Công viên lâu đời bậc nhất Thủ đô dự kiến mở không gian dưới lòng đất, xây khu thủy sinh giữa lòng hồ

UBND phường Giảng Võ (Hà Nội) đang lấy ý kiến về đồ án điều chỉnh tổng thể quy hoạch chi tiết Công viên Thủ Lệ, tỷ lệ 1/500, với định hướng phát triển thành công viên chuyên đề đặc biệt, kết hợp bảo tồn động, thực vật, mở rộng không gian xanh và bổ sung các tiện ích phục vụ du lịch, giải trí.

Theo nội dung lấy ý kiến từ ngày 8/10/2026, khu vực nghiên cứu quy hoạch thuộc phường Giảng Võ, có tổng diện tích khoảng 188.985,5m2. Trong đó, diện tích lập quy hoạch khoảng 188.477,5m2, tương đương 18,9ha; diện tích dự kiến mở đường theo quy hoạch khoảng 508m2.

Khu đất phía Bắc giáp phố Đào Tấn và làng Thủ Lệ; phía Nam giáp đường Kim Mã - Cầu Giấy; phía Đông giáp đường Nguyễn Văn Ngọc và khách sạn Daewoo; phía Tây và Tây Bắc giáp đường Bưởi cùng sông Tô Lịch.

Đồ án hướng tới xây dựng Công viên Thủ Lệ thành không gian cảnh quan đặc thù, vừa là nơi nuôi dưỡng động, thực vật hoang dã, bảo tồn và phát triển hệ sinh thái, vừa kết nối không gian văn hóa với các mảng xanh đô thị. Qua đó, công viên được kỳ vọng trở thành điểm tham quan, du lịch và giải trí nổi bật của Thủ đô cũng như cả nước.

Cải tạo cảnh quan hồ, tổ chức lại không gian vui chơi

Một trong những nội dung đáng chú ý của phương án là cải tạo cảnh quan hồ nước, tăng cường kết nối giữa mặt nước với các khu vực cây xanh và không gian tham quan.

Theo đề xuất, toàn bộ lan can sắt hiện hữu quanh hồ sẽ được thay thế bằng kè sinh thái kết hợp cây thủy sinh và cỏ chịu nước. Dọc bờ hồ dự kiến hình thành các lối đi uốn lượn qua khu cây xanh, xen kẽ những điểm vọng cảnh nhô ra mặt nước, tạo điều kiện cho du khách ngắm cảnh.

Đảo giữa hồ được định hướng kết nối với đất liền bằng cầu đi bộ, phục vụ nuôi dưỡng một số loài linh trưởng trong không gian sinh thái tương đối tách biệt. Các loài có mùi đặc trưng cũng được nghiên cứu bố trí trên đảo nhằm hạn chế ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.

Đồ án đồng thời đề cập ý tưởng xây dựng khu trưng bày động vật, thực vật biển và nước ngọt trong lòng hồ. Theo phương án này, du khách sẽ di chuyển theo tuyến tham quan ngầm, với một bên tái hiện hệ sinh thái nước ngọt, bên còn lại mô phỏng thế giới đại dương với đá ngầm, san hô và cảnh biển sâu.

Tuy nhiên, do hoạt động thủy cung đòi hỏi kỹ thuật vận hành, chăm sóc chuyên biệt và chi phí bảo dưỡng cao, phương án quy hoạch ưu tiên bố trí một khu thủy sinh trong lòng hồ hiện hữu, tận dụng điều kiện mặt nước sẵn có để hạn chế đầu tư xây dựng mới.

Trong tổng thể cảnh quan, đền Voi Phục, di tích quốc gia đặc biệt, được xác định là điểm nhấn định hình không gian phía Tây và toàn công viên. Các trò chơi giải trí hiện nằm trong vùng đệm di tích được nghiên cứu chuyển về khu vực Đông Bắc, giáp phố Đào Tấn, và khu vực ngầm dưới quảng trường. Dải cây xanh nhiều tầng sẽ phân tách khu vui chơi với không gian yên tĩnh, góp phần hạn chế tiếng ồn và bảo đảm sự hài hòa với khu vực di tích.

Bổ sung hệ thống không gian ngầm, bãi đỗ xe và dịch vụ

Để đáp ứng nhu cầu hạ tầng và dịch vụ, đồ án đề xuất tổ chức 3 cụm không gian ngầm tại phía Tây và Tây Nam, phía Đông Bắc và lõi công viên. Các hạng mục chủ yếu gồm bãi đỗ xe, thương mại dịch vụ, khu hậu cần chăm sóc động vật và không gian trưng bày.

Cụm phía Tây và Tây Nam gồm không gian ngầm dọc tuyến đường cơ giới phía Tây Nam và khu vực dưới quảng trường trung tâm. Tại đây, phương án nghiên cứu bố trí bãi đỗ xe ngầm, kết nối với các hướng giao thông từ đường Kim Mã - Cầu Giấy và đường Bưởi, phục vụ khách đến công viên từ nhiều hướng, trong đó có khu vực ga metro S8.

Phần ngầm dưới quảng trường dự kiến dành cho các dịch vụ bán vé, ăn uống, mua sắm đồ lưu niệm, bảo tàng và vệ sinh công cộng. Khu vực này cũng được nghiên cứu tổ chức lối đi bộ ngầm kết nối với không gian cảnh quan công viên. Ngoài ra, các hạng mục bếp, kho và chế biến thức ăn cho động vật được xem xét bố trí trong cụm không gian ngầm phía Tây.

Cụm phía Đông Bắc thuộc dự án bãi đỗ xe ngầm, dự kiến kết hợp bãi đỗ xe quy mô lớn với dịch vụ thương mại. Công trình được định hướng phục vụ khách tiếp cận từ phía Ba Đình và khu vực Đê La Thành, góp phần phân bổ nhu cầu đỗ xe giữa các hướng vào công viên.

Trong khi đó, không gian ngầm tại lõi công viên, dưới hồ nước và khu chuồng voi, được nghiên cứu bố trí khu thủy sinh cùng khu trưng bày tiêu bản. Riêng khu vực phía Tây, tại vị trí hiện là khu quản lý hành chính, dự kiến phát triển chức năng giáo dục bảo tồn động, thực vật và các hạng mục phục vụ chăm sóc động vật.

Theo định hướng quy hoạch, các công trình ngầm chủ yếu được bố trí tại những khu vực sân bãi hiện hữu hoặc vị trí có công trình kiến trúc dự kiến phá dỡ. Cách tổ chức này nhằm hạn chế việc di dời cây xanh, nhất là cây lâu năm, đồng thời giảm tác động đến môi trường tự nhiên và hệ sinh thái hồ nước.

Việc kết hợp không gian xanh, mặt nước với hệ thống công trình ngầm được kỳ vọng giúp Công viên Thủ Lệ nâng cao chất lượng cảnh quan, bổ sung tiện ích phục vụ du khách, đồng thời duy trì chức năng bảo tồn và giáo dục môi trường trong tổng thể phát triển đô thị Hà Nội.

Công viên Thủ Lệ là một trong những công viên lâu đời của Thủ đô, được xây dựng giai đoạn 1975-1976, nhân kỷ niệm 30 năm Quốc khánh. Sau nhiều năm sử dụng, chuồng trại và khu nuôi nhốt xuống cấp. Tháng 3/2025, UBND TP. Hà Nội chấp thuận chủ trương lập điều chỉnh quy hoạch chi tiết công viên Thủ Lệ, tỷ lệ 1/500.