Đảo núi lửa duy nhất được mệnh danh là 'Jeju của Việt Nam': Rộng vỏn vẹn 10km2, được hình thành từ những biến đổi địa chất cách đây 30 triệu năm
Sự hòa quyện giữa kỳ quan núi lửa, văn hóa biển đảo và làn nước trong xanh đã đưa Lý Sơn dẫn đầu xu hướng du lịch năm 2026.
Lý Sơn giữa mênh mông biển cả
Giữa nhịp sống hiện đại ngày càng hối hả, nhiều du khách đang tìm đến những vùng đất vẫn còn lưu giữ vẻ đẹp nguyên sơ, nơi thiên nhiên, văn hóa bản địa và nhịp sống bình yên hòa quyện.
Nằm giữa Biển Đông, cách đất liền tỉnh Quảng Ngãi khoảng 15 hải lý về phía đông bắc, đảo Lý Sơn là một trong những điểm đến hội tụ trọn vẹn những giá trị ấy.
Sức hút của hòn đảo ngày càng được khẳng định khi theo dữ liệu tìm kiếm cơ sở lưu trú do Agoda công bố, trong 4 tháng đầu năm 2026, đặc khu Lý Sơn vươn lên dẫn đầu danh sách các điểm đến nội địa mới nổi với lượng tìm kiếm tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước.
Lý Sơn gồm 3 đảo là Cù Lao Ré (đảo Lớn), đảo An Bình (đảo Bé) và hòn Mù Cu, với tổng diện tích chỉ hơn 10km2 nhưng được ví như "bảo tàng địa chất ngoài trời" độc đáo của Việt Nam.
Khoảng 25-30 triệu năm trước, những đợt phun trào núi lửa đã kiến tạo nên hòn đảo giữa biển khơi, để lại hệ thống 10 miệng núi lửa cổ trong đó có 3 miệng nằm dưới đáy biển. Dấu tích của những dòng dung nham nguội đã tạo nên các tầng đá bazan, vách nham thạch và ghềnh đá kỳ vĩ, mang đến cho Lý Sơn diện mạo hiếm có.
Nổi bật nhất trên đảo là núi Thới Lới - ngọn núi lửa lớn nhất với độ cao khoảng 170m. Miệng núi rộng gần 350m nay trở thành hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất của đảo, cung cấp nguồn nước cho sinh hoạt và sản xuất. Từ đỉnh Thới Lới, du khách có thể thu trọn vào tầm mắt cánh đồng tỏi xanh mướt, những làng chài ven biển cùng đại dương bao la.
Không xa đó là núi Giếng Tiền, miệng núi lửa cổ gần như còn nguyên vẹn với lớp đất đỏ bazan phủ kín sườn núi. Cùng với núi Thới Lới, địa danh này được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích Quốc gia vào năm 2020 nhờ những giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo và cảnh quan.
Sự kết hợp giữa hoạt động núi lửa và quá trình bào mòn của sóng biển qua hàng triệu năm cũng tạo nên Hang Câu - thắng cảnh nổi tiếng với những vách đá bazan dựng đứng ôm lấy bãi cát trắng và làn nước trong xanh. Đây là điểm đến hấp dẫn dành cho những ai yêu thích tắm biển, chèo kayak, lặn ngắm san hô hay khám phá thiên nhiên.
Không xa đó là núi Giếng Tiền, miệng núi lửa cổ gần như còn nguyên vẹn với lớp đất đỏ bazan phủ kín sườn núi. Cùng với núi Thới Lới, địa danh này được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích quốc gia vào năm 2020 nhờ những giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo và cảnh quan.
Sự kết hợp giữa hoạt động núi lửa và quá trình bào mòn của sóng biển qua hàng triệu năm cũng tạo nên Hang Câu - thắng cảnh nổi tiếng với những vách đá bazan dựng đứng ôm lấy bãi cát trắng và làn nước trong xanh. Đây là điểm đến hấp dẫn dành cho những ai yêu thích tắm biển, chèo kayak, lặn ngắm san hô hay khám phá thiên nhiên.
