Đi Cần Giờ chỉ 15–20 phút: 'Nước cờ hạ tầng' của Vingroup mở ra cơ hội gì cho đô thị biển?

Tại tọa đàm “Giao thông xanh tốc độ cao và giá trị cộng đồng của đô thị biển Cần Giờ”, ngày 27/12, các chuyên gia trong lĩnh vực giao thông, quy hoạch và kiến trúc đã phân tích sâu tác động của hệ thống giao thông xanh tốc độ cao mà Vingroup đang triển khai, dự kiến hoàn thành vào năm 2028.

Theo PGS.TS. Nguyễn Hồng Thái, Phó Chủ tịch Hội Kinh tế - Vận tải Đường sắt Việt Nam, Trưởng khoa Vận tải – Kinh tế (ĐH GTVT), sự phát triển của Cần Giờ đã được định hình rõ ràng trở thành một đô thị xanh, đô thị biển nằm trong cấu trúc tổng thể của TP.HCM và hướng ra biển.

“Giao thông là điểm nhấn tạo ra lực hút mạnh mẽ cho đô thị. Khi Cần Giờ được kết nối với trung tâm bằng giao thông xanh tốc độ cao, thời gian di chuyển chỉ khoảng 15 phút, quan niệm về vị trí sẽ thay đổi hoàn toàn. Vị trí không còn là xa hay gần, mà là mất bao lâu để đi lại”, ông Thái nhấn mạnh.

Trong bối cảnh chi phí sinh sống tại khu vực lõi đô thị ngày càng đắt đỏ, quỹ đất hạn chế, hạ tầng chịu áp lực lớn, giao thông tốc độ cao sẽ thúc đẩy sự dịch chuyển dân cư ra các khu vực phát triển mới. Cần Giờ, với lợi thế sinh thái đặc thù, có thể trở thành một điểm đến hấp dẫn cho cả người ở thực lẫn nhà đầu tư dài hạn.

Ở góc độ quy hoạch, PGS.TS.KTS. Trần Minh Tùng (ĐH Xây dựng Hà Nội) cho rằng, trong nghiên cứu đô thị hiện đại, khái niệm xa - gần đã chuyển từ khoảng cách địa lý sang “khoảng cách tâm lý”, được đo bằng thời gian di chuyển.

“Nếu từ Cần Giờ vào trung tâm TP.HCM chỉ mất 10–15 phút cho quãng đường gần 50km, thì cảm nhận của cư dân sẽ hoàn toàn khác. Đô thị không còn lan tỏa theo kiểu ‘vết dầu loang’ mà có điều kiện phát triển theo mô hình đa trung tâm”, ông Tùng phân tích.

Theo đó, các trung tâm đô thị mới ở khu vực ven đô sẽ được hình thành, kéo theo sự dịch chuyển của trường học, bệnh viện, dịch vụ công cộng, qua đó giảm tải cho khu vực lõi. Đây là hướng đi bền vững, thay vì tiếp tục “nén” thêm dân cư vào trung tâm vốn đã quá tải.

Cách làm đô thị khác biệt

Cần Giờ là khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận là một lợi thế lớn nhưng cũng là thách thức nếu phát triển theo mô hình giao thông truyền thống.

Theo PGS.TS. Nguyễn Hồng Thái, phát triển vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn bằng phương tiện xanh có thể giải quyết đồng thời nhiều bài toán như giảm khí thải, giảm ùn tắc, tiết kiệm chi phí xã hội và nâng cao chất lượng sống.

“Bầu không khí là tài sản chung. Lựa chọn giao thông xanh không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước hay doanh nghiệp, mà là của toàn xã hội. Một đoàn tàu chỉ cần 3–4 toa nhưng có thể chở vài trăm hành khách, trong khi cùng số người đó nếu đi phương tiện cá nhân sẽ gây ùn tắc và ô nhiễm nghiêm trọng”, ông Thái nói.

Không chỉ vậy, giao thông công cộng tốc độ cao còn giúp người dân giảm áp lực tâm lý khi di chuyển, thậm chí có thể làm việc, thư giãn, ngắm cảnh trong hành trình, đây là điều khó có được nếu sử dụng phương tiện cá nhân.

PGS.TS.KTS. Trần Minh Tùng nhấn mạnh, Cần Giờ đang hội tụ hai gam màu xanh hiếm có: Xanh lục của rừng ngập mặn và xanh lam của biển. Đây là lợi thế mà không phải đô thị nào cũng có.

“Thay vì biến màu xanh của rừng thành màu xám của bê tông, Cần Giờ đang có cơ hội phát triển các khu dân cư hài hòa với thiên nhiên. Tư duy ở đây không còn là mở đường để xây nhà, mà là kiến tạo không gian sống chất lượng, lấy con người làm trung tâm”, ông Tùng nhận định.

Theo ông, cách tiếp cận phát triển theo kiểu “nhảy cóc”, hình thành các khu đô thị mới độc lập tương đối với lõi cũ, sẽ giúp giảm tải cho trung tâm TP.HCM và tránh được vòng luẩn quẩn mở đường, tắc đường.

Tái định hình giá trị bất động sản

Từ góc nhìn kinh tế - bất động sản, PGS.TS. Nguyễn Hồng Thái cho rằng giá trị bất động sản luôn gắn liền với quyết định nơi ở và nơi làm việc. Nếu mỗi ngày phải mất 1–2 tiếng di chuyển, rất khó thuyết phục người dân chuyển đến sinh sống.

“Nhưng nếu từ Cần Giờ vào trung tâm TP.HCM chỉ mất khoảng 13–15 phút, câu chuyện sẽ hoàn toàn khác. Người mua nhà sẽ ưu tiên không gian sống, môi trường và chất lượng sống thay vì vị trí địa lý thuần túy”, ông Thái phân tích.

Đáng chú ý, hạ tầng giao thông không chỉ tạo giá trị tại một điểm, mà tạo giá trị dọc toàn tuyến. Mỗi nhà ga trong bán kính hàng chục kilômét đều có thể trở thành động lực phát triển kinh tế – xã hội, tạo nền tảng cho giá trị bất động sản dài hạn.

Việc Vingroup đầu tư giao thông xanh không chỉ là bài toán hiệu quả tài chính, mà còn là trách nhiệm của nhà đầu tư trong việc khai phá các vùng đất mới, giải phóng nguồn lực và kiến tạo mô hình phát triển bền vững.

“Cần Giờ không chỉ góp phần ‘chữa trị’ áp lực cho TP.HCM, mà còn có thể trở thành hình mẫu cho một cách làm đô thị khác, nơi vốn kinh tế ban đầu được chuyển hóa thành vốn xã hội, tạo nên cộng đồng gắn kết và giá trị bền vững theo thời gian”, PGS.TS.KTS. Trần Minh Tùng nhấn mạnh.

Trong bối cảnh đô thị lớn chịu áp lực hạ tầng và môi trường, “nước cờ hạ tầng” của Vingroup tại Cần Giờ được kỳ vọng mở ra hướng phát triển mới, lấy giao thông xanh làm chìa khóa tái cấu trúc không gian đô thị và nâng tầm giá trị sống ven biển.