặt Musk, khiến xAI thiếu một hệ thống chỉ huy rõ ràng và chính thức. Những bất cập trong cấu trúc điều hành này, theo các nguồn tin, đã làm gia tăng căng thẳng trong ban lãnh đạo.

Bên cạnh vấn đề quản trị, yếu tố tài chính cũng là nguyên nhân quan trọng khiến nhiều lãnh đạo lựa chọn rời đi. Một số người lo ngại các dự báo tài chính của xAI thiếu tính thực tế, đồng thời đặt dấu hỏi về vai trò của Excession, văn phòng gia đình của Musk, trong việc kiểm soát dòng tiền và công tác kế toán của startup AI này.

Luật sư Alex Spiro, đại diện pháp lý của Musk, đã bác bỏ những nghi ngờ nói trên. Ông khẳng định: “Những cáo buộc cho rằng số liệu tài chính không minh bạch là sai sự thật và mang tính bôi nhọ”, đồng thời cho biết báo cáo tài chính của xAI được kiểm toán bởi PricewaterhouseCoopers. Một nguồn tin thân cận với công ty cũng nhấn mạnh xAI hoàn toàn tin tưởng vào các dự báo tài chính hiện tại.

Trong vài tháng gần đây, xAI chứng kiến sự ra đi của hàng loạt lãnh đạo cấp cao, trong đó có Linda Yaccarino, cựu CEO của X, Mike Liberatore, giám đốc tài chính, Igor Babuschkin, đồng sáng lập xAI và từng là nhà nghiên cứu của Google, cùng Robert Keele, cố vấn pháp lý trưởng.

Theo giới quan sát, những biến động nhân sự này phản ánh phong cách quản trị khác thường của Musk, đồng thời cho thấy cách tiếp cận đó đang tạo ra không ít thách thức cho tham vọng đưa xAI trở thành một trong những công ty AI hàng đầu thế giới.

Phía xAI, thông qua người phát ngôn, khẳng định Musk lãnh đạo công ty với tầm nhìn và cam kết không lay chuyển, coi xAI là ưu tiên hàng đầu nhằm phát triển AI vì lợi ích của nhân loại.

Dù đã đạt được một số bước tiến trong phát triển công nghệ AI, xAI vẫn gặp khó trong việc cạnh tranh với các đối thủ như OpenAI và Anthropic, những công ty đang sở hữu lượng khách hàng trả phí vượt trội. Việc chi mạnh cho chip xử lý đồ họa và hạ tầng trung tâm dữ liệu khiến không ít cựu lãnh đạo và nhà đầu tư lo ngại về khả năng duy trì cân đối tài chính.

Uy tín của công ty cũng chịu tác động tiêu cực sau sự cố chatbot Grok lan truyền nội dung bạo lực và bài Do Thái trên mạng xã hội, buộc xAI phải công khai xin lỗi.

Trong cấu trúc vận hành của xAI, Jared Birchall, người gắn bó lâu năm với văn phòng gia đình Musk, giữ vai trò trung tâm, đặc biệt trong các hoạt động huy động vốn từ những nhà đầu tư lớn như Andreessen Horowitz và Fidelity. John Hering, thông qua quỹ Vy Capital, cũng là một trong những nhà đầu tư của xAI.

Mâu thuẫn nội bộ được cho là căng thẳng đến mức Antonio Gracias, CEO Valor Equity Partners, nhà đầu tư sớm của Tesla và là người ủng hộ xAI, đã phải trực tiếp gặp gỡ lãnh đạo công ty để tìm cách hòa giải. Tuy nhiên, luật sư Spiro phủ nhận thông tin này, gọi đây là “sự bịa đặt hoàn toàn”.

Một số nguồn tin khác cho biết Valor đã tham gia sâu hơn vào việc hỗ trợ xAI sau khi nhiều lãnh đạo rời đi. Trước đó, Gracias từng tham gia xử lý các cuộc khủng hoảng tại Tesla cũng như thương vụ Musk thâu tóm Twitter vào năm 2022.

Kể từ khi thành lập cách đây hai năm, Musk đã đầu tư mạnh mẽ vào xAI, xây dựng một trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại Memphis, Mỹ, và huy động hơn 15 tỷ USD với tham vọng tạo ra hệ thống AI thông minh nhất thế giới. Tháng 3 vừa qua, xAI được sáp nhập với nền tảng mạng xã hội X, nơi chatbot Grok trực tiếp trả lời câu hỏi của người dùng. Musk tuyên bố công ty hợp nhất này được định giá 113 tỷ USD.

Để duy trì vị thế trong cuộc đua AI, xAI buộc phải tiếp tục gọi vốn khi chi phí cho hạ tầng ngày càng phình to. Musk nhiều lần nhấn mạnh sức mạnh tính toán là yếu tố then chốt để giành chiến thắng trong “cuộc chiến AI”. Hiện công ty đang xây dựng trung tâm dữ liệu thứ hai tại Memphis, dự kiến trang bị khoảng 550.000 chip Nvidia Blackwell để vận hành Grok.

Luật sư Spiro tiếp tục bác bỏ các lo ngại về tài chính, cho rằng: “Ý kiến cho rằng xAI gặp vấn đề trong việc gọi vốn là hoàn toàn sai và bôi nhọ, nhu cầu đầu tư luôn vượt xa khả năng cung cấp”.

Dự kiến vào tháng 11 tới, cổ đông Tesla sẽ bỏ phiếu về đề xuất cho phép hội đồng quản trị đầu tư một khoản chưa xác định vào xAI. Musk cho biết, nếu quyền quyết định thuộc về ông, Tesla đã đầu tư từ lâu.

Nguồn tin thân cận cho biết khối tài sản cá nhân của Musk cùng sự hậu thuẫn từ các nhà đầu tư lớn sẽ đảm bảo xAI có đủ nguồn lực tài chính trong dài hạn. Trước đó, công ty đã hạn chế việc vay thêm nợ sau khi huy động 5 tỷ USD thông qua Morgan Stanley, đồng thời nhận 2 tỷ USD từ SpaceX và đang đàm phán để Tesla đầu tư ít nhất 2 tỷ USD.

Theo WSJ, CNBC