Cuba tìm thấy 'lối thoát' giữa khủng hoảng nhiên liệu: Thu về 10.000 tấn dầu từ 'kho báu' ngay trong nước

Nhà máy lọc dầu Hermanos Díaz vừa hoàn tất đợt xử lý dầu thô quốc gia lần thứ 3 trong tuần qua. Theo kỹ sư Irene Barbado Lucio, Tổng Giám đốc nhà máy, quá trình lần này cho sản lượng khoảng 2.000 tấn naphtha và 10.000 tấn dầu nhiên liệu.

Naphtha là hỗn hợp hydrocarbon lỏng dễ cháy, thường có màu trong hoặc hơi vàng, được tạo ra trong quá trình chưng cất dầu thô, khí tự nhiên hoặc than đá.

Theo bà Lucio, kết quả trên được cải thiện đáng kể nhờ kinh nghiệm tích lũy từ 2 lần vận hành trước vào tháng 3 và tháng 5/2025. Chất lượng sản phẩm cũng được nâng lên nhờ áp dụng các giải pháp công nghệ mới, đặc biệt trong công đoạn tiếp nhận và dỡ dầu thô.

Tổng Giám đốc Hermanos Díaz cho biết nhà máy đang tiếp tục hoàn thiện quy trình và chuẩn bị các điều chỉnh cho những lần vận hành tiếp theo. Thách thức lớn nằm ở đặc tính của dầu thô trong nước, vốn có độ nhớt, độ axit và hàm lượng lưu huỳnh cao, khiến quá trình xử lý phức tạp hơn.

Kỹ sư Cristóbal Acosta Blanco cho biết nhà máy sẽ triển khai các biện pháp cần thiết nhằm duy trì hoạt động ổn định của hệ thống cơ sở hạ tầng tại từng khu vực.

Cuba tìm cách tận dụng nguồn dầu trong nước

Kết quả mới nhất được xem là một phần trong nỗ lực khôi phục ngành công nghiệp dầu mỏ của Cuba sau nhiều năm sản lượng suy giảm.

Hồi tháng 9/2025, Havana Times dẫn lời các chuyên gia dầu khí thuộc Công ty Dầu khí Quốc gia Cuba (CUPET) nhận định ngành dầu mỏ nước này đang đứng trước một bước ngoặt chiến lược khi các cải tiến công nghệ bắt đầu mang lại hiệu quả.

Cuba được cho là sở hữu tiềm năng hydrocarbon đáng kể. Một nghiên cứu của Đại học Camagüey cho thấy trữ lượng dầu mỏ và khí tự nhiên đã được xác minh của nước này đứng thứ 2 tại khu vực Caribe, chỉ sau Trinidad & Tobago. Phần lớn tiềm năng nằm tại Vành đai Dầu mỏ Phương Bắc, nơi tập trung các mỏ dầu và khí tự nhiên quan trọng của Cuba.

Việc tận dụng nguồn dầu trong nước diễn ra trong bối cảnh Cuba đang phải đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu kéo dài. Theo Reuters, cuộc khủng hoảng nhiên liệu đã tác động trực tiếp đến giao thông, y tế, trường học và hệ thống điện của quốc đảo.

Một nguồn cung mới bắt đầu xuất hiện sau khi Bộ Thương mại Mỹ áp dụng ngoại lệ cho phép các doanh nghiệp Mỹ xuất khẩu nhiên liệu cho khu vực tư nhân Cuba. Tuy nhiên, quy mô vẫn còn rất hạn chế.

Từ tháng 2 đến tháng 5/2026, khoảng 900.000 thùng xăng và dầu diesel được đưa vào Cuba. Lượng nhiên liệu này chỉ tương đương nhu cầu sử dụng của cả nước trong khoảng 9 ngày, nhưng vẫn tạo ra những biến động đáng kể trên thị trường.

Một phần nhiên liệu được các doanh nghiệp tư nhân sử dụng cho nhà hàng, cửa hàng bán lẻ, taxi và máy phát điện. Phần còn lại được bán lại trên thị trường chợ đen, giúp những người có khả năng chi trả duy trì phương tiện, vận hành máy phát điện tại gia hoặc bơm nước trong bối cảnh tình trạng mất điện và thiếu nước thường xuyên xảy ra.

Có thời điểm, giá xăng Mỹ trên thị trường chợ đen tại Cuba lên tới 10 USD/lít, tương đương khoảng 260.000 đồng/lít.

Trong bối cảnh đó, việc Hermanos Díaz liên tục thử nghiệm và nâng cao hiệu quả xử lý dầu thô trong nước không chỉ mang ý nghĩa về mặt công nghệ mà còn mở thêm một hướng để Cuba chủ động bổ sung nguồn nhiên liệu trong nước, giảm phần nào sức ép từ tình trạng thiếu hụt nguồn cung.