Đơn hàng xuất khẩu bùng nổ, 7 tháng đạt gần 320 tỷ USD

Đơn hàng xuất khẩu tăng mạnh

Hoạt động ngoại thương của Việt Nam tiếp tục thiết lập những kỷ lục mới. Trong tháng 7/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 110 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay. Đây cũng là tháng thứ hai liên tiếp quy mô thương mại của Việt Nam vượt mốc 100 tỷ USD, sau khi đạt 104,2 tỷ USD trong tháng 6.

Đơn hàng xuất khẩu tăng mạnh kéo theo nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu, linh kiện và vật tư phục vụ sản xuất, qua đó tạo động lực để cả xuất khẩu và nhập khẩu cùng tăng trưởng cao.

Lũy kế 7 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 660 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ năm trước, tương ứng tăng gần 145 tỷ USD.

Trong đó, xuất khẩu đạt gần 320 tỷ USD, tăng 21,7%, tương đương tăng gần 57 tỷ USD. Nhập khẩu đạt khoảng 340 tỷ USD, tăng 34,8%, tương ứng tăng thêm 87,7 tỷ USD.

Những con số này cho thấy hoạt động ngoại thương tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế, đồng thời phản ánh năng lực ngày càng lớn của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Dẫn dắt tăng trưởng xuất khẩu tiếp tục là nhóm hàng điện tử với hai "đầu tàu" là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện cùng điện thoại và linh kiện.

Trong 7 tháng, xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 85,17 tỷ USD, tăng 50,1% so với cùng kỳ. Xuất khẩu điện thoại và linh kiện đạt 38,5 tỷ USD, tăng 18,6%.

Nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác cũng duy trì đà tăng trưởng mạnh, đạt 40,15 tỷ USD, tăng 24,6%.

Chỉ riêng 3 nhóm hàng này đã mang về gần 164 tỷ USD, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước.

Trong khi đó, các ngành xuất khẩu truyền thống tăng chậm hơn. Dệt may đạt gần 22,9 tỷ USD, tăng 1,1%; giày dép đạt 11,63 tỷ USD, tăng 0,7%; gỗ và sản phẩm gỗ đạt 10,2 tỷ USD, tăng 5,6%.

Cơ cấu này cho thấy động lực tăng trưởng xuất khẩu hiện tập trung mạnh vào nhóm hàng công nghệ và công nghiệp chế biến, chế tạo.

Ở nhóm nông nghiệp, thủy sản và rau quả tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực. Riêng tháng 7, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 1,1 tỷ USD, còn rau quả đạt 1,076 tỷ USD.

Lũy kế 7 tháng, xuất khẩu thủy sản đạt 6,85 tỷ USD, tăng gần 13%; rau quả đạt gần 4,8 tỷ USD, tăng 23,6%.

Cà phê dù không còn duy trì tốc độ bứt phá như năm 2025 vẫn mang về 5,45 tỷ USD sau 7 tháng, tiếp tục nằm trong nhóm nông sản xuất khẩu chủ lực.

PMI tăng, đơn hàng xuất khẩu tăng tốc

Làn sóng đơn hàng mới đang tạo động lực trực tiếp cho hoạt động sản xuất trong nước.

Theo S&P Global, PMI ngành sản xuất Việt Nam tháng 7/2026 tăng lên 52,9 điểm, từ mức 51,8 điểm trong tháng 6. Đây là tháng thứ 13 liên tiếp các điều kiện sản xuất được cải thiện.

Đáng chú ý, số lượng đơn hàng xuất khẩu mới tăng với tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 7/2024. Diễn biến này cho thấy nhu cầu từ các thị trường quốc tế đang phục hồi rõ nét và doanh nghiệp Việt Nam đã nhanh chóng tận dụng cơ hội.

Áp lực lạm phát cũng có dấu hiệu hạ nhiệt khi chi phí đầu vào tăng chậm hơn, tạo điều kiện để doanh nghiệp cải thiện hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nhận định ngành sản xuất Việt Nam đã khởi đầu nửa cuối năm 2026 với những tín hiệu tích cực. Đà tăng trưởng tiếp tục được củng cố khi áp lực lạm phát giảm và nhu cầu khách hàng phục hồi, qua đó thúc đẩy đơn hàng mới, trong đó có đơn hàng xuất khẩu.

Xuất khẩu lập kỷ lục, nhưng vẫn nhiều thách thức

Triển vọng xuất khẩu trong những tháng cuối năm được đánh giá tích cực, dù doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với nhiều rào cản hơn từ chính sách thương mại của các thị trường lớn.

