Đề xuất chi hơn 1.100 tỷ đồng cho 4.500 hộ dân để xây dự án gồm 15 tòa nhà trên khu đất 526ha

Từ tháng 6, người dân Hazle Township, bang Pennsylvania, Mỹ bắt đầu nhận được những lá thư với một đề nghị khác thường. Tập đoàn bất động sản NorthPoint Development đề nghị trả 10.000 USD, tương đương khoảng 260 triệu đồng, cho mỗi hộ gia đình nếu dự án trung tâm dữ liệu của công ty được chấp thuận.

“Các bạn có thể dùng số tiền đó cho bất cứ thứ gì mình muốn”, NorthPoint Development viết trong thư.

Công ty muốn xây trung tâm dữ liệu trên khu đất rộng khoảng 1.300 mẫu Anh, tương đương hơn 520ha, dưới chân núi Pocono. Đây là giai đoạn đầu của tổ hợp dự kiến gồm 15 tòa nhà.

Nếu dự án được thông qua, khoảng 4.500 hộ tại địa phương sẽ được nhận tiền, nâng tổng khoản chi trực tiếp cho cư dân lên tới 45 triệu USD, tương đương khoảng 1.170 tỷ đồng.

Đối với một khu vực có thu nhập hộ gia đình trung vị khoảng 60.000 USD/năm, tương đương hơn 1,5 tỷ đồng, khoản hỗ trợ 10.000 USD không phải là con số nhỏ. Ngay cả sau thuế, số tiền này có thể đủ trả khoảng 6 tháng tiền thuê một căn hộ 2 phòng ngủ hoặc trang trải nhiều tháng chi phí thực phẩm và nhiên liệu.

Tuy nhiên, đề nghị hàng trăm triệu đồng cho mỗi hộ chưa đủ để thuyết phục nhiều cư dân.

Lo ngại kéo dài nhiều năm, khoản tiền nhận một lần

Những cư dân được The Wall Street Journal phỏng vấn đưa ra nhiều lý do phản đối dự án, từ tiếng ồn trong quá trình xây dựng kéo dài nhiều năm đến lo ngại về tác động của làn sóng trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo.

Một điểm chung là tâm lý thiếu tin tưởng đối với các dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn và những doanh nghiệp đứng sau.

Jeff Fasnacht, một giáo viên đã nghỉ hưu sống gần khu đất dự kiến xây dựng, lo ngại khu vực sẽ phải chịu tiếng ồn trong nhiều năm nếu 15 tòa nhà lần lượt được triển khai.

“10.000 USD không thể bù được nếu giá trị căn nhà của tôi giảm mạnh”, ông nói.

Một số cư dân khác cũng lo ngại sự xuất hiện của nhiều trung tâm dữ liệu có thể ảnh hưởng tới giá bất động sản trong khu vực.

Diana Spallone, một giáo viên giáo dục đặc biệt, thừa nhận 10.000 USD là khoản tiền đáng kể, đặc biệt khi gia đình bà vừa phải chi cho việc sửa nhà và thay mái.

“10.000 USD thì tất nhiên là tốt”, bà nói, nhưng mối lo lớn nhất vẫn là giá trị căn nhà trong dài hạn.

Ý tưởng ra đời sau một cuộc họp căng thẳng

Tại Mỹ, các doanh nghiệp phát triển trung tâm dữ liệu thường dành những khoản hỗ trợ lớn cho trường học, lực lượng cứu hỏa, dịch vụ khẩn cấp và công trình công cộng nhằm tìm kiếm sự ủng hộ của địa phương. NorthPoint cũng tài trợ hoạt động vui chơi miễn phí tại một lễ hội Italy ở Hazle Township. Việc trả tiền mặt trực tiếp cho từng hộ, tuy nhiên, là cách tiếp cận khác biệt.

Ông Brent Miles, Giám đốc marketing của NorthPoint, cho biết ý tưởng này xuất hiện sau một cuộc họp cộng đồng căng thẳng vào năm ngoái. Khi đó, người dân liên tục hỏi họ sẽ nhận được gì nếu đồng ý cho xây dựng dự án.

Ngoài 45 triệu USD dành cho các hộ gia đình, NorthPoint dự kiến chi thêm khoảng 120 triệu USD, tương đương hơn 3.100 tỷ đồng, trong 15 năm cho lực lượng cảnh sát và những khoản đầu tư cộng đồng khác. Theo ông Miles, công ty đã thuyết phục được gần 100 người từng hoài nghi sau khi giải đáp các câu hỏi về nguồn nước, giá điện, tiếng ồn và những tác động khác.

Song không phải ai cũng tin khoản hỗ trợ có thể bù đắp những thay đổi mà dự án mang lại. Tại Salem Township gần đó, hàng chục gia đình từng thu về hàng triệu USD nhờ bán đất cho các dự án trung tâm dữ liệu.

Còn ở Hazle Township, nơi cư dân sống cả trong những căn nhà nhìn ra núi lẫn các khu dân cư hình thành quanh mỏ than cũ, nhiều người vẫn cho rằng 10.000 USD là quá ít.

Ông Carl Majusiak, một công nhân nhà máy đúc đã nghỉ hưu, kể rằng ban đầu khoản tiền cũng khiến ông cân nhắc. Nhưng ông đổi ý khi nhớ lại cảnh nhiều khu rừng địa phương bị san để xây nhà kho khoảng 15 năm trước. Một nơi ông yêu thích để săn hươu sau đó đã biến thành khu công nghiệp.

“Chúng tôi không cần thứ đó ở đây”, ông nói.

Dự án vẫn chưa được thông qua

Tương lai của trung tâm dữ liệu NorthPoint hiện vẫn chưa rõ ràng.

Tháng 11 năm ngoái, chính quyền Hazle Township bác dự án với lý do liên quan tới quy hoạch sử dụng đất. NorthPoint sau đó kiện chính quyền địa phương nhằm đảo ngược quyết định và vụ việc vẫn đang được giải quyết.

Trong thời gian chờ kết quả, địa phương đã tạm dừng phê duyệt các dự án trung tâm dữ liệu mới để cập nhật quy định quy hoạch. Bang Pennsylvania cũng siết yêu cầu minh bạch trong bối cảnh tranh cãi về các dự án này gia tăng.

Tranh cãi cũng thúc đẩy bang Pennsylvania siết yêu cầu minh bạch.

Vì vậy, ngay cả khi NorthPoint sẵn sàng chi tổng cộng 45 triệu USD cho người dân và thêm 120 triệu USD cho các khoản đầu tư cộng đồng, dự án 15 tòa nhà vẫn chưa chắc có thể được triển khai.

Cuộc tranh luận tại Hazle Township cũng phản ánh một bài toán đang xuất hiện ngày càng nhiều tại Mỹ: khi nhu cầu trung tâm dữ liệu cho AI tăng mạnh, số tiền mà các nhà phát triển sẵn sàng bỏ ra để giành sự ủng hộ của cộng đồng cũng ngày càng lớn.

Nhưng với nhiều cư dân tại đây, gần 260 triệu đồng cho mỗi hộ vẫn chưa đủ để thay đổi quan điểm về một dự án có thể tồn tại ngay cạnh nhà họ trong nhiều thập kỷ.