MSCI cảnh báo gạch tên Indonesia khỏi nhóm thị trường mới nổi: Chứng khoán Việt Nam rút ra bài học gì?
MSCI cảnh báo khả năng chuyển Indonesia sang nhóm thị trường độc lập, gióng lên hồi chuông về chất lượng vận hành thị trường.
Mới đây, MSCI – công ty cung cấp chỉ số chứng khoán toàn cầu cho rằng thị trường chứng khoán Indonesia không còn đáp ứng các yêu cầu để duy trì vị thế thị trường mới nổi (emerging market), đồng thời đề xuất chuyển thị trường này sang nhóm thị trường độc lập (standalone market).
Theo MSCI, việc hạ Indonesia xuống nhóm thị trường cận biên chưa phản ánh đầy đủ mức độ nghiêm trọng của những vấn đề tồn tại trên thị trường. Tổ chức này cho biết sẽ thực hiện thay đổi nếu không có bằng chứng rõ ràng cho thấy hoạt động quản trị và vận hành thị trường được cải thiện đáng kể.
Trong tuyên bố ngày 15/10, MSCI nhận định rằng dù Chính phủ Indonesia đã công bố các biện pháp cải cách, thị trường vẫn tồn tại nhiều vấn đề đáng quan ngại về hiệu quả vận hành. Cụ thể, một số giao dịch bị nghi ngờ có sự phối hợp giữa nhiều bên, trong khi chưa có bằng chứng cho thấy cơ quan chức năng thực thi các quy định một cách hiệu quả.
Theo Chứng khoán MB (MBS), cảnh báo của MSCI và nguy cơ điều chỉnh tỷ trọng hoặc hạ cấp thị trường Indonesia xuất phát từ những vấn đề liên quan đến tính minh bạch, giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL) và biến động thanh khoản. Những thay đổi về phân loại thị trường có thể kích hoạt hoạt động bán ra của các quỹ ETF đầu tư thụ động, tạo áp lực lên dòng vốn và khiến chỉ số chứng khoán nước này giảm sâu.
Bài học cho Việt Nam: Nâng hạng mới chỉ là bước khởi đầu
Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa ghi nhận cột mốc quan trọng khi được FTSE Russell nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market). Tuy nhiên, diễn biến tại Indonesia cho thấy việc được nâng hạng mới chỉ là bước khởi đầu, trong khi duy trì các tiêu chuẩn để giữ vững vị thế mới cũng là một thách thức lớn.
Nếu không liên tục cải thiện tính minh bạch, nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp và bảo đảm hiệu quả vận hành thị trường, Việt Nam có thể đối mặt với nguy cơ bị các tổ chức xếp hạng xem xét lại vị thế trong tương lai.
Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục hoàn thiện thể chế và khung pháp lý được đặt ra như một yêu cầu quan trọng. Quốc hội và Bộ Tài chính đang thúc đẩy sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán và Luật Đầu tư trong kỳ họp tháng 10/2026, hướng tới tháo gỡ các điểm nghẽn và hoàn thiện môi trường pháp lý cho thị trường vốn.
Theo bà Phạm Thị Hồng Yến - đại biểu chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, việc sửa đổi Luật Chứng khoán nằm trong định hướng hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm xử lý những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Các nội dung sửa đổi tập trung vào việc đơn giản hóa điều kiện, thủ tục đối với hoạt động kinh doanh và hành nghề chứng khoán; tháo gỡ vướng mắc trong chào bán chứng khoán ra công chúng; đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho việc ứng dụng công nghệ và triển khai các phương thức cung cấp dịch vụ mới.
Bên cạnh đó, việc hoàn thiện các quy định về sản phẩm quỹ đầu tư và dịch vụ của công ty chứng khoán cũng được đặt ra nhằm góp phần phát triển thị trường, đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng các kênh huy động vốn cho nền kinh tế.
Đối với doanh nghiệp, thị trường chứng khoán là kênh huy động vốn trung và dài hạn bên cạnh tín dụng ngân hàng. Vì vậy, việc tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục và cơ chế phát hành được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và mở rộng đầu tư.