Đặc biệt, chính sách thuế mới của Mỹ đối với 60 nền kinh tế, trong đó có Việt Nam, theo Mục 301 liên quan đến việc chưa ban hành hoặc chưa thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất toàn bộ hoặc một phần bằng lao động cưỡng bức, có hiệu lực từ ngày 24/7, được dự báo sẽ tạo tác động khác nhau giữa các ngành hàng.

Với thủy sản, sau khi kim ngạch xuất khẩu tháng 7 vượt 1,1 tỷ USD, doanh nghiệp dự báo đà tăng trưởng có thể chậm lại trong những tháng tới khi chính sách thuế của Mỹ bắt đầu tác động tới đơn hàng.

Do độ trễ của hợp đồng và thời gian vận chuyển, tác động đầy đủ có thể thể hiện rõ hơn từ tháng 8 và trong quý IV/2026.

Dệt may và da giày, hai ngành sử dụng nhiều lao động và phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ, cũng được dự báo chịu áp lực trong những tháng cuối năm. Điều này khiến mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 48 tỷ USD của ngành dệt may và 30 tỷ USD của ngành da giày trở nên khó khăn hơn.

Ở chiều ngược lại, nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam nằm trong danh mục được Mỹ miễn áp dụng mức thuế bổ sung 12,5% theo Mục 301. Trong đó có điện tử, máy tính, bán dẫn, nông sản thô hoặc chưa qua chế biến sâu, năng lượng và phân bón.

Việc nhiều mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn sang Mỹ được miễn thuế sẽ góp phần giảm áp lực đối với hoạt động xuất khẩu, tạo dư địa để Việt Nam duy trì tăng trưởng trong những tháng cuối năm và tạo nền tảng thuận lợi cho năm 2027.

Đại diện Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, cho rằng mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu hai con số trong năm 2026 là khả thi.

Thực tế, xuất khẩu đã liên tục lập kỷ lục trong hai tháng gần đây. Tháng 6, kim ngạch xuất khẩu lần đầu vượt mốc 50 tỷ USD, đạt 50,9 tỷ USD. Sang tháng 7, con số này tiếp tục tăng lên 53,08 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay.

Trong khi đó, cả năm 2025, tháng có kim ngạch xuất khẩu cao nhất cũng chỉ đạt khoảng 44 tỷ USD.

Việc liên tục thiết lập các kỷ lục mới cho thấy xuất khẩu tiếp tục là một động lực tăng trưởng nổi bật của nền kinh tế trong năm 2026.

Dù những tháng cuối năm còn nhiều thách thức từ biến động thương mại và chính sách thuế của các thị trường lớn, kết quả sau 7 tháng đang tạo dư địa thuận lợi để xuất khẩu tiến gần hơn tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Các doanh nghiệp vẫn đang khai thác hiệu quả những thị trường xuất khẩu lớn như Mỹ, Trung Quốc, EU và ASEAN. Thuế quan 12,5% của Mỹ tạo thêm rào cản, song tác động không diễn ra đồng đều mà có sự phân hóa giữa các ngành, qua đó tạo sự bù đắp giữa các nhóm hàng xuất khẩu.

Về dài hạn, những yêu cầu ngày càng khắt khe về thương mại, lao động và sở hữu trí tuệ từ Mỹ và các thị trường phát triển cũng được xem là động lực để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao tiêu chuẩn quản trị, tái cấu trúc sản xuất, chủ động hơn về nguồn nguyên liệu và tăng tính minh bạch trong chuỗi cung ứng.

Việt Nam hiện nằm trong nhóm 15 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, với độ mở kinh tế thuộc nhóm cao nhất toàn cầu, mọi biến động về địa chính trị, thương mại và chuỗi cung ứng quốc tế đều có thể tác động trực tiếp đến tăng trưởng xuất khẩu.

Ông Andrew Harker cũng lưu ý tâm lý kinh doanh chưa trở lại mức trước khi xung đột tại Trung Đông bùng phát. Do đó, triển vọng ngành sản xuất trong nửa cuối năm vẫn chịu ảnh hưởng đáng kể từ những diễn biến địa chính trị trên thế giới.

Một thách thức khác là bảo đảm cán cân thương mại hài hòa và bền vững.

Theo Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn, nhập siêu chủ yếu xuất phát từ biến động giá xăng dầu, linh kiện điện tử trên thế giới và việc doanh nghiệp gia tăng nhập khẩu tư liệu sản xuất. Tuy nhiên, nếu nhập khẩu không nhanh chóng chuyển hóa thành hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu, điều này có thể ảnh hưởng tới tăng trưởng, thị trường ngoại hối và tỷ giá.

Nếu duy trì kim ngạch xuất khẩu bình quân 44-45 tỷ USD/tháng trong 5 tháng còn lại của năm 2026, xuất khẩu cả năm của Việt Nam có thể đạt 540-545 tỷ USD.