Đề xuất nâng ngưỡng thuế lên 10 tỷ đồng: 99,86% hộ kinh doanh sẽ tính thuế theo doanh thu, trút bỏ gánh nặng sổ sách

Tại hội thảo “Hộ kinh doanh và động lực tăng trưởng” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức ngày 21/8, bà Cao Thị Thanh Lan, Phó trưởng Phòng Thuế thu nhập, Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính), cho biết Bộ Tài chính đã trình Chính phủ phương án nâng ngưỡng doanh thu áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản từ mức 1-3 tỷ đồng lên 3-10 tỷ đồng/năm đối với hộ kinh doanh.

Theo số liệu của cơ quan thuế, năm 2025 cả nước có khoảng 2,7 triệu hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm, chiếm hơn 96% tổng số hộ đang nộp thuế.

Nhóm có doanh thu từ 1-3 tỷ đồng chiếm 2,84%; nhóm trên 3-10 tỷ đồng chiếm 0,73%. Trong khi đó, hộ có doanh thu trên 10 tỷ đồng chỉ chiếm khoảng 0,14%.

Như vậy, nếu đề xuất được thông qua, nhóm hộ có doanh thu trên 3-10 tỷ đồng sẽ được chuyển từ phương pháp tính thuế trên thu nhập sang tính thuế theo doanh thu.

99,86% hộ kinh doanh trút bỏ gánh nặng sổ sách

Theo bà Lan, việc nâng ngưỡng sẽ giúp đơn giản hóa đáng kể việc kê khai, tính thuế và giảm chi phí tuân thủ cho hộ kinh doanh. Thay vì phải xác định doanh thu, tập hợp và chứng minh các khoản chi phí để tính thu nhập chịu thuế, hộ kinh doanh trong nhóm này sẽ áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản hơn. Chế độ sổ sách cũng được giảm từ 4 sổ xuống 1 sổ kế toán.

Đây là thay đổi đáng chú ý trong bối cảnh nhiều hộ kinh doanh đang gặp khó khi chuyển từ phương thức thuế khoán sang kê khai.

Ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), cho biết phương án nâng ngưỡng doanh thu tính thuế đơn giản lên 10 tỷ đồng/năm dự kiến sẽ được trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10 năm nay.

“Nếu phương án này được thông qua, 99,86% hộ kinh doanh sẽ áp dụng phương pháp tính thuế theo doanh thu”, ông Tuấn nói.

Theo phương án được nêu, trước khi tính thuế thu nhập cá nhân, doanh thu của hộ kinh doanh được trừ ngưỡng miễn thuế 1 tỷ đồng. Phần doanh thu vượt 1 tỷ đồng sẽ tính thuế theo tỷ lệ tương ứng với từng ngành nghề.

Theo ông Tuấn, quan điểm của cơ quan soạn thảo là phải tiết giảm chi phí tuân thủ nhiều nhất cho hộ kinh doanh.

“Vượt 3 tỷ đồng là nhiều hộ muốn nghỉ bán”

Từ góc độ thực tiễn, bà Vũ Thị Bình, Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn và Đào tạo Quản trị doanh nghiệp Bình Vũ, cho rằng việc nâng ngưỡng lên 10 tỷ đồng là điều nhiều hộ kinh doanh mong mỏi.

Theo bà, thời gian qua, việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai khiến không ít hộ lo lắng. Không chỉ phải thực hiện nghĩa vụ thuế, họ còn phải làm quen với hóa đơn điện tử, sổ sách kế toán và đối mặt với tâm lý lo bị xử phạt nếu xuất hóa đơn sai hoặc không đúng thời điểm.

Đặc biệt, mốc doanh thu 3 tỷ đồng đang tạo ra một “rào cản” đáng kể. Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm phải tính thuế trên thu nhập, tức doanh thu trừ chi phí. Trong khi đó, việc xác định chi phí được trừ không hề đơn giản, nhất là với những hộ vốn không có hệ thống kế toán bài bản.

Bà Bình dẫn lại phản ánh từ nhiều hộ kinh doanh: “Nhiều hộ kinh doanh cho biết là sẽ tạm ngừng kinh doanh, đi du lịch khi doanh thu đạt 2,9 tỷ đồng.”

Theo bà, nguyên nhân là khi vượt mốc 3 tỷ đồng, việc chứng minh chi phí được trừ trở nên khó khăn. Nếu cuối năm chỉ xác định được một phần nhỏ chi phí hợp lệ, số thuế phải nộp có thể tăng mạnh.

“Việc tính chi phí được trừ còn khó khăn với doanh nghiệp chứ chưa nói đến hộ kinh doanh. Giả sử cuối năm chỉ tính được một phần nhỏ chi phí thì đương nhiên họ phải tính thuế tiệm cận 17% doanh thu”, bà Bình phân tích.