Doanh nghiệp điện hạt nhân của Mỹ chính thức lập công ty con tại Việt Nam
Sau hoạt động thúc đẩy hợp tác, doanh nghiệp tư vấn điện hạt nhân của Mỹ đã chính thức hiện diện tại Việt Nam thông qua việc thành lập công ty con.
Trong thông báo phát đi ngày 28/7, EXCEL Services Corporation cho biết đã ký biên bản ghi nhớ (MoU) với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) và Trường Đại học Bách khoa TP. HCM, đồng thời đang xúc tiến các thỏa thuận hợp tác bổ sung với cơ quan Chính phủ và đối tác doanh nghiệp tại Việt Nam. Ông James Voss được bổ nhiệm giữ chức Tổng Giám đốc EXCEL Services Vietnam.
Trước đó, vào tháng 5/2026, NIC (Bộ Tài chính) phối hợp với EXCEL Services Corporation tổ chức Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hoa Kỳ với chủ đề phát triển năng lượng tiên tiến.
Tại diễn đàn, ông James Voss, khi đó là Phó Chủ tịch EXCEL Services Corporation, cho biết doanh nghiệp đang nghiên cứu và phát triển các giải pháp năng lượng thế hệ mới, bao gồm lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) và hệ thống năng lượng tích hợp nhằm đáp ứng nhu cầu vận hành liên tục của các ngành công nghệ cao.
Ông cũng nhấn mạnh tiềm năng hợp tác với Việt Nam trong việc triển khai các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn, đồng thời từng bước chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm vận hành.
Theo công bố của doanh nghiệp, CTCP EXCEL Services Việt Nam được thành lập ngày 7/7/2026 với vốn điều lệ 50 triệu đồng. Trong đó, ông Bùi Tiến Long (sinh năm 1983), giữ chức Phó Tổng Giám đốc, sở hữu 98% vốn điều lệ; 2% còn lại do bà Phạm Thị Thanh Trúc và bà Bùi Thị Hiền nắm giữ, mỗi người sở hữu 1%.
Thành lập năm 1985, EXCEL Services Corporation là công ty tư vấn kỹ thuật của Mỹ chuyên về năng lượng hạt nhân. Sau hơn 40 năm hoạt động, doanh nghiệp đã tham gia các dự án tại hơn 30 quốc gia với đội ngũ trên 250 chuyên gia, cung cấp dịch vụ từ tư vấn chính sách, cấp phép, thiết kế, quản lý dự án đến hỗ trợ vận hành các nhà máy điện hạt nhân.
Trong bối cảnh Việt Nam tái khởi động chương trình điện hạt nhân, nhiều quốc gia như Nga, Pháp, Mỹ, Hàn Quốc và Trung Quốc đã bày tỏ mong muốn tham gia hợp tác.
Cụ thể, ngày 23/3, Việt Nam và Liên bang Nga đã ký Hiệp định liên Chính phủ về hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên trên lãnh thổ Việt Nam. Theo các thông tin ban đầu, Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 dự kiến gồm 2 tổ máy, tổng công suất khoảng 2.400 MW, sử dụng công nghệ lò phản ứng VVER-1200 do Nga phát triển.
Tiếp đó, ngày 22/4, Petrovietnam và các đối tác Hàn Quốc đã ký kết nhiều văn kiện hợp tác quan trọng trong lĩnh vực điện hạt nhân.
Thứ nhất là Bản ghi nhớ về nghiên cứu hợp tác phát triển nhà máy điện hạt nhân giữa Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) và Tập đoàn Điện lực Hàn Quốc (KEPCO).
Thứ hai là Bản ghi nhớ về nghiên cứu hợp tác tài chính cho dự án điện hạt nhân giữa Petrovietnam, KEPCO, Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hàn Quốc (KEXIM) và Tổng công ty Bảo hiểm Thương mại Hàn Quốc (KSURE).
Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận là dự án điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam, gồm Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Mỗi nhà máy có công suất dự kiến 2.000-3.200 MW và được kỳ vọng đưa vào vận hành trong giai đoạn 2031-2035.
Dự án từng được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào năm 2009 với tổng công suất khoảng 4.000 MW trên diện tích 1.642ha. Tuy nhiên, đến năm 2016, Quốc hội quyết định tạm dừng triển khai nhằm cân đối nguồn lực đầu tư trong bối cảnh kinh tế vĩ mô còn nhiều khó khăn, đồng thời xuất hiện những lo ngại về an toàn hạt nhân sau sự cố Fukushima tại Nhật Bản.
Sau gần một thập kỷ tạm dừng, ngày 25/11/2024, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII thống nhất chủ trương tái khởi động Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận, đồng thời tiếp tục nghiên cứu phát triển chương trình điện hạt nhân của Việt Nam trong dài hạn nhằm đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Ở trong nước, nhiều doanh nghiệp cũng đang tích cực chuẩn bị để tham gia chuỗi giá trị của dự án. Trong lĩnh vực xây dựng, các đơn vị như Vinaconex (HoSE: VCG), Tập đoàn Đèo Cả, Coninco, IBST, CCU, Hòa Bình (UPCoM: HBC), Coteccons (HoSE: CTD), Fecon (HoSE: FCN), Newtecons, Ricons cùng Trường Đại học Xây dựng Hà Nội đã phối hợp đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, sẵn sàng tham gia các khâu thiết kế, thi công và vận hành nhà máy.
Ở lĩnh vực vật liệu xây dựng, Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) cũng cho biết sẵn sàng cung ứng thép cho dự án, góp phần phục vụ quá trình phát triển điện hạt nhân và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam.