Ảnh: Internet.
Khi hoàng hôn buông xuống, Cổng Tò Vò trở thành điểm ngắm cảnh được nhiều du khách tìm đến. Vòm đá tự nhiên cao khoảng 2,5m - hình thành từ dòng dung nham nguội hàng triệu năm trước, tạo nên khung cửa độc đáo hướng thẳng ra biển. Danh thắng này đã được xếp hạng Di tích Quốc gia vào năm 2025, góp phần tôn vinh giá trị địa chất đặc sắc của Lý Sơn.
Bên cạnh vẻ hùng vĩ của đảo Lớn, đảo Bé (An Bình) lại gây ấn tượng với không gian yên bình, bãi cát trắng mịn và làn nước xanh ngọc. Bãi Ngang trên đảo Bé sở hữu mặt nước trong vắt, có thể nhìn thấy những rạn san hô gần bờ, trong khi hòn Mù Cu ở cực đông của đảo là địa điểm lý tưởng để đón bình minh hoặc ngắm hoàng hôn giữa biển khơi.
Lý Sơn trong chiều sâu lịch sử
Không chỉ nổi tiếng với những vách đá núi lửa kỳ vĩ và lịch sử địa chất hàng triệu năm, đảo Lý Sơn còn là vùng đất lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa, lịch sử đặc biệt của dân tộc. Trên hòn đảo tiền tiêu giữa Biển Đông, dấu chân của các thế hệ cư dân đã nối tiếp nhau qua hàng nghìn năm, tạo nên một không gian văn hóa giàu bản sắc và gắn liền với hành trình xác lập, bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam.
Các nghiên cứu khảo cổ cho thấy, Lý Sơn đã có cư dân sinh sống từ khoảng 2.500-3.000 năm trước với những dấu tích thuộc văn hóa Sa Huỳnh. Tiếp nối dòng chảy lịch sử ấy là dấu ấn của văn hóa Chăm Pa trước khi người Việt đặt chân đến khai phá vào khoảng thế kỷ XVI-XVII.
Từ những chuyến thuyền vượt sóng đầu tiên, cư dân dần hình thành các làng chài ven biển, phát triển nghề đánh bắt hải sản và canh tác trên lớp đất bazan được phủ bởi cát san hô, tạo nên vùng trồng tỏi đặc trưng nổi tiếng cho đến ngày nay.
Không chỉ là nơi cư trú lâu đời, Lý Sơn còn giữ vị trí chiến lược đặc biệt về kinh tế, xã hội, quốc phòng và an ninh của tỉnh Quảng Ngãi cũng như của Việt Nam trên Biển Đông. Mảnh đất này gắn liền với những trang sử hào hùng của dân tộc khi trở thành cái nôi của Hải đội Hoàng Sa - Bắc Hải, lực lượng được giao thực hiện sứ mệnh vươn ra biển lớn từ buổi đầu cha ông mở cõi về phương Nam.
Vào cuối những năm 20 của thế kỷ XVII, Đội Hoàng Sa được thành lập, tuyển chọn dân binh chủ yếu từ thôn An Vĩnh. Trên những chiếc thuyền câu nhỏ bé, họ vượt sóng gió tiến ra Hoàng Sa để thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng.
Trong các năm 1815-1816, theo sắc lệnh của chúa Nguyễn, cai đội Phạm Quang Ảnh cùng Đội Hoàng Sa tiếp tục ra vùng biển Hoàng Sa để thăm dò đường biển, tìm kiếm hải vật và canh giữ vùng biển của Tổ quốc.
Đến thời vua Minh Mạng, nhiệm vụ của thủy quân cùng Hải đội Hoàng Sa và Bắc Hải ngày càng được mở rộng. Không chỉ khai thác hải sản tại hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, lực lượng này còn đảm nhận việc đo đạc, vẽ bản đồ, dựng bia chủ quyền và thực thi nhiệm vụ bảo vệ vùng biển, hải đảo, góp phần khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên Biển Đông từ rất sớm.
Từ truyền thống lịch sử ấy, các thế hệ cư dân Lý Sơn vẫn bền bỉ nối tiếp hành trình vươn khơi bám biển suốt hàng trăm năm qua. Nghề đánh bắt hải sản không chỉ là sinh kế mà còn trở thành nghề truyền thống gắn bó với quá trình hình thành và phát triển của cộng đồng cư dân trên đảo, đồng thời là một trong những thế mạnh quan trọng đối với chiến lược phát triển kinh tế biển của Quảng Ngãi và khu vực miền Trung.
Hoàng Sa và Trường Sa từ lâu đã là ngư trường truyền thống của ngư dân Lý Sơn. Cũng từ những ngư dân thông thạo biển cả, nhiều người đã được tuyển chọn vào Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải để thực hiện nhiệm vụ khai thác hải sản, cắm mốc, xác lập và gìn giữ chủ quyền quốc gia trên hai quần đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Dẫu trải qua bao biến thiên của lịch sử, những chuyến hải trình của ngư dân Lý Sơn vẫn chưa bao giờ ngừng nghỉ. Họ tiếp tục vượt sóng, bám biển, vừa mưu sinh, vừa góp phần khẳng định và bảo vệ chủ quyền biển đảo.
Những con người ngày đêm hiện diện trên ngư trường truyền thống ấy được ví như những "cột mốc sống", những "phên dậu" vững chãi giữa Biển Đông, lặng thầm tiếp nối sứ mệnh mà cha ông đã gây dựng từ hàng trăm năm trước. Đó là hành trình của lòng quả cảm, của sự hy sinh và cũng là minh chứng sinh động cho ý chí gìn giữ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của dân tộc Việt Nam.
Mục tiêu đưa Lý Sơn vươn mình trong tương lai
Lợi thế thiên nhiên hiếm có cùng giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc đang mở ra cơ hội để Lý Sơn bứt phá, trở thành một trong những điểm đến biển đảo hàng đầu Việt Nam. Nhằm khai thác hiệu quả những tiềm năng này, tỉnh Quảng Ngãi vừa ban hành Đề án phát triển đặc khu Lý Sơn thành trung tâm du lịch biển đảo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 với nhiều mục tiêu chiến lược.
Theo đề án, đến năm 2030, Lý Sơn được định hướng trở thành trung tâm du lịch biển đảo của khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Địa phương sẽ tập trung phát huy tối đa lợi thế tự nhiên để phát triển các khu nghỉ dưỡng, vui chơi, giải trí ven biển cao cấp, mang bản sắc riêng và có năng lực cạnh tranh cao.
Song song với đó, Lý Sơn sẽ đẩy mạnh các loại hình du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn gắn với văn hóa bản địa, hướng tới mục tiêu được công nhận là Khu du lịch Quốc gia.
Tầm nhìn đến năm 2045, Lý Sơn được kỳ vọng vươn lên trở thành trung tâm du lịch biển đảo của cả nước, sở hữu hệ thống sản phẩm du lịch đặc sắc, độc đáo và trở thành điểm dừng chân quan trọng trên các tuyến du lịch đường biển quốc tế.
Đề án cũng đặt mục tiêu khai thác tối ưu những lợi thế riêng có của đảo trong mối liên kết với các vùng kinh tế, trung tâm du lịch trong nước và quốc tế, qua đó góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, mở rộng khả năng kết nối và thu hút du khách từ nhiều thị trường trong và ngoài nước.
Với định hướng phát triển dài hạn cùng những mục tiêu rõ ràng, Lý Sơn đang đứng trước cơ hội chuyển mình mạnh mẽ, từng bước khẳng định vị thế là điểm đến biển đảo mang tầm quốc gia và quốc tế trong những thập niên tới.
